Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Từ 20/11/2026, cơ sở dùng điện lớn và đơn vị ngân sách phải làm gì?

Từ ngày 20/11/2026, Thông tư 64/2026/TT-BCT chính thức có hiệu lực, buộc các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm và đơn vị ngân sách tiêu thụ điện từ 100.000 kWh/năm phải thực hiện quy chuẩn quản lý mới.

Mục lục nội dungThu gọn

Chỉ còn ít ngày nữa, kể từ ngày 20/11/2026, Thông tư 64/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương sẽ chính thức có hiệu lực thi hành, đặt ra nhiều nghĩa vụ pháp lý quan trọng đối với các nhóm đối tượng sử dụng điện trên phạm vi cả nước. Đáng chú ý, nhóm cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước có mức tiêu thụ điện hằng năm từ 100.000 kWh trở lên cùng toàn bộ các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm sẽ phải nhanh chóng rà soát và thực hiện đúng các quy định về thống kê, đo đếm, lập kế hoạch và áp dụng mô hình quản lý năng lượng theo khuôn khổ mới.

Văn bản pháp lý này thay thế hoàn toàn Thông tư số 25/2020/TT-BCT ngày 29 tháng 9 năm 2020 của Bộ Công Thương, mang tính điều chỉnh trực tiếp đến quy trình vận hành, chế độ báo cáo tình hình tiêu thụ nhiên liệu và kiểm toán năng lượng định kỳ của các tổ chức, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.

Quy định mới đối với cơ sở dùng điện lớn và cơ quan sử dụng ngân sách

Phạm vi điều chỉnh được xác định rõ ràng tại Điều 1 Thông tư 64/2026/TT-BCT bao gồm việc xây dựng danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm hằng năm; xây dựng kế hoạch và báo cáo thực hiện kế hoạch hằng năm, 5 năm về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; xây dựng kế hoạch và báo cáo tình hình sử dụng năng lượng hằng năm của cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước có mức tiêu thụ điện hằng năm từ 100.000 kWh trở lên; mô hình quản lý năng lượng; cùng trình tự, thủ tục thực hiện và nội dung báo cáo kiểm toán năng lượng.

Theo khoản 3 Điều 1, nhóm cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước có mức tiêu thụ điện hằng năm từ 100.000 kWh trở lên là đối tượng chịu sự ràng buộc trực tiếp về nghĩa vụ xây dựng kế hoạch và báo cáo tình hình sử dụng năng lượng hằng năm. Đối với nhóm này, chỉ số tiêu thụ 100.000 kWh điện mỗi năm là ngưỡng định lượng xác lập trách nhiệm báo cáo bắt buộc. Các đơn vị này không còn áp dụng các quy trình báo cáo cũ mà phải chuẩn bị hồ sơ theo đúng biểu mẫu thống kê quy định, xác định rõ nguồn điện mua vào, nguồn điện tự sản xuất và điện bán ra (nếu có).

Đối với nhóm doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ thuộc danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, trách nhiệm pháp lý được nâng lên một mức cao hơn. Theo khoản 2 Điều 1, các cơ sở này không chỉ lập kế hoạch và báo cáo hằng năm mà còn phải xây dựng kế hoạch và báo cáo thực hiện kế hoạch định kỳ 5 năm về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời chịu sự điều chỉnh của các quy chuẩn nghiêm ngặt về mô hình quản lý và kiểm toán năng lượng.

Chi tiết 6 nội dung bắt buộc trong mô hình quản lý năng lượng

Nội dung cốt lõi chi phối hoạt động của các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm được quy định cụ thể tại khoản 1 Điều 6 Thông tư 64/2026/TT-BCT. Theo đó, cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm bắt buộc phải áp dụng mô hình quản lý năng lượng bao gồm 6 cấu phần chính:

Thứ nhất, theo điểm a khoản 1 Điều 6, cơ sở phải công bố công khai mục tiêu, chính sách về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại cơ sở. Đây là cam kết pháp lý và định hướng vận hành xuyên suốt của đơn vị.

Thứ hai, theo điểm b khoản 1 Điều 6, đơn vị phải xây dựng kế hoạch hằng năm và năm năm về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của cơ sở; xây dựng và thực hiện các biện pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả theo mục tiêu, chính sách và kế hoạch đã lập; quy định chế độ trách nhiệm đối với từng tập thể, cá nhân liên quan đến việc thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại cơ sở.

Thứ ba, theo điểm c khoản 1 Điều 6, cơ sở phải bố trí người quản lý năng lượng đáp ứng đầy đủ tiêu chí quy định tại khoản 1 Điều 35 Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Vị trí này đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát, theo dõi các chỉ tiêu kỹ thuật tại đơn vị.

Thứ tư, theo điểm d khoản 1 Điều 6, cơ sở phải tổ chức duy trì hệ thống đo đếm đáp ứng tiêu chuẩn, đảm bảo tính chính xác của số liệu nhằm theo dõi, giám sát tình trạng sử dụng năng lượng, lập hồ sơ thống kê tình hình tiêu thụ, sử dụng các dạng năng lượng hàng tháng, mức sử dụng năng lượng (SEC), thiết lập đường cơ sở năng lượng, tính toán chỉ số hiệu suất năng lượng, lập bảng cân bằng năng lượng của cơ sở. Đây là yêu cầu kỹ thuật đòi hỏi việc số hóa và quản trị số liệu nghiêm ngặt.

Thứ năm, theo điểm đ khoản 1 Điều 6, đơn vị phải thực hiện chế độ kiểm toán năng lượng; đề xuất và lựa chọn thực hiện các giải pháp quản lý và công nghệ nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Thứ sáu, theo điểm e khoản 1 Điều 6, cơ sở phải định kỳ tổ chức đào tạo, tập huấn cho người lao động về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả để duy trì nhận thức và năng lực vận hành thực tế.

Bên cạnh đó, theo đoạn 2 khoản 1 Điều 6, toàn bộ quá trình áp dụng mô hình quản lý năng lượng phải được báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong báo cáo thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng hằng năm thông qua Trang thông tin điện tử: http://dataenergy.vn. Đối với các tổ chức kinh tế có nhiều cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, theo đoạn 3 khoản 1 Điều 6, quy định cho phép tổ chức mô hình quản lý năng lượng theo cấp Tập đoàn hoặc Tổng Công ty và phân cấp cho các cơ sở thành viên, song vẫn phải đảm bảo đầy đủ các yêu cầu quản lý, theo dõi, kiểm tra và báo cáo tại từng cơ sở theo quy định.

Lộ trình áp dụng, cơ chế kiểm tra và điều khoản chuyển tiếp

Thông tư 64/2026/TT-BCT phân định rõ ràng trách nhiệm giám sát và lộ trình thi hành nhằm bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn quản lý nhà nước tại địa phương:

Đối tượng áp dụngThời hạn và yêu cầu thực hiệnCăn cứ quy địnhHệ quả và biện pháp xử lý
Cơ sở trọng điểm đang hoạt động nhưng chưa áp dụng mô hìnhThực hiện ngay khi có yêu cầu kiểm traĐiểm a khoản 2 Điều 6UBND cấp tỉnh yêu cầu áp dụng mô hình và đưa cơ sở vào danh sách kiểm tra trong năm tiếp theo
Cơ sở mới có tên trong danh sách cơ sở trọng điểmThời hạn 01 năm kể từ ngày ban hành Quyết định của UBND cấp tỉnhĐiểm b khoản 2 Điều 6Phải xây dựng, áp dụng mô hình và báo cáo UBND cấp tỉnh trên website http://dataenergy.vn
Báo cáo kiểm toán năng lượng ban hành trước 20/11/2026Có giá trị 03 năm kể từ ngày ban hànhKhoản 3 Điều 12Được tiếp tục sử dụng trong thời hạn giá trị, không bị vô hiệu khi văn bản mới có hiệu lực

Theo khoản 2 Điều 6, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giữ vai trò kiểm tra, đôn đốc các cơ sở áp dụng mô hình quản lý năng lượng. Trường hợp phát hiện cơ sở chưa áp dụng mô hình, cơ quan quản lý sẽ tiến hành yêu cầu cơ sở thực hiện và ghi tên vào danh sách thanh kiểm tra của năm liền kề theo điểm a khoản 2 Điều 6. Đối với cơ sở mới được công nhận, thời gian 01 năm theo điểm b khoản 2 Điều 6 là khoảng đệm bắt buộc để hoàn thiện bộ máy, chỉ định người quản lý năng lượng và thiết lập hệ thống đo lường.

Về điều khoản chuyển tiếp, theo khoản 3 Điều 12, các báo cáo kiểm toán năng lượng đã được phát hành trước ngày Thông tư này có hiệu lực (trước ngày 20/11/2026) vẫn duy trì giá trị pháp lý trong thời hạn 3 năm kể từ ngày ban hành. Quy định này bảo đảm quyền lợi hợp pháp, tránh lãng phí chi phí thực hiện kiểm toán của các doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ trước thời điểm chuyển giao văn bản.

Trách nhiệm báo cáo trên hệ thống dữ liệu quốc gia và biểu mẫu Phụ lục I

Hệ sinh thái thông tin phục vụ quản lý năng lượng được tập trung thống nhất trên Trang thông tin điện tử: http://dataenergy.vn theo quy định tại đoạn 2 khoản 1 Điều 6 và điểm b khoản 2 Điều 6. Cơ sở dữ liệu này cấp mã số ID định danh cho từng cơ sở và đơn vị để theo dõi dữ liệu năng lượng.

Tại Phụ lục I ban hành kèm theo, các biểu mẫu theo dõi được phân tách thành từng đối tượng cụ thể:

  • Mẫu 1.1: Mẫu báo cáo tình hình sử dụng năng lượng của cơ sở sử dụng năng lượng và cơ quan, đơn vị. Biểu mẫu này yêu cầu định danh mã số ID do Hệ thống cơ sở dữ liệu năng lượng cấp, thống kê chi tiết các dạng năng lượng tiêu thụ gồm than, hơi, năng lượng khác (ghi rõ loại năng lượng và cung cấp nhiệt trị). Đồng thời tính toán tổng điện sử dụng theo công thức: Tổng điện sử dụng = Điện mua vào + Điện tự sản xuất - Điện bán ra.
  • Mẫu 1.2: Mẫu Kế hoạch năm và Báo cáo thực hiện kế hoạch năm về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, áp dụng cho cơ sở hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, cơ sở chế biến, gia công sản phẩm trong nông nghiệp. Mẫu này đòi hỏi báo cáo năng lực sản xuất theo thiết kế và mức sản xuất hiện tại, mức tiêu thụ năng lượng theo sản phẩm, doanh thu theo sản phẩm (triệu đồng), chi tiết mức tiêu thụ các loại nhiên liệu gồm Than, Dầu DO, Dầu FO, LPG, Khí tự nhiên (Natural Gas), Xăng, Nhiên liệu phản lực (Jet Fuel), Gỗ/Trấu, cùng các chỉ số tiết kiệm chi phí và lợi ích khác.
  • Mẫu 1.3: Mẫu Kế hoạch năm và Báo cáo thực hiện kế hoạch năm về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả áp dụng cho cơ sở sản xuất điện, chi tiết hóa các chỉ số theo từng tổ máy (Tổ máy 1, 2, 3, 4), công suất (MW), hiệu suất thiết kế, hiệu suất vận hành trung bình, lượng tiêu hao nhiên liệu thay thế và phụ trợ.

Tình huống minh họa việc tuân thủ quy chuẩn

Xem xét trường hợp thực tế tại một cơ quan đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước và một cơ sở sản xuất công nghiệp để thấy rõ quy trình áp dụng:

Một đơn vị ngân sách nhà nước trong năm theo dõi có lượng điện mua vào từ lưới là 120.000 kWh, không tự sản xuất điện và không bán điện. Áp dụng công thức tại Mẫu 1.1: Tổng điện sử dụng = 120.000 + 0 - 0 = 120.000 kWh. Do con số 120.000 kWh lớn hơn mức tiêu chuẩn 100.000 kWh, đơn vị này chính thức thuộc phạm vi điều chỉnh theo khoản 3 Điều 1. Đơn vị phải lập hồ sơ, đăng ký mã số ID và xây dựng kế hoạch, báo cáo tình hình sử dụng năng lượng hằng năm theo Mẫu 1.1.

Ở tình huống thứ hai, một nhà máy sản xuất công nghiệp vừa có Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đưa vào danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 6, doanh nghiệp có thời hạn đúng 01 năm kể từ ngày ban hành Quyết định để thiết lập toàn bộ 6 nội dung của mô hình quản lý năng lượng: công bố chính sách, lập kế hoạch hằng năm và 5 năm, bổ nhiệm người quản lý năng lượng theo khoản 1 Điều 35 Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, lắp đặt hệ thống đo đếm xác định mức tiêu thụ than, dầu DO, dầu FO, khí tự nhiên theo Mẫu 1.2, xác lập đường cơ sở năng lượng, tiến hành kiểm toán năng lượng và đào tạo lao động. Toàn bộ kết quả phải báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trên website http://dataenergy.vn. Nếu cơ sở không triển khai, theo điểm a khoản 2 Điều 6, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ yêu cầu thực hiện và đưa nhà máy vào diện kiểm tra trong năm kế tiếp.

Danh sách đối tượng chịu ảnh hưởng và các việc cần làm ngay

Để bảo đảm tuân thủ đúng quy định từ ngày 20/11/2026, các đối tượng liên quan cần chủ động thực hiện các đầu việc sau:

  1. Đối với cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước: Kiểm tra hóa đơn, sổ sách tiêu thụ điện trong năm. Nếu lượng điện tiêu thụ đạt từ 100.000 kWh trở lên, phải tiến hành cập nhật hệ thống, sử dụng Mẫu 1.1 Phụ lục I để xây dựng kế hoạch và báo cáo tình hình sử dụng năng lượng hằng năm theo quy định tại khoản 3 Điều 1.
  2. Đối với cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm đang vận hành: Rà soát 6 nội dung của mô hình quản lý năng lượng quy định tại khoản 1 Điều 6. Duy trì hệ thống đo đếm số liệu hàng tháng, tính toán mức sử dụng năng lượng SEC, thiết lập đường cơ sở năng lượng, lập bảng cân bằng năng lượng, phân công người quản lý năng lượng và thực hiện báo cáo định kỳ qua địa chỉ http://dataenergy.vn.
  3. Đối với cơ sở mới được công nhận là cơ sở trọng điểm: Bám sát mốc thời hạn 01 năm kể từ ngày Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành Quyết định công nhận (theo điểm b khoản 2 Điều 6) để hoàn thiện việc xây dựng và áp dụng mô hình quản lý năng lượng, tránh việc bị đưa vào danh sách kiểm tra của năm sau.
  4. Đối với các Tập đoàn, Tổng Công ty: Thực hiện quyền tổ chức mô hình quản lý năng lượng theo cấp Tập đoàn/Tổng Công ty và phân cấp cho các đơn vị thành viên theo đoạn 3 khoản 1 Điều 6, nhưng phải bảo đảm cơ chế theo dõi, kiểm tra và báo cáo độc lập tại từng cơ sở.

Câu hỏi thường gặp khi áp dụng Thông tư 64/2026/TT-BCT

Cơ quan dùng ngân sách dùng dưới 100.000 kWh/năm có phải làm kế hoạch theo Thông tư 64/2026/TT-BCT không?

Theo khoản 3 Điều 1 Thông tư 64/2026/TT-BCT, phạm vi điều chỉnh về việc xây dựng kế hoạch và báo cáo tình hình sử dụng năng lượng hằng năm chỉ áp dụng đối với cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước có mức tiêu thụ điện hằng năm từ 100.000 kWh trở lên.

Báo cáo kiểm toán năng lượng đã làm năm 2025 có phải làm lại khi Thông tư mới có hiệu lực?

Theo khoản 3 Điều 12 Thông tư 64/2026/TT-BCT, báo cáo kiểm toán năng lượng phát hành trước ngày Thông tư này có hiệu lực có giá trị 3 năm kể từ ngày ban hành. Do đó, các báo cáo đã thực hiện hợp pháp trước ngày 20/11/2026 vẫn giữ nguyên giá trị trong thời hạn 3 năm tính từ ngày ký ban hành, không bắt buộc phải lập lại ngay.

Cơ sở trọng điểm báo cáo việc áp dụng mô hình quản lý năng lượng ở đâu?

Căn cứ đoạn 2 khoản 1 Điều 6 và điểm b khoản 2 Điều 6 Thông tư 64/2026/TT-BCT, cơ sở báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong báo cáo thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng hằng năm trực tiếp trên Trang thông tin điện tử: http://dataenergy.vn.

Cơ sở mới vào danh sách trọng điểm có bao nhiêu thời gian để chuẩn bị mô hình quản lý năng lượng?

Theo điểm b khoản 2 Điều 6 Thông tư 64/2026/TT-BCT, đối với các cơ sở mới có tên trong danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, thời hạn cho phép là một năm kể từ ngày ban hành Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để thực hiện xây dựng, áp dụng mô hình và báo cáo trên hệ thống mạng.

Khuyến nghị đối với tổ chức và doanh nghiệp trước thời điểm có hiệu lực

Mốc thời gian ngày 20/11/2026 đánh dấu bước chuyển hoàn toàn từ Thông tư số 25/2020/TT-BCT sang Thông tư 64/2026/TT-BCT. Trách nhiệm pháp lý về việc thiết lập hệ thống đo lường, công bố chính sách tiết kiệm năng lượng, bổ nhiệm nhân sự chuyên trách và chế độ báo cáo số liệu tiêu thụ điện, than, dầu, khí đốt đã được chuẩn hóa rõ ràng.

Các cơ quan, doanh nghiệp và đơn vị ngân sách thuộc diện điều chỉnh cần chủ động đối chiếu văn bản gốc, kiểm tra hiệu lực thi hành và rà soát thực trạng sử dụng năng lượng của đơn vị mình. Trường hợp phát sinh các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực tế, theo khoản 4 Điều 12, các địa phương, tổ chức, cá nhân có liên quan cần kịp thời phản ánh về Bộ Công Thương để được xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm