Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Khối ngoại mua cổ phần doanh nghiệp có đất tại Hà Nội phải duyệt an ninh

Theo Quyết định 144/2026/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, nhà đầu tư nước ngoài khi góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp có đất thuộc khu vực ảnh hưởng quốc phòng, an ninh bắt buộc phải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt của cơ quan chức năng.

Mục lục nội dungThu gọn

Nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện mua lại phần vốn góp hoặc cổ phần tại các doanh nghiệp đang sử dụng đất trên địa bàn thành phố Hà Nội có bắt buộc phải thẩm định an ninh không? Câu trả lời là có đối với các trường hợp doanh nghiệp mục tiêu sở hữu khu đất nằm trong phạm vi tác động đến an ninh, quốc phòng. Cơ chế kiểm soát này đang được áp dụng trực tiếp theo Quy chế phối hợp ban hành kèm theo Quyết định 144/2026/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Quy định mới xác lập khuôn khổ phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thẩm định đầu tư với Bộ Tư lệnh Thủ đô và Công an Thành phố nhằm đảm bảo trật tự an toàn quốc gia. Do đó, việc khối ngoại mua cổ phần tại các tổ chức kinh tế nắm giữ quyền sử dụng đất nhạy cảm bắt buộc phải tuân thủ trình tự lấy ý kiến chuyên trách.

Các trường hợp dự án và giao dịch thuộc diện phải thẩm định an ninh

Theo Điều 5 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 144/2026/QĐ-UBND, danh mục các dự án phát triển kinh tế - xã hội cùng các giao dịch vốn phải thực hiện quy trình lấy ý kiến điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh được phân định rõ ràng. Căn cứ khoản 5 Điều 5 Quy chế, thủ tục này áp dụng bắt buộc đối với: "Hồ sơ nhà đầu tư nước ngoài đề nghị góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp tại tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh". Điều này đồng nghĩa với việc đối tượng thẩm định không chỉ giới hạn ở các dự án đầu tư trực tiếp xin giao đất mới, mà mở rộng kiểm soát trực tiếp dòng vốn gián tiếp thông qua hoạt động mua bán, sáp nhập doanh nghiệp có sẵn quyền sử dụng đất.

Bên cạnh giao dịch góp vốn của khối ngoại, Điều 5 Quy chế còn liệt kê bốn nhóm dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội khác cũng thuộc phạm vi thẩm định an ninh bắt buộc:

  • Dự án đầu tư thực hiện thủ tục chấp thuận nhà đầu tư theo quy định tại điểm a và điểm b khoản 4 Điều 30 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP nằm ở khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, căn cứ khoản 1 Điều 5 Quy chế;
  • Dự án đầu tư thực hiện thủ tục chấp thuận nhà đầu tư tại khu kinh tế theo quy định tại khoản 4 Điều 25 Luật số 143/2025/QH15 ở khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, căn cứ khoản 2 Điều 5 Quy chế;
  • Dự án đầu tư thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố tại khu vực ảnh hưởng quốc phòng, an ninh theo quy định tại điểm b khoản 7 Điều 35 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP và điểm a khoản 1 Điều 17 Nghị quyết số 45/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, căn cứ khoản 3 Điều 5 Quy chế;
  • Dự án đầu tư thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư thuộc thẩm quyền của Ban quản lý các khu công nghiệp cao và khu công nghiệp tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ số tập trung, khu công nghệ cao, khu kinh tế triển khai ở khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, căn cứ khoản 4 Điều 5 Quy chế.

Ngoại lệ không phải lấy ý kiến thẩm định an ninh quốc phòng

Quy chế cũng chỉ rõ trường hợp loại trừ cụ thể nhằm tạo môi trường thông thoáng cho dòng vốn sản xuất tập trung. Theo khoản 5 Điều 5 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 144/2026/QĐ-UBND, thủ tục lấy ý kiến an ninh không áp dụng đối với tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế được thành lập theo quy định của Chính phủ.

Quy định ngoại lệ này tạo hành lang pháp lý phân hóa rõ nét giữa đất thuộc khu vực phát triển hạ tầng công nghiệp tập trung đã được quy hoạch bảo đảm an ninh từ trước với đất phân tán ngoài các phân khu chức năng. Nhà đầu tư nước ngoài tham gia nhận chuyển nhượng cổ phần tại các doanh nghiệp hoạt động thuần túy trong các khu công nghiệp chính thức này sẽ giảm tải được thủ tục phối hợp liên ngành liên quan tới quốc phòng.

Thời điểm và tiêu chí thẩm định đối với khối ngoại mua cổ phần

Thời điểm thực hiện kiểm tra an ninh được xác lập rất sớm trong tiến trình cấp phép. Theo điểm a khoản 1 Điều 6 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 144/2026/QĐ-UBND: "Việc lấy ý kiến điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh phải được thực hiện ngay từ giai đoạn thẩm định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án mới; thẩm định cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu; hồ sơ đề nghị góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài". Đối với các dự án lựa chọn nhà đầu tư qua đấu giá quyền sử dụng đất không phải làm thủ tục chủ trương đầu tư, căn cứ điểm a khoản 1 Điều 6 Quy chế, việc rà soát an ninh phải diễn ra trước khi thu hồi đất và giải phóng mặt bằng.

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 6 Quy chế, ở các giai đoạn sau như thẩm định phê duyệt dự án, điều chỉnh chủ trương, điều chỉnh giấy chứng nhận hoặc quyết định đầu tư, việc lấy ý kiến an ninh tiếp tục được kích hoạt nếu: dự án chưa từng lấy ý kiến ở bước phê duyệt chủ trương, hoặc dự án điều chỉnh làm thay đổi vị trí triển khai, thay đổi quy mô sử dụng đất, thay đổi quy hoạch chi tiết không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao gây ảnh hưởng hành lang an toàn cần bảo vệ.

Về tiêu chí đánh giá, khoản 2 Điều 6 Quy chế đặt ra 6 nhóm điều kiện cốt lõi mà hồ sơ phải đáp ứng:

  1. Khu đất không thuộc khu vực khác có ảnh hưởng quốc phòng, an ninh theo khoản 8 Điều 2 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP; không thuộc khu vực cần đảm bảo an ninh theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 95/2024/NĐ-CP; phù hợp quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh và quy hoạch hạ tầng phòng cháy, chữa cháy (theo điểm a khoản 2 Điều 6 Quy chế);
  2. Đảm bảo tính chính xác, trung thực, đúng đắn của hồ sơ pháp lý dự án, tư cách nhà đầu tư và người đại diện theo pháp luật (theo điểm b khoản 2 Điều 6 Quy chế);
  3. Không có hoạt động xâm phạm, gây phương hại hoặc tiềm ẩn nguy cơ phương hại đến an ninh, quốc phòng (theo điểm c khoản 2 Điều 6 Quy chế);
  4. Không có biểu hiện móc nối, tác động nội bộ, lợi ích nhóm, phá hoại hoặc trục lợi (theo điểm d khoản 2 Điều 6 Quy chế);
  5. Không cản trở xây dựng khu vực phòng thủ Thủ đô, nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và các biện pháp bảo vệ trật tự an toàn xã hội (theo điểm đ khoản 2 Điều 6 Quy chế);
  6. Có phương án bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự bắt buộc đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện (theo điểm e khoản 2 Điều 6 Quy chế).

Trình tự giải quyết và thời hạn phản hồi của cơ quan chức năng

Trình tự phối hợp công tác giữa cơ quan quản lý và lực lượng vũ trang trên địa bàn Hà Nội được quy định chi tiết tại Điều 7 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 144/2026/QĐ-UBND. Các mốc thời gian làm việc được siết chặt để minh bạch hóa tiến độ giải quyết hồ sơ.

Bước thực hiện Thời hạn giải quyết Cơ quan chủ trì / thực hiện Căn cứ quy định
Chuyển hồ sơ lấy ý kiến thẩm định Trong 02 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ Cơ quan chủ trì gửi văn bản đến Bộ Tư lệnh Thủ đô, Công an Thành phố Khoản 1 Điều 7 Quy chế
Cho ý kiến về chủ trương đầu tư / chấp thuận nhà đầu tư Trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận văn bản Bộ Tư lệnh Thủ đô, Công an Thành phố có văn bản phản hồi Khoản 2 Điều 7 Quy chế
Cho ý kiến hồ sơ góp vốn, mua cổ phần của khối ngoại Trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận văn bản Bộ Tư lệnh Thủ đô, Công an Thành phố có văn bản phản hồi Khoản 3 Điều 7 Quy chế
Thông báo khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc nguy cơ Tối đa 07 ngày làm việc kể từ khi nhận văn bản Bộ Tư lệnh Thủ đô, Công an Thành phố gửi văn bản trao đổi Khoản 4 Điều 7 Quy chế

Căn cứ khoản 4 Điều 7 Quy chế, nếu phát hiện dấu hiệu sai phạm pháp luật hoặc tiềm ẩn nguy cơ an ninh, lực lượng chuyên trách có văn bản yêu cầu nhà đầu tư bổ sung tài liệu hoặc giải trình theo điểm d, đ khoản 1 Điều 6 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP. Điểm quan trọng nhà đầu tư cần lưu ý: "Thời gian bổ sung hồ sơ hoặc giải trình của nhà đầu tư và thời gian xử lý hành vi phạm tội, vi phạm hành chính trong lĩnh vực đầu tư (nếu có) không được tính vào thời gian giải quyết thủ tục đầu tư". Do đó, hồ sơ bị nghi vấn sẽ kéo dài thời gian xử lý thực tế mà không bị ràng buộc bởi thời hạn công bố thông thường.

Căn cứ khoản 5 Điều 7 Quy chế, nếu hết thời hạn tối đa 07 ngày làm việc quy định tại khoản 4 Điều 7 mà hai đơn vị vũ trang không có văn bản tham gia ý kiến, cơ quan chủ trì được coi là các đơn vị này đã thống nhất và chịu trách nhiệm đối với lĩnh vực quản lý của mình. Căn cứ khoản 6 Điều 7 Quy chế, các sở, ban, ngành, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tiếp thu văn bản thẩm định; nếu có ý kiến khác phải báo cáo Bộ Quốc phòng, Bộ Công an hoặc cấp có thẩm quyền.

Tình huống minh họa xử lý giao dịch mua vốn góp thực tế

Để hình dung quy trình vận hành, xem xét trường hợp Công ty Cổ phần A sở hữu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngoài khu công nghiệp tại địa bàn Hà Nội. Một nhà đầu tư nước ngoài B nộp hồ sơ xin mua 49% cổ phần phát hành thêm của Công ty A. Cơ quan đăng ký đầu tư tiếp nhận hồ sơ hợp lệ của B.

Theo khoản 1 Điều 7 Quy chế, trong 02 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ, cơ quan chủ trì gửi văn bản kèm toàn bộ tài liệu đến Bộ Tư lệnh Thủ đô và Công an Thành phố. Do đây là thủ tục góp vốn mua cổ phần của khối ngoại, theo khoản 3 Điều 7 Quy chế, hai cơ quan này có 05 ngày làm việc để đối chiếu 6 điều kiện an ninh quy định tại khoản 2 Điều 6 Quy chế.

Nếu trong 05 ngày làm việc, hồ sơ minh bạch, không vi phạm quy hoạch đất quốc phòng và không cản trở khu vực phòng thủ Thủ đô, Công an Thành phố và Bộ Tư lệnh Thủ đô gửi văn bản chấp thuận về cơ quan chủ trì để ra thông báo đủ điều kiện. Ngược lại, nếu trong quá trình tra cứu xuất hiện dấu hiệu bất minh về tính trung thực pháp lý của người đại diện (điểm b khoản 2 Điều 6) hoặc có nguy cơ xâm phạm trật tự an ninh (điểm c khoản 2 Điều 6), thì trong thời hạn tối đa 07 ngày làm việc kể từ khi nhận văn bản (theo khoản 4 Điều 7 Quy chế), cơ quan an ninh phát văn bản yêu cầu B giải trình. Lúc này, toàn bộ thời gian B chuẩn bị tài liệu giải trình bị trừ khỏi tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Ai bị ảnh hưởng và hành động cần triển khai ngay

Quyết định 144/2026/QĐ-UBND tác động trực tiếp đến ba nhóm chủ thể chính tham gia thị trường đầu tư Hà Nội:

  • Nhà đầu tư nước ngoài: Cần rà soát chi tiết hiện trạng pháp lý về đất đai của doanh nghiệp dự kiến mua cổ phần. Xác minh vị trí thửa đất có nằm trong danh mục ảnh hưởng an ninh, quốc phòng hay không trước khi ký thỏa thuận chuyển nhượng; đồng thời chuẩn bị hồ sơ pháp nhân, nhân thân người đại diện trung thực, chính xác tuyệt đối theo điểm b khoản 2 Điều 6 Quy chế.
  • Doanh nghiệp mục tiêu tại Hà Nội: Doanh nghiệp sở hữu quỹ đất phải chủ động kiểm tra quy hoạch phân khu, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và hạ tầng phòng cháy chữa cháy theo điểm a khoản 2 Điều 6 Quy chế. Khi có thay đổi về quy mô đất hoặc không gian ngầm, không gian tầm cao, doanh nghiệp phải chuẩn bị phương án giải trình điều kiện an ninh theo điểm b khoản 1 Điều 6 Quy chế.
  • Cơ quan cấp phép và chính quyền cơ sở: Cơ quan chủ trì thẩm định phải phân luồng hồ sơ chuẩn xác trong 02 ngày làm việc theo khoản 1 Điều 7 Quy chế. Đồng thời, sau khi cấp phép, căn cứ khoản 7 Điều 7 Quy chế, cơ quan chủ trì phải gửi văn bản kết quả cho Công an Thành phố và Bộ Tư lệnh Thủ đô để tổ chức giám sát hậu kiểm việc tuân thủ các điều kiện an ninh.

Câu hỏi thường gặp về thủ tục an ninh quốc phòng

Doanh nghiệp nằm trong khu công nghệ cao khi nhận vốn ngoại có phải thẩm định an ninh?

Không. Căn cứ khoản 5 Điều 5 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 144/2026/QĐ-UBND, trường hợp tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế được thành lập theo quy định của Chính phủ thuộc diện ngoại lệ, không bắt buộc lấy ý kiến thẩm định an ninh quốc phòng đối với hồ sơ góp vốn, mua cổ phần của khối ngoại.

Cơ quan nào có thẩm quyền chính thức thẩm định yếu tố an ninh, quốc phòng?

Căn cứ quy định xuyên suốt tại Điều 6 và Điều 7 Quy chế, hai cơ quan chịu trách nhiệm thẩm tra, đánh giá và ban hành văn bản ý kiến chuyên trách là Bộ Tư lệnh Thủ đô và Công an Thành phố Hà Nội.

Sau khi được phê duyệt mua cổ phần, dự án có bị theo dõi tiếp về an ninh không?

Có. Căn cứ khoản 7 Điều 7 Quy chế, cơ quan chủ trì cấp phép phải thông báo kết quả thẩm định bằng văn bản cho Bộ Tư lệnh Thủ đô và Công an Thành phố. Hoạt động này nhằm phục vụ công tác quản lý liên tục, kiểm tra, giám sát và đánh giá việc tuân thủ các yêu cầu quốc phòng, an ninh đối với dự án và nhà đầu tư trong toàn bộ giai đoạn sau cấp phép.

Tổng kết và khuyến nghị cho doanh nghiệp

Quy chế phối hợp ban hành kèm theo Quyết định 144/2026/QĐ-UBND đã chuẩn hóa toàn diện quy trình kiểm tra an ninh đối với các giao dịch mua bán vốn doanh nghiệp nắm giữ đất tại Hà Nội. Việc thiết lập cơ chế kiểm soát liên ngành nhằm phòng ngừa triệt để các nguy cơ gây phương hại tới thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân.

Đối với các bên tham gia giao dịch mua bán, sáp nhập, sự chủ động kiểm tra tình trạng pháp lý khu đất theo các tiêu chí tại Điều 6 Quy chế là yếu tố quyết định tốc độ hoàn tất giao dịch. Nhà đầu tư cần đối chiếu kỹ lưỡng hồ sơ thực tế với văn bản gốc Quyết định 144/2026/QĐ-UBND, đồng thời tham vấn các đơn vị tư vấn pháp lý chuyên sâu để đảm bảo hồ sơ hợp lệ ngay từ khâu tiếp nhận ban đầu.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm