Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Từ 16/12/2026, cơ sở bức xạ phải đeo liều kế cho thực tập sinh từ 3 tháng

Theo Thông tư 65/2026/TT-BKHCN, từ ngày 16/12/2026, cơ sở tiến hành công việc bức xạ bắt buộc trang bị liều kế cá nhân, lập sổ theo dõi liều chiếu xạ cho người học nghề, sinh viên thực tập từ 03 tháng trở lên.

Mục lục nội dungThu gọn

Mốc thời gian áp dụng và bước ngoặt bảo vệ người học nghề, sinh viên thực tập

Ngày 16/12/2026, Thông tư 65/2026/TT-BKHCN chính thức có hiệu lực thi hành theo quy định tại khoản 1 Điều 57. Kể từ thời điểm này, công tác giám sát, thanh tra và kiểm tra chuyên ngành an toàn bức xạ đối với các cơ sở bức xạ trên toàn quốc sẽ áp dụng các tiêu chuẩn quản lý liều chiếu xạ nghề nghiệp chặt chẽ hơn. Điểm thay đổi cốt lõi được xã hội và giới chuyên môn quan tâm nằm ở việc bắt buộc đeo liều kế cho thực tập sinh và người học nghề khi làm việc từ 03 tháng trở lên.

Thời điểm hiện tại là tháng 11/2026, các cơ sở bức xạ chỉ còn hơn một tháng để rà soát danh sách nhân sự thực tập, học nghề nhằm hoàn tất trang bị thiết bị, cập nhật quy trình giám sát liều chiếu xạ trước khi quy định đi vào thực tế kiểm tra chuyên ngành.

Quy định bắt buộc trang bị liều kế cá nhân cho thực tập sinh từ 03 tháng

Tại điểm b khoản 3 Điều 7, văn bản quy định nội dung thanh tra, kiểm tra về kiểm soát liều chiếu xạ bao gồm:

"Việc trang bị liều kế cá nhân cho người học nghề, sinh viên thực tập làm việc từ 03 tháng trở lên;"

Quy định này đặt trách nhiệm bảo vệ an toàn bức xạ đối với người học nghề và sinh viên thực tập ngang hàng với nhân viên bức xạ chính thức khi tham gia môi trường có bức xạ từ 03 tháng trở lên. Việc thanh tra, kiểm tra không chỉ dừng lại ở nhân sự biên chế mà mở rộng trực tiếp sang đối tượng học viên đào tạo thực tế tại cơ sở.

Bên cạnh trang bị liều kế cá nhân theo điểm b khoản 3 Điều 7, cơ sở còn phải thực hiện theo dõi, lập sổ theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệp cho đối tượng này căn cứ theo điểm đ khoản 3 Điều 7. Dữ liệu ghi nhận từ liều kế không được để thất lạc mà phải quản lý bằng hồ sơ, sổ theo dõi cụ thể để phục vụ công tác thanh tra định kỳ hoặc đột xuất.

Chi tiết các nội dung kiểm soát chiếu xạ và thời giờ làm việc tại Điều 7

Công tác kiểm soát liều chiếu xạ và thời giờ làm việc theo khoản 3 Điều 7 gồm 7 nội dung trọng tâm được đoàn thanh tra, kiểm tra xem xét, đánh giá toàn diện:

  • Trang bị liều kế cho nhân viên bức xạ: Theo điểm a khoản 3 Điều 7, kiểm tra việc trang bị liều kế cá nhân cho toàn bộ nhân viên bức xạ của đơn vị theo quy định.
  • Trang bị liều kế cho người học nghề, thực tập sinh: Theo điểm b khoản 3 Điều 7, kiểm tra việc trang bị liều kế cá nhân đối với người học nghề, sinh viên thực tập từ 03 tháng trở lên.
  • Bảo vệ người hỗ trợ, thăm người bệnh: Theo điểm c khoản 3 Điều 7, đánh giá các biện pháp bảo đảm liều bức xạ của người chăm sóc, hỗ trợ và thăm người bệnh trong chẩn đoán, xét nghiệm hoặc điều trị bằng bức xạ ion hóa, thuốc phóng xạ không vượt quá mức liều kiềm chế theo quy định.
  • Ghi đo liều cho bệnh nhân can thiệp cao: Theo điểm d khoản 3 Điều 7, kiểm tra việc ghi đo, đánh giá liều chiếu đối với người bệnh được chẩn đoán, can thiệp và điều trị bằng kỹ thuật sử dụng liều chiếu xạ cao.
  • Lập sổ theo dõi liều chiếu xạ: Theo điểm đ khoản 3 Điều 7, kiểm tra việc theo dõi, lập sổ theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệp cho nhân viên bức xạ, người học nghề và sinh viên thực tập.
  • Tính pháp lý của dịch vụ đo liều: Theo điểm e khoản 3 Điều 7, rà soát tính pháp lý của tổ chức thực hiện dịch vụ đo liều chiếu xạ.
  • Tuân thủ thời giờ làm việc: Theo điểm g khoản 3 Điều 7, xem xét việc chấp hành quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi của nhân viên bức xạ.

So sánh đối tượng và yêu cầu kiểm soát liều chiếu xạ

Bảng phân định phạm vi trách nhiệm của cơ sở bức xạ đối với các nhóm đối tượng khác nhau theo khoản 3 Điều 7:

Nhóm đối tượngYêu cầu trang bị thiết bịYêu cầu lập hồ sơ theo dõiCăn cứ pháp lý
Nhân viên bức xạBắt buộc trang bị liều kế cá nhânLập sổ theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệpĐiểm a, điểm đ khoản 3 Điều 7
Người học nghề, sinh viên thực tập từ 03 tháng trở lênBắt buộc trang bị liều kế cá nhânLập sổ theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệpĐiểm b, điểm đ khoản 3 Điều 7
Người chăm sóc, hỗ trợ, thăm người bệnhÁp dụng biện pháp kiềm chế liều bức xạBảo đảm không vượt quá mức liều kiềm chếĐiểm c khoản 3 Điều 7
Người bệnh điều trị liều caoGhi đo, đánh giá liều chiếu trực tiếpHồ sơ ghi nhận liều can thiệp điều trịĐiểm d khoản 3 Điều 7

Yêu cầu kiểm tra toàn diện về đào tạo, chứng chỉ và bảo hộ bức xạ

Hoạt động thanh tra, kiểm tra theo Điều 7 không chỉ tập trung vào việc đeo liều kế cho thực tập sinh mà còn mở rộng đến các nội dung an toàn đồng bộ khác:

1. Đào tạo an toàn bức xạ và huấn luyện nội bộ

Khoản 1 Điều 7 quy định cơ quan thanh tra kiểm tra việc tổ chức đào tạo lần đầu theo điểm a; đào tạo nhắc lại theo điểm b; đào tạo bổ sung cho người phụ trách an toàn bức xạ, người phụ trách ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân theo điểm c; tổ chức huấn luyện nội quy an toàn, quy trình ứng phó sự cố, phổ biến thông tin mới theo điểm d; và kiểm tra tính pháp lý của tổ chức cung cấp dịch vụ đào tạo theo điểm đ.

2. Kiểm tra chứng chỉ nhân viên bức xạ

Theo khoản 2 Điều 7, cơ quan chức năng xem xét thời điểm cấp và thời hạn chứng chỉ đối với các chức danh cụ thể bao gồm: người phụ trách an toàn bức xạ; kỹ sư trưởng hoặc giám đốc lò phản ứng hạt nhân; trưởng ca, trưởng kíp vận hành lò phản ứng hạt nhân; người phụ trách tẩy xạ; người phụ trách ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân; người quản lý nhiên liệu hạt nhân; nhân viên vận hành lò phản ứng hạt nhân; nhân viên vận hành máy gia tốc; nhân viên vận hành thiết bị chiếu xạ sử dụng nguồn phóng xạ; nhân viên sản xuất, chế biến chất phóng xạ; nhân viên chụp ảnh phóng xạ công nghiệp và các vị trí khác theo quy định.

3. Khám sức khỏe định kỳ và đột xuất

Theo khoản 4 Điều 7, cơ sở phải tổ chức khám sức khỏe khi mới tuyển dụng, định kỳ hằng năm, khám phát hiện bệnh phóng xạ nghề nghiệp, khám khi chấm dứt công việc (điểm a); khám khi xảy ra sự cố bức xạ, hạt nhân (điểm b); duy trì sổ quản lý sức khỏe và chọn cơ sở y tế có đủ tính pháp lý thực hiện (điểm c).

4. Phương tiện bảo hộ cá nhân và khu vực kiểm soát

Khoản 5 Điều 7 quy định việc trang bị quần áo bảo hộ, tạp dề cao su chì, găng tay, giày ủng, bao chân, mũ trùm đầu, khẩu trang chống nhiễm bẩn phóng xạ theo điểm a; kẹp gắp nguồn, găng tay thăm dò địa vật lý theo điểm b; tạp dề chì, che tuyến giáp cho máy X-quang di động theo điểm c; kính chì, găng tay chì cho kíp chụp can thiệp, chụp mạch theo điểm d; bình phong chì cho bệnh nhân cấy nguồn phóng xạ theo điểm đ; khu vực bảo quản phương tiện bảo hộ theo điểm e. Đồng thời, theo khoản 6 Điều 7, lối vào khu vực kiểm soát phải bố trí thiết bị kiểm soát liều, lối ra phải có nhà tắm, nơi rửa tay, lưu giữ vật dụng nhiễm bẩn và thiết bị kiểm tra nhiễm bẩn cơ thể, trang phục.

Ai bị ảnh hưởng và các bước cơ sở cần làm ngay

Các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp bao gồm:

  • Cơ sở y tế, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghiệp vận hành thiết bị bức xạ, nguồn phóng xạ tiếp nhận thực tập sinh, học viên.
  • Các cơ sở đào tạo, trường đại học, trường nghề có chuyên ngành bức xạ gửi sinh viên đi thực tập thực tế.
  • Sinh viên, học viên tham gia học nghề, thực tập thực tế từ 03 tháng trở lên.

Để bảo đảm tuân thủ trước ngày 16/12/2026, cơ sở tiến hành công việc bức xạ cần thực hiện:

  1. Rà soát toàn bộ hợp đồng đào tạo nghề, văn bản tiếp nhận sinh viên thực tập để phân loại những trường hợp làm việc từ 03 tháng trở lên căn cứ theo điểm b khoản 3 Điều 7.
  2. Liên hệ với tổ chức cung cấp dịch vụ đo liều có đủ tính pháp lý để đặt mua, trang cấp liều kế cá nhân kịp thời theo điểm b và điểm e khoản 3 Điều 7.
  3. Thiết lập hệ thống sổ theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệp riêng cho người học nghề và sinh viên thực tập theo đúng điểm đ khoản 3 Điều 7.
  4. Kiểm tra thời hạn chứng chỉ nhân viên bức xạ, hợp đồng dịch vụ đào tạo an toàn bức xạ và hồ sơ khám sức khỏe theo quy định tại khoản 1, khoản 2 và khoản 4 Điều 7.
  5. Rà soát hồ sơ kiểm tra chuyên ngành theo các biểu mẫu từ Mẫu số 01 đến Mẫu số 10 ban hành kèm theo Phụ lục I của Thông tư.

Tình huống minh họa kiểm tra thực tế tại cơ sở

Một cơ sở sử dụng máy gia tốc tiếp nhận 02 sinh viên chuyên ngành vật lý hạt nhân vào thực tập kỹ thuật vận hành máy gia tốc với thời gian thỏa thuận là 04 tháng.

Căn cứ theo điểm b khoản 3 Điều 7, vì thời gian làm việc thực tế từ 03 tháng trở lên, cơ sở bắt buộc phải trang bị liều kế cá nhân cho cả 02 sinh viên thực tập này. Đồng thời, theo điểm đ khoản 3 Điều 7, người phụ trách an toàn bức xạ của cơ sở phải lập sổ theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệp ghi nhận định kỳ liều chiếu của 02 sinh viên qua đơn vị đo liều hợp pháp theo điểm e khoản 3 Điều 7.

Trường hợp cơ sở chỉ trang bị liều kế cho nhân viên vận hành máy gia tốc chính thức (thuộc đối tượng quy định tại điểm h khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 7) mà bỏ qua 02 sinh viên thực tập nói trên, cơ sở sẽ bị kết luận không bảo đảm điều kiện kiểm soát liều chiếu xạ khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm tra chuyên ngành theo biểu mẫu Biên bản kiểm tra (Mẫu số 05 Phụ lục I).

Câu hỏi thường gặp về việc trang bị liều kế cho thực tập sinh

Sinh viên thực tập dưới 03 tháng có thuộc diện bắt buộc kiểm tra liều kế theo điểm b khoản 3 Điều 7 không?

Điểm b khoản 3 Điều 7 chỉ xác định nội dung kiểm tra đối với việc trang bị liều kế cá nhân cho người học nghề, sinh viên thực tập làm việc từ 03 tháng trở lên. Nhóm thực tập dưới thời hạn này không thuộc phạm vi điều chỉnh của điểm b khoản 3 Điều 7.

Sổ theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệp phải lập cho những ai?

Căn cứ theo điểm đ khoản 3 Điều 7, cơ sở phải theo dõi, lập sổ theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệp cho cả nhân viên bức xạ quy định tại điểm a và người học nghề, sinh viên thực tập làm việc từ 03 tháng trở lên quy định tại điểm b khoản 3 Điều 7.

Văn bản có hiệu lực thi hành từ ngày nào?

Khoản 1 Điều 57 nêu rõ Thông tư có hiệu lực kể từ ngày 16 tháng 12 năm 2026. Mọi hoạt động kiểm tra chuyên ngành sau mốc này sẽ đối chiếu theo các tiêu chuẩn quy định tại văn bản.

Đơn vị nào có thẩm quyền giải quyết vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện?

Theo khoản 2 Điều 57, trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có vướng mắc hoặc phát sinh vấn đề, các cơ quan, tổ chức, cá nhân phản ánh kịp thời về Bộ Khoa học và Công nghệ để nghiên cứu, giải quyết theo thẩm quyền.

Kết luận và khuyến nghị rà soát pháp lý

Quy định bắt buộc trang bị liều kế cá nhân và lập sổ theo dõi liều cho người học nghề, sinh viên thực tập làm việc từ 03 tháng trở lên tại điểm b, điểm đ khoản 3 Điều 7 là bước tiến thiết thực nhằm hạn chế rủi ro phơi nhiễm bức xạ cho lực lượng lao động trẻ. Từ ngày 16/12/2026 theo khoản 1 Điều 57, các nội dung này sẽ trở thành tiêu chí kiểm tra trọng tâm trong mọi cuộc thanh tra, kiểm tra an toàn bức xạ.

Để tránh sai phạm khi cơ quan quản lý tiến hành thanh tra theo các biên bản, quyết định mẫu tại Phụ lục I, các cơ quan, doanh nghiệp và viện nghiên cứu cần chủ động đối chiếu quy trình quản lý hiện hành với Thông tư 65/2026/TT-BKHCN, liên hệ đơn vị đo liều đủ thẩm quyền pháp lý và tham vấn các đơn vị tư vấn chuyên môn khi phát sinh vướng mắc.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm