Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Từ 15/12/2026: Xác định dự án dùng công nghệ lạc hậu theo quy định mới

Từ ngày 15/12/2026, Quyết định 49/2026/QĐ-TTg chính thức có hiệu lực, thay thế hoàn toàn Quyết định số 29/2023/QĐ-TTg về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên.

Mục lục nội dungThu gọn

Từ ngày 15/12/2026, các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp sẽ bước vào giai đoạn áp dụng khung pháp lý mới trong công tác kiểm soát công nghệ dự án đầu tư. Việc ban hành Quyết định 49/2026/QĐ-TTg nhằm hoàn thiện cơ chế rà soát, thẩm tra máy móc, dây chuyền sản xuất, ngăn chặn nguy cơ biến các dự án thành nơi tiếp nhận phương tiện lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng và phát thải gây hại môi trường. Đối với các chủ đầu tư đang vận hành nhà máy hoặc chuẩn bị thực hiện thủ tục đánh giá công nghệ, những thay đổi sắp tới đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ, chứng thư giám định và thuyết minh kỹ thuật để bảo đảm tiến độ thực hiện dự án không bị đình trệ.

Thời điểm áp dụng và hiệu lực thi hành của quy định mới

Căn cứ theo khoản 1 Điều 12, Quyết định 49/2026/QĐ-TTg chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 12 năm 2026. Mốc thời gian này đặt dấu chấm hết cho hiệu lực của Quyết định số 29/2023/QĐ-TTg ngày 19 tháng 12 năm 2023 của Thủ tướng Chính phủ quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên.

Đồng thời, theo khoản 2 Điều 12, Điều 4 Quyết định số 02/2026/QĐ-TTg ngày 08 tháng 01 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các quyết định để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ cũng sẽ hết hiệu lực kể từ ngày 15 tháng 12 năm 2026. Việc thay thế đồng loạt này nhằm đồng bộ hóa công tác quản lý công nghệ dự án theo tinh thần các văn bản luật mới ban hành, bao gồm Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15, Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31 tháng 3 năm 2026.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng công nghệ thuộc diện rà soát

Theo khoản 1 Điều 1, phạm vi điều chỉnh tập trung vào hồ sơ, trình tự, thủ tục xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên và hoạt động giám định máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ trong dự án đầu tư. Quy định này gắn liền với các tiêu chuẩn khắt khe về bảo vệ môi trường và sử dụng năng lượng hiệu quả.

Để bảo đảm áp dụng thống nhất, các khái niệm kỹ thuật cốt lõi được định danh rõ ràng tại Điều 3:

  • Dự án đầu tư có sử dụng công nghệ: Căn cứ theo khoản 1 Điều 3, đây là dự án đầu tư có sử dụng máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ để sản xuất ra sản phẩm.
  • Máy móc, thiết bị: Căn cứ theo khoản 2 Điều 3, được xác định là một kết cấu hoàn chỉnh, gồm các chi tiết, cụm chi tiết, bộ phận có liên kết với nhau để vận hành, chuyển động theo mục đích sử dụng được thiết kế.
  • Dây chuyền công nghệ: Căn cứ theo khoản 3 Điều 3, là hệ thống các máy móc, thiết bị, công cụ, phương tiện được bố trí lắp đặt, kết nối liên hoàn để thực hiện các công đoạn sản xuất theo quy trình định sẵn.

Chi tiết hồ sơ và thuyết minh hiện trạng công nghệ của doanh nghiệp

Khi thực hiện thủ tục đề nghị xác định công nghệ của dự án đầu tư, nhà đầu tư phải lập văn bản theo Mẫu số 01 quy định tại Phụ lục. Hồ sơ gửi kèm bắt buộc bao gồm hai cấu phần trọng tâm: Thuyết minh hiện trạng công nghệ và Chứng thư giám định do tổ chức giám định được chỉ định ban hành.

Căn cứ Mẫu số 02 quy định tại Phụ lục, Thuyết minh hiện trạng công nghệ đòi hỏi doanh nghiệp phải kê khai toàn diện các chỉ số vận hành kỹ thuật. Cấu trúc thuyết minh bao gồm phần thông tin tổng quát về tên dự án, địa điểm, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, quy mô lao động, tổng vốn đầu tư, thời hạn hoạt động và phần thuyết minh kỹ thuật chi tiết:

  • Xuất xứ, chủ sở hữu, đơn vị cung ứng, thời điểm đưa công nghệ vào vận hành và tình trạng vận hành thực tế;
  • Sơ đồ công nghệ, thông số kỹ thuật, quy mô công suất, hiệu suất thiết kế so với thực tế;
  • Thống kê nguyên vật liệu, nhiên liệu, mức tiêu thụ năng lượng thực tế so với thiết kế;
  • Khối lượng, chủng loại chất thải và thông số phát thải chủ yếu trong quá trình sản xuất;
  • Cam kết và rà soát công nghệ thuộc hay không thuộc Danh mục công nghệ cấm chuyển giao;
  • Tình hình duy tu, bảo dưỡng định kỳ và hồ sơ lưu trữ hoạt động sửa chữa, thay thế máy móc.

Đặc biệt, đối với các máy móc, thiết bị đứng riêng lẻ không bố trí thành dây chuyền sản xuất liên hoàn (có mã hàng hóa thuộc Chương 84 và Chương 85 Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam do Bộ Tài chính ban hành theo quy định của pháp luật về hải quan), doanh nghiệp phải thống kê chi tiết theo biểu mẫu kỹ thuật.

Tiêu chí kê khai Yêu cầu thông tin kỹ thuật Căn cứ quy chuẩn áp dụng
Đặc tính thiết bị Tên máy móc, nhãn hiệu, số hiệu, kiểu loại, nước và nhà sản xuất, mã HS (Chương 84, 85). Hồ sơ hải quan và tài liệu kỹ thuật
Hiệu suất vận hành Công suất, hiệu suất thực tế so với thiết kế (%). Theo Mẫu số 02 Phụ lục
Tiêu hao tài nguyên Mức tiêu hao nguyên vật liệu, năng lượng hiện tại so với thiết kế (%). Theo Mẫu số 02 Phụ lục
Quy chuẩn bảo vệ môi trường Đạt các chỉ tiêu theo QCVN hoặc TCVN tương ứng về môi trường. Theo Mẫu số 02 Phụ lục
An toàn và năng lượng Áp dụng đúng QCVN hoặc TCVN về an toàn lao động và tiết kiệm năng lượng. Theo Mẫu số 02 Phụ lục

Quy định về chỉ định tổ chức giám định và thời hạn đánh giá

Chứng thư giám định công nghệ (theo Mẫu số 03) là thành phần bắt buộc để xác định máy móc, thiết bị có lạc hậu hay thâm dụng tài nguyên hay không. Do đó, điều kiện và thủ tục đối với các tổ chức giám định được kiểm soát chặt chẽ. Căn cứ khoản 1 Điều 6, tổ chức nộp hồ sơ đề nghị chỉ định lần đầu phải chuẩn bị:

  • Đơn đăng ký chỉ định hoạt động giám định máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ theo Mẫu số 05 quy định tại Phụ lục;
  • Danh sách giám định viên theo Mẫu số 06 quy định tại Phụ lục, kèm theo bản sao chứng chỉ đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ và các tài liệu chứng minh năng lực.

Về thời gian thẩm định, theo điểm c khoản 1 Điều 6, trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm tiến hành đánh giá năng lực thực tế của tổ chức giám định thông qua việc cử chuyên gia hoặc thành lập đoàn đánh giá thực tế. Cơ quan quản lý ban hành Quyết định về việc chỉ định tổ chức giám định theo Mẫu số 08 quy định tại Phụ lục.

Quy định chuyển tiếp: Hồ sơ cũ và chứng thư giám định xử lý ra sao?

Nhằm hạn chế xáo trộn hoạt động đầu tư và tránh lãng phí chi phí của tổ chức, doanh nghiệp, các nội dung chuyển tiếp tại Trang 9 phân định rõ các trường hợp áp dụng giữa quy định cũ và mới:

  1. Hồ sơ và kết quả thẩm tra đã thực hiện: Theo điểm a Trang 9, các thành phần hồ sơ, kết quả các bước đã thực hiện hợp pháp trước ngày Quyết định này có hiệu lực (bao gồm ý kiến của cơ quan phối hợp, kết luận của Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ, nếu có) được tiếp tục sử dụng, không phải thực hiện lại. Nội dung, tiêu chí xác định công nghệ thực hiện theo quy định của pháp luật tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ (theo điểm b Trang 9).
  2. Hồ sơ chỉ định tổ chức giám định đang thụ lý: Căn cứ khoản 2 Trang 9, hồ sơ đăng ký chỉ định, chỉ định bổ sung phạm vi hoạt động giám định đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận trước thời điểm Quyết định này có hiệu lực nhưng chưa có kết quả giải quyết sẽ tiếp tục xử lý theo quy định tại Quyết định số 29/2023/QĐ-TTg đến khi hoàn tất quy trình chỉ định.
  3. Tổ chức giám định đã được cấp phép: Theo khoản 3 Trang 9, tổ chức giám định được chỉ định trước ngày Quyết định này có hiệu lực được tiếp tục thực hiện hoạt động giám định máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ trong dự án đầu tư đến hết thời hạn được chỉ định.
  4. Thời hạn của chứng thư giám định: Theo khoản 4 Trang 9, chứng thư giám định được cấp theo quy định tại Quyết định số 29/2023/QĐ-TTg trước thời điểm Quyết định này có hiệu lực được tiếp tục sử dụng đến hết thời hạn có hiệu lực của chứng thư.

Phân công trách nhiệm của các cơ quan quản lý đầu tư

Điều 9 phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của từng cấp cơ quan quản lý trong việc tổ chức rà soát công nghệ dự án đầu tư trên phạm vi cả nước:

  • Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Căn cứ khoản 2 Điều 9, UBND cấp tỉnh chỉ đạo Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì thực hiện xác định công nghệ của dự án đầu tư theo quy định. Đồng thời, Sở Khoa học và Công nghệ thực hiện báo cáo tình hình xác định công nghệ sử dụng trong dự án đầu tư theo Mẫu số 09 quy định tại Phụ lục.
  • Các bộ, cơ quan ngang bộ: Căn cứ khoản 1 Điều 9, có trách nhiệm phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai thực hiện; cơ quan nào có nhu cầu khai thác dữ liệu phải xác định rõ đầu mối tiếp nhận, phạm vi khai thác và chịu trách nhiệm bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh, dữ liệu cá nhân theo quy định.
  • Bộ Khoa học và Công nghệ: Căn cứ khoản 4 Điều 12, đóng vai trò đầu mối tổng hợp các vấn đề phát sinh hoặc khó khăn, vướng mắc từ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng và danh mục việc cần làm

Việc áp dụng khung tiêu chuẩn kỹ thuật mới tác động trực tiếp tới ba nhóm chủ thể chính với những nghĩa vụ cụ thể:

  • Doanh nghiệp, chủ đầu tư dự án: Phải chủ động kiểm tra hiện trạng dây chuyền máy móc, mã hàng hóa thuộc Chương 84 và Chương 85 hải quan; theo dõi mức tiêu hao năng lượng và phát thải; rà soát thời hạn và nội dung chứng thư giám định hiện có để kịp thời yêu cầu giám định bổ sung nếu thiếu tiêu chí.
  • Tổ chức giám định máy móc, thiết bị: Kiểm tra thời hạn chỉ định; cập nhật hồ sơ năng lực giám định viên theo Mẫu số 06; chuẩn bị thủ tục theo Mẫu số 05 hoặc Mẫu số 07 khi có nhu cầu chỉ định mới hoặc bổ sung phạm vi; định kỳ lập báo cáo tình hình giám định theo Mẫu số 10.
  • Sở Khoa học và Công nghệ các địa phương: Kiện toàn bộ máy chủ trì tiếp nhận, thẩm định hồ sơ theo Mẫu số 01 và Mẫu số 04; phối hợp đồng bộ với cơ quan quản lý đầu tư tỉnh, thành phố trong quá trình xử lý hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp về quy định xác định công nghệ dự án

Hồ sơ xác định công nghệ đã nộp trước ngày 15/12/2026 có phải làm lại không?

Căn cứ điểm a Trang 9, các thành phần hồ sơ và kết quả các bước đã thực hiện hợp pháp trước ngày Quyết định 49/2026/QĐ-TTg có hiệu lực (bao gồm ý kiến phối hợp hay kết luận của Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ) được tiếp tục sử dụng, không phải làm lại từ đầu.

Chứng thư giám định cấp theo Quyết định 29/2023/QĐ-TTg còn được dùng không?

Căn cứ khoản 4 Trang 9, chứng thư giám định cấp theo quy định cũ trước ngày 15/12/2026 vẫn được tiếp tục sử dụng đến hết thời hạn hiệu lực ghi trên chứng thư. Tuy nhiên, nếu thiếu nội dung tiêu chí theo quy định mới tại thời điểm nộp hồ sơ thì phải thực hiện giám định bổ sung.

Cơ quan nào chủ trì xác định công nghệ tại địa phương?

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 9, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Khoa học và Công nghệ đóng vai trò là cơ quan chủ trì thực hiện xác định công nghệ của dự án đầu tư trên địa bàn.

Khuyến nghị cho doanh nghiệp trước thời điểm quyết định có hiệu lực

Kể từ ngày 15/12/2026, các cơ chế kiểm tra công nghệ dự án sẽ được thực hiện thống nhất theo Quyết định 49/2026/QĐ-TTg. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại các mốc thời gian pháp lý, đối chiếu trực tiếp hồ sơ máy móc và chứng thư giám định hiện có với các tiêu chí quy chuẩn kỹ thuật. Trường hợp gặp khó khăn, vướng mắc trong khâu triển khai, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan cần kịp thời phản ánh về Bộ Khoa học và Công nghệ để được hướng dẫn, xử lý đúng thẩm quyền.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Xác định công nghệ dự án đầu tư từ 15/12/2026 | Góc Luật