Theo dự thảo: Dự kiến bãi bỏ 2 Thông tư báo cáo từ 01/01/2027
Dự thảo đề xuất bãi bỏ hoàn toàn Thông tư số 44/2019/TTBGTVT và Thông tư số 01/2023/TT-BXD khi có hiệu lực. Quy định mới tinh gọn chế độ báo cáo định kỳ ngành xây dựng.
Mục lục nội dungThu gọn
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư quy định chế độ báo cáo định kỳ thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bãi bỏ 2 Thông tư báo cáo gồm Thông tư số 44/2019/TTBGTVT và Thông tư số 01/2023/TT-BXD kể từ ngày 01/01/2027. Đề xuất này tác động trực tiếp đến các bộ chuyên ngành, Ủy ban nhân dân các cấp, Sở Xây dựng cùng các đơn vị vận hành công trình hạ tầng kỹ thuật trên cả nước. Đây là nội dung theo dự thảo, hiện chưa ban hành chính thức và có thể được điều chỉnh, hoàn thiện trong quá trình lấy ý kiến đóng góp.
Bối cảnh và định hướng bãi bỏ 2 Thông tư báo cáo
Công tác thống kê, báo cáo số liệu chuyên ngành xây dựng nhiều năm qua chịu sự chi phối của các văn bản ban hành ở những giai đoạn khác nhau. Việc vận hành song song nhiều văn bản khiến hệ thống chỉ tiêu có sự chồng chéo nhất định. Khi triển khai trên thực tế, các đơn vị cơ sở gặp tình trạng phải gửi nhiều biểu mẫu cùng nội dung tới các cơ quan khác nhau. Dự thảo Thông tư mới được xây dựng nhằm mục tiêu hệ thống hóa, gom toàn bộ quy định báo cáo định kỳ về một đầu mối duy nhất, giảm bớt biểu mẫu trung gian.
Theo khoản 2 Điều 34, dự thảo đề xuất bãi bỏ đồng thời Thông tư số 44/2019/TTBGTVT và Thông tư số 01/2023/TT-BXD. Khi dự thảo được thông qua và phát sinh hiệu lực, hai văn bản này sẽ hết hiệu lực toàn bộ. Sự thay đổi này tạo cơ sở pháp lý đồng nhất cho công tác tổng hợp số liệu kỹ thuật, đầu tư và phát triển đô thị. Các đơn vị lập báo cáo sẽ không còn phải đối chiếu biểu mẫu giữa các văn bản quy phạm pháp luật khác nhau.
Đồng thời, theo Khoản 1 Điều 34, dự thảo xác định rõ mốc thời gian áp dụng: "Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2027". Khoảng đệm thời gian hơn một năm từ thời điểm lấy ý kiến (tháng 11/2026) tới đầu năm 2027 cho phép các cơ quan quản lý và đơn vị vận hành hạ tầng có đủ điều kiện rà soát nguồn dữ liệu, đào tạo cán bộ vận hành hệ thống phần mềm và thiết lập quy trình luân chuyển thông tin phù hợp.
So sánh quy định hiện hành và nội dung đề xuất theo dự thảo
Dự thảo thông tư điều chỉnh nhiều nhóm nội dung căn bản từ thẩm quyền, hệ thống chỉ tiêu, cơ cấu chính quyền tiếp nhận đến phương thức chuyển tải thông tin báo cáo. Những điểm khác biệt căn bản giữa cơ chế hiện hành và dự thảo đề xuất được phản ánh chi tiết qua bảng đối chiếu sau:
| Tiêu chí đối chiếu | Quy định hiện hành (Thông tư 44/2019/TTBGTVT, Thông tư 01/2023/TT-BXD) | Dự thảo Thông tư đề xuất áp dụng từ 01/01/2027 |
|---|---|---|
| Văn bản điều chỉnh | Áp dụng phân tán theo Thông tư 44/2019/TTBGTVT và Thông tư 01/2023/TT-BXD | Bãi bỏ 2 thông tư cũ, gom về một Thông tư thống nhất thuộc phạm vi quản lý Bộ Xây dựng (theo khoản 2 Điều 34) |
| Thời điểm hiệu lực | Đang thi hành tại các đơn vị chuyên môn | Dự kiến bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2027 (theo Khoản 1 Điều 34) |
| Chỉ tiêu thẩm định thiết kế sau phê duyệt | Cơ quan chuyên môn về xây dựng thu thập, tổng hợp báo cáo thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở | Bỏ toàn bộ chỉ tiêu thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở khỏi trách nhiệm báo cáo của cơ quan nhà nước tại Mẫu 001 và 002 Phụ lục III |
| Cấp hành chính tiếp nhận và báo cáo | Tồn tại cấp huyện trong chuỗi quy trình tiếp nhận và báo cáo số liệu | Rà soát loại bỏ cấp huyện, phân định trực tiếp trách nhiệm giữa UBND cấp xã, Sở Xây dựng và UBND cấp tỉnh (theo Điều 17 đến Điều 22) |
| Thời gian chốt số liệu năm | Quy định khác nhau tùy từng văn bản chuyên ngành | Thống nhất chốt số liệu định kỳ hàng năm từ ngày 15/12 năm trước đến ngày 14/12 năm báo cáo (theo Điều 7) |
| Thời hạn nộp báo cáo năm | Nhiều mốc thời gian khác nhau gây khó khăn cho việc tổng hợp | Ấn định thời hạn gửi báo cáo năm chung chậm nhất vào ngày 20/12 hàng năm, trừ khi có văn bản riêng (theo Điều 8, Điều 28) |
| Hình thức truyền nhận dữ liệu | Kết hợp báo cáo giấy và gửi văn bản điện tử phân tán | Ưu tiên báo cáo trực tuyến qua Hệ thống thông tin báo cáo Bộ Xây dựng, nghiêm cấm đòi hỏi dữ liệu trùng lặp (theo Điều 3, Điều 9, Điều 12, Điều 31) |
Thay đổi trọng tâm: Cắt giảm chỉ tiêu, tái lập chuỗi báo cáo hai cấp
Điểm cắt giảm nghiệp vụ quan trọng nhất đối với khối cơ quan chuyên môn về xây dựng là việc loại bỏ chỉ tiêu thẩm định thiết kế sau phê duyệt. Cụ thể, theo Mẫu số 001 và Mẫu số 002 Phụ lục III, dự thảo lược bỏ nội dung thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở. Lý do điều chỉnh xuất phát từ nguyên tắc pháp lý: công tác thẩm định thiết kế sau khi dự án được phê duyệt thuộc trách nhiệm nội bộ của chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn về xây dựng không còn thực hiện thủ tục này nên không phải tổng hợp chỉ tiêu báo cáo.
Sự tinh giản tiếp theo thể hiện ở việc tái cấu trúc đầu mối hành chính. Căn cứ quy định từ Điều 17 đến Điều 22 của dự thảo, toàn bộ thuật ngữ cấp huyện được rà soát loại bỏ khỏi các điều khoản và biểu mẫu hướng dẫn. Trách nhiệm báo cáo, theo dõi và tiếp nhận số liệu trong các lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, phát triển đô thị được phân định rõ ràng giữa ba chủ thể: Ủy ban nhân dân cấp xã, Sở Xây dựng và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Mô hình này thu hẹp cấp trung gian, đưa trách nhiệm thu thập số liệu sát thực tiễn cơ sở.
Bên cạnh đó, dự thảo loại bỏ dứt điểm các chế độ báo cáo đã hoàn thành nhiệm vụ lịch sử hoặc không còn thuộc thẩm quyền quản lý. Theo Điều 28 và Điều 29, dự thảo chấm dứt báo cáo kết quả hỗ trợ nhà ở thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 do chương trình kết thúc trước thời điểm thông tư có hiệu lực. Nội dung báo cáo xuất khẩu khoáng sản làm vật liệu xây dựng cũng được bãi bỏ khỏi dự thảo do nhiệm vụ này đã bàn giao về Bộ Công Thương.
Quy định thống nhất về mốc chốt số liệu và thời hạn gửi báo cáo
Nhằm khắc phục tình trạng số liệu vênh nhau giữa các kỳ báo cáo, dự thảo thông tư chuẩn hóa chặt chẽ thời gian tính toán. Theo Điều 7, thời gian chốt số liệu báo cáo định kỳ hàng năm được ấn định từ ngày 15/12 năm trước đến ngày 14/12 của năm báo cáo. Quy định này bảo đảm sự tương thích đồng bộ với khung thời gian chế độ báo cáo chung của các cơ quan hành chính nhà nước.
Về thời hạn gửi văn bản, theo Điều 8, thời hạn nộp báo cáo năm chung được ấn định là ngày 20/12 hàng năm. Riêng tại khoản 2 Điều 28, đối với một số lĩnh vực chuyên ngành đặc thù, dự thảo đề xuất: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm gửi báo cáo quý chậm nhất vào ngày 20 tháng cuối quý và báo cáo năm chậm nhất vào ngày 20 tháng 12 hàng năm về Bộ Xây dựng để tổng hợp gửi các cơ quan trung ương.
Về hạ tầng truyền nạp dữ liệu, theo Điều 3, Điều 9, Điều 12 và Điều 31, dự thảo yêu cầu các đơn vị gửi dữ liệu thông qua Hệ thống thông tin báo cáo của Bộ Xây dựng tại địa chỉ baocao.xaydung.gov.vn. Hệ thống này được thiết kế để kết nối, tích hợp dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng (csdlhdxd.gov.vn). Dự thảo quy định nguyên tắc nghiêm cấm cơ quan nhận báo cáo yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại các thông tin, chỉ tiêu số liệu đã sẵn có trên các cơ sở dữ liệu số hoặc các hệ thống thống kê đã liên thông.
Tình huống minh họa: Luồng báo cáo thẩm định dự án của Sở Xây dựng
Để thấy rõ tác động thực tế của dự thảo quy định mới, hãy xem xét quy trình xử lý công việc tại một Sở Xây dựng cấp tỉnh trong kỳ lập báo cáo năm:
- Quy trình theo quy định hiện hành: Cán bộ Sở Xây dựng phải thu thập danh mục dự án, vừa phải tổng hợp kết quả thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, vừa phải theo dõi, yêu cầu chủ đầu tư nộp số liệu thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở để lập Mẫu 001, 002. Cùng lúc, cán bộ phải gửi văn bản đôn đốc các phòng chức năng cấp huyện nộp số liệu tổng hợp địa bàn, dẫn tới độ trễ thời gian đáng kể.
- Quy trình theo dự thảo áp dụng từ 01/01/2027: Sở Xây dựng không cần thu thập chỉ tiêu thẩm định thiết kế sau phê duyệt của chủ đầu tư theo Mẫu số 001 và 002 Phụ lục III. Sở trực tiếp tổng hợp số liệu công trình trên địa bàn từ hệ thống dữ liệu điện tử, không thông qua khâu trung gian cấp huyện. Dữ liệu được kết xuất thẳng trên môi trường số trước ngày 20/12 theo Điều 8, cắt bỏ hoàn toàn việc in ấn văn bản hành chính gửi qua bưu chính.
Đối tượng chịu ảnh hưởng và các bước chuẩn bị cần thực hiện
Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong phạm vi áp dụng của dự thảo cần nắm rõ trách nhiệm và chủ động phương án thích ứng:
- Sở Xây dựng và cơ quan chuyên môn cấp tỉnh: Rà soát danh mục các báo cáo đang thực hiện theo Thông tư 01/2023/TT-BXD và Thông tư 44/2019/TTBGTVT; chuẩn bị hạ tầng tài khoản số trên hệ thống baocao.xaydung.gov.vn; loại bỏ chỉ tiêu thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở ra khỏi kế hoạch công tác nội bộ khi quy định mới có hiệu lực.
- Ủy ban nhân dân cấp xã: Kiện toàn bộ phận tiếp nhận thông tin hạ tầng kỹ thuật cơ sở; chuẩn bị nhân sự tiếp nhận các nội dung báo cáo trực tiếp từ đơn vị vận hành hạ tầng trên địa bàn thay thế cấp huyện theo Điều 17 đến Điều 22.
- Đơn vị vận hành hạ tầng kỹ thuật (công viên, cấp thoát nước, chiếu sáng): Nghiên cứu các biểu mẫu báo cáo mới; xác định lại đầu mối cơ quan tiếp nhận trực tiếp (UBND cấp xã hoặc Sở Xây dựng tùy lĩnh vực) để nộp số liệu đúng thời hạn 20/12 hàng năm.
- Chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng: Nắm bắt quyền hạn không phải cung cấp thông tin thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở cho cơ quan quản lý nhà nước theo các mẫu biểu thống kê định kỳ; chủ động cập nhật dữ liệu dự án lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng csdlhdxd.gov.vn.
Câu hỏi thường gặp về chế độ báo cáo theo dự thảo
Những đối tượng nào phải thực hiện chế độ báo cáo theo dự thảo này?
Theo phạm vi điều chỉnh, đối tượng thực hiện bao gồm các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng, các Bộ ngành liên quan, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp xã và các tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp vận hành công trình hạ tầng kỹ thuật trên toàn quốc.
Thời gian chốt số liệu và thời hạn gửi báo cáo định kỳ hàng năm được tính như thế nào?
Theo Điều 7, thời gian chốt số liệu báo cáo định kỳ hàng năm được tính từ ngày 15/12 năm trước đến ngày 14/12 năm báo cáo. Theo Điều 8, thời hạn gửi báo cáo định kỳ năm chậm nhất là ngày 20/12 hàng năm, trừ trường hợp có quy định chuyên ngành riêng biệt.
Cơ quan chuyên môn về xây dựng có còn phải báo cáo kết quả thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở không?
Không. Căn cứ Mẫu số 001 và Mẫu số 002 Phụ lục III, chỉ tiêu báo cáo thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở đã được đề xuất bãi bỏ hoàn toàn khỏi trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về xây dựng, do công tác này thuộc trách nhiệm phê duyệt nội bộ của chủ đầu tư.
Khi cơ sở dữ liệu quốc gia đã có sẵn số liệu, cơ quan báo cáo có phải nhập lại không?
Theo Điều 3, Điều 9, Điều 12 và Điều 31, cơ quan quản lý nghiêm cấm việc yêu cầu nộp lại thông tin, số liệu đã có sẵn trên hệ thống dữ liệu hoặc báo cáo thống kê điện tử. Các hệ thống thông tin báo cáo chuyên ngành đang được cấu hình để liên thông số liệu tự động.
Kiểm tra hiệu lực và theo dõi tiến trình ban hành dự thảo
Dự thảo Thông tư quy định chế độ báo cáo định kỳ thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng đặt ra định hướng cải cách hành chính rõ rệt. Việc tinh giảm biểu mẫu, loại bỏ cấp báo cáo trung gian và thống nhất hạn nộp dữ liệu giúp tiết kiệm thời gian, nhân lực cho toàn ngành. Tuy nhiên, các nội dung bãi bỏ 2 Thông tư báo cáo và những quy chuẩn biểu mẫu nêu trên mới đang nằm trong giai đoạn lấy ý kiến, chưa có giá trị áp dụng chính thức.
Các cơ quan hành chính, đơn vị hạ tầng kỹ thuật và doanh nghiệp cần tiếp tục thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo theo đúng quy định hiện hành tại Thông tư số 44/2019/TTBGTVT và Thông tư số 01/2023/TT-BXD. Đồng thời, các đơn vị cần theo dõi chặt chẽ tiến trình tiếp thu, thẩm định của Bộ Xây dựng, thường xuyên đối chiếu văn bản gốc khi được ký ban hành chính thức để chủ động chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật cho mốc áp dụng dự kiến từ ngày 01/01/2027.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức