Sở Xây dựng thay cấp huyện lập chỉ tiêu đô thị tăng trưởng xanh
Thẩm quyền thu thập và tổng hợp chỉ tiêu đô thị tăng trưởng xanh đã chuyển từ Ủy ban nhân dân cấp huyện sang Sở Xây dựng từ ngày 01/7/2025 theo Văn bản hợp nhất 97/2026/VBHN-TT-BXD.
Mục lục nội dungThu gọn
Thẩm quyền thu thập, tổng hợp chỉ tiêu đô thị tăng trưởng xanh đã chính thức chuyển giao từ Ủy ban nhân dân cấp huyện sang Sở Xây dựng từ ngày 01/7/2025. Sự thay đổi căn bản về đầu mối quản lý này tác động trực tiếp đến quy trình vận hành bộ máy chính quyền địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu tái cấu trúc dữ liệu theo dõi đô thị tại từng địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Chuyển giao thẩm quyền lập chỉ tiêu đô thị tăng trưởng xanh từ cấp huyện về Sở Xây dựng
Theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 97/2026/VBHN-TT-BXD), cụm từ “Ủy ban nhân dân cấp huyện” đã được thay thế bằng cụm từ “Sở Xây dựng”. Quy định này có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, đánh dấu bước chuyển trọng tâm quản lý kỹ thuật đô thị từ cấp cơ sở về cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.
Trước mốc thời gian trên, công tác lập, theo dõi và tổng hợp hệ thống số liệu tăng trưởng xanh ở cấp cơ sở phân tán tại từng quận, huyện, thị xã. Mô hình cũ bộc lộ hạn chế về tính đồng bộ kỹ thuật và nguồn nhân lực chuyên môn thống kê. Việc điều chuyển đầu mối sang Sở Xây dựng nhằm bảo đảm tính thống nhất về nghiệp vụ chuyên ngành, dữ liệu số liệu được tích hợp tập trung, phản ánh sát thực trạng phát triển trên toàn địa bàn tỉnh.
Bên cạnh đầu mối tổng hợp, thẩm quyền phê duyệt định hướng cũng được nâng cấp. Căn cứ điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD, cụm từ “Ủy ban nhân dân cấp huyện” được thay thế bằng cụm từ “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh”. Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trực tiếp phê duyệt và ban hành các chiến lược, kế hoạch hướng tới tăng trưởng xanh, chấm dứt việc ban hành manh mún ở cấp huyện.
Bảng so sánh quy định cũ và mới về tổ chức thực hiện
Để nhận diện rõ thay đổi pháp lý sau ngày 01/7/2025, các cơ quan và đơn vị liên quan theo dõi chi tiết bảng đối chiếu sau:
| Nội dung phân định | Quy định cũ (Thông tư 01/2018/TT-BXD) | Quy định áp dụng từ 01/7/2025 | Hệ quả pháp lý thực tế |
|---|---|---|---|
| Cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp chỉ tiêu | Ủy ban nhân dân cấp huyện chủ trì thu thập, tổng hợp | Sở Xây dựng chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp dữ liệu chuyên môn (điểm a khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD) | Tập trung hóa công tác dữ liệu, tránh phân tán và sai lệch nghiệp vụ giữa các địa bàn huyện |
| Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, ban hành chiến lược, kế hoạch | Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt kế hoạch trên địa bàn huyện | Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt và ban hành (điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD) | Bảo đảm chiến lược phát triển đồng bộ toàn tỉnh, tránh xung đột quy hoạch phát triển cục bộ |
| Vai trò của Ủy ban nhân dân cấp huyện | Chủ trì lập kế hoạch, trực tiếp thực hiện thống kê | Chuyển giao vai trò chủ trì, đóng vai trò phối hợp cung cấp số liệu cơ sở | Giảm áp lực hành chính nghiệp vụ cho chính quyền cơ sở, tập trung vào thực thi quy hoạch |
| Mô hình quản lý nhà nước | Quản lý phân tán theo từng đơn vị hành chính cấp huyện | Quản lý tập trung cấp tỉnh gắn với sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp | Đáp ứng mục tiêu tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực chỉ đạo chuyên môn |
Chi tiết 11 nhóm hoạt động ưu tiên phát triển đô thị xanh
Điều 7 Văn bản hợp nhất số 97/2026/VBHN-TT-BXD quy định cụ thể 11 nhóm hoạt động ưu tiên để định hình đô thị tăng trưởng xanh. Các nhóm nội dung này là căn cứ chuyên môn để Sở Xây dựng tổng hợp dữ liệu và lập hệ thống chỉ tiêu:
Thứ nhất, rà soát, điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch đô thị, lồng ghép các mô hình phát triển đô thị phù hợp với định hướng phát triển đô thị tăng trưởng xanh như đô thị xanh, đô thị kinh tế - sinh thái, đô thị thông minh, đô thị các bon thấp và các giải pháp thuộc các lĩnh vực ưu tiên (khoản 1 Điều 7). Đây là điều kiện tiên quyết để định hình không gian kiến trúc và hạ tầng kỹ thuật dài hạn.
Thứ hai, phát triển giao thông đô thị xanh, giao thông công cộng và các hình thức giao thông phát thải thấp, hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch (khoản 2 Điều 7). Nhóm nhiệm vụ này yêu cầu giám sát mật độ mạng lưới vận tải hành khách công cộng và chuyển dịch phương tiện cơ giới sạch.
Thứ ba, phát triển công trình xanh, thân thiện môi trường (khoản 3 Điều 7). Công tác thẩm định thiết kế, kiểm tra nghiệm thu dự án xây dựng phải hướng tới việc tối ưu hóa mức tiêu hao tài nguyên và giảm tác động xấu đến môi trường xung quanh.
Thứ tư, sử dụng tiết kiệm và chống thất thoát, thất thu nước sạch (khoản 4 Điều 7). Chỉ tiêu quản lý kỹ thuật tập trung vào tỷ lệ thất thoát nước sạch trên mạng lưới đường ống cấp nước tại các khu vực nội thị và ngoại thị.
Thứ năm, xử lý rác thải, chất thải theo hướng giảm xả thải, phát thải, tiết kiệm năng lượng, tái sử dụng và tái chế rác thải (khoản 5 Điều 7). Đây là hoạt động ưu tiên đòi hỏi thống kê kỹ lưỡng tỷ lệ chất thải rắn được phân loại, thu gom và tái chế thay vì chôn lấp thô sơ.
Thứ sáu, phát triển, ứng dụng vật liệu xây dựng và công nghệ xây dựng xanh, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng, khuyến khích sử dụng năng lượng sạch (khoản 6 Điều 7). Quy định đặt trọng tâm vào việc đưa vật liệu không nung, kết cấu tiết kiệm năng lượng vào công trình.
Thứ bảy, phát triển khu đô thị xanh, sinh thái (khoản 7 Điều 7), đòi hỏi quy chuẩn đồng bộ từ diện tích cây xanh mặt nước đến tỷ lệ đất dành cho hạ tầng kỹ thuật cảnh quan trong từng dự án phát triển mới.
Thứ tám, tăng cường năng lực chống chịu biến đổi khí hậu đối với các đô thị (khoản 8 Điều 7). Hoạt động này đánh giá mức độ an toàn của hệ thống hạ tầng thoát nước, kè bờ, đê điều trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Thứ chín, phát triển đô thị thông minh (khoản 9 Điều 7), tích hợp hệ thống cảm biến, trung tâm điều hành và nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý dân cư, giao thông, môi trường tự động.
Thứ mười, đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực cán bộ quản lý, chuyên môn các cấp về xây dựng đô thị tăng trưởng xanh (khoản 10 Điều 7). Nhiệm vụ nâng cao năng lực cho đội ngũ công chức, viên chức trực tiếp làm công tác thống kê, quản lý quy hoạch xây dựng.
Thứ mười một, ban hành cơ chế chính sách, ưu tiên, ưu đãi, khuyến khích việc thực hiện các lĩnh vực ưu tiên nêu tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 (khoản 11 Điều 7). Trách nhiệm này thuộc quyền hạn ban hành của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD.
Tình huống thực tế và trách nhiệm phối hợp giữa các cấp
Để làm rõ cách thức phân định trách nhiệm theo khung pháp lý mới, hãy xét trường hợp triển khai trên địa bàn một tỉnh trong năm 2026:
Một tỉnh có đô thị trực thuộc chuẩn bị ban hành kế hoạch triển khai giao thông công cộng phát thải thấp và dự án công trình xanh thân thiện môi trường theo khoản 2 và khoản 3 Điều 7. Trước ngày 01/7/2025, Ủy ban nhân dân cấp huyện phải tự thu thập dữ liệu hiện trạng của địa bàn mình, xây dựng đề án riêng lẻ và tự ký ban hành kế hoạch triển khai. Quy trình cũ tạo ra sự thiếu đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật giữa các địa phương lân cận trong cùng một tỉnh.
Hiện nay, theo điểm a và điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD, thẩm quyền đã thay đổi hoàn toàn: Sở Xây dựng trực tiếp làm đầu mối thu thập các số liệu về tỷ lệ phương tiện vận tải công cộng, mức độ tiết kiệm năng lượng công trình trên toàn địa bàn. Sau khi tổng hợp, Sở Xây dựng tham mưu để Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành chiến lược, kế hoạch chung áp dụng thống nhất. Ủy ban nhân dân cấp huyện không ban hành kế hoạch độc lập mà có trách nhiệm cung cấp số liệu thực tế tại chỗ khi Sở Xây dựng yêu cầu.
Ai bị ảnh hưởng và hành động cần triển khai
Các đối tượng trực tiếp chịu sự điều chỉnh của quy định mới cần thực hiện ngay các công việc chuyên môn cụ thể:
- Sở Xây dựng: Thiết lập quy trình tiếp nhận và phương pháp xử lý dữ liệu thống kê từ các địa phương; bố trí cán bộ chuyên trách theo dõi 11 nhóm lĩnh vực ưu tiên quy định tại Điều 7; chủ động xây dựng dự thảo văn bản chính sách ưu đãi phát triển đô thị xanh để trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt theo điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD.
- Ủy ban nhân dân cấp huyện: Rà soát và hoàn tất việc bàn giao toàn bộ hồ sơ, dữ liệu thống kê tăng trưởng xanh đã thực hiện trước đây cho Sở Xây dựng; không bố trí nguồn lực tự lập các kế hoạch độc lập; chuyển đổi sang chế độ phối hợp, bảo đảm cung cấp kịp thời hiện trạng hạ tầng kỹ thuật, rác thải, cấp thoát nước tại địa phương.
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Chỉ đạo việc phối hợp giữa Sở Xây dựng và các sở, ngành liên quan; xem xét, phê duyệt và ban hành các chiến lược, kế hoạch phát triển đô thị xanh đồng bộ toàn tỉnh theo thẩm quyền mới tại điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD.
- Doanh nghiệp xây dựng và phát triển đô thị: Đối chiếu các dự án đang triển khai với 11 nhóm hoạt động ưu tiên tại Điều 7; phối hợp cung cấp các chỉ số kỹ thuật về vật liệu xây dựng, tiết kiệm năng lượng, công trình xanh cho Sở Xây dựng khi có yêu cầu giám sát.
Câu hỏi thường gặp
Sở Xây dựng chính thức thay cấp huyện lập chỉ tiêu đô thị tăng trưởng xanh từ thời điểm nào?
Quy định thay đổi cơ quan thu thập, tổng hợp chỉ tiêu đô thị tăng trưởng xanh từ Ủy ban nhân dân cấp huyện sang Sở Xây dựng có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 theo điểm a khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD.
Ủy ban nhân dân cấp huyện còn quyền ban hành kế hoạch đô thị tăng trưởng xanh độc lập không?
Không. Căn cứ điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD, thẩm quyền phê duyệt và ban hành các chiến lược, kế hoạch tăng trưởng xanh đã được chuyển đổi sang Ủy ban nhân dân cấp tỉnh kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.
Các hoạt động chuyên môn nào được ưu tiên khi xây dựng đô thị tăng trưởng xanh?
Theo Điều 7 Văn bản hợp nhất số 97/2026/VBHN-TT-BXD, có 11 nhóm hoạt động ưu tiên, tiêu biểu gồm: rà soát quy hoạch đô thị, phát triển giao thông xanh, công trình xanh, chống thất thoát nước sạch, xử lý rác thải giảm xả thải, phát triển vật liệu xây dựng xanh, phát triển khu đô thị sinh thái, tăng cường chống chịu biến đổi khí hậu, phát triển đô thị thông minh, đào tạo nhân lực và ban hành cơ chế chính sách ưu đãi.
Cơ quan nào có thẩm quyền ban hành cơ chế ưu đãi đối với các hoạt động phát triển đô thị xanh?
Theo khoản 11 Điều 7 kết hợp với điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư số 09/2025/TT-BXD, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách, ưu tiên, ưu đãi nhằm khuyến khích thực hiện các lĩnh vực đô thị tăng trưởng xanh tại địa phương.
Rà soát việc thực thi thẩm quyền tại các địa phương
Việc chuyển giao thẩm quyền từ cấp huyện sang cấp tỉnh tại Văn bản hợp nhất số 97/2026/VBHN-TT-BXD nhằm tối ưu hóa tổ chức bộ máy, phù hợp mô hình quản lý hai cấp. Để bảo đảm việc tuân thủ pháp luật, cán bộ quản lý và các tổ chức liên quan cần kiểm tra hiệu lực áp dụng, đối chiếu trực tiếp với các điều khoản của văn bản gốc và tham khảo tư vấn pháp lý chuyên sâu khi cần giải quyết các thủ tục liên ngành phức tạp.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức