Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký
Nghị địnhBan hành 16/01/2026

Nghị định 21/2026/NĐ-CP

Chính phủ

Nghị định 21/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 193/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Địa chất và khoáng sản và Luật Địa chất và khoáng sản sửa đổi

Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 16/01/2026. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.

Tổng quan

Số hiệu
21/2026/NĐ-CP
Loại văn bản
Nghị định
Cơ quan ban hành
Chính phủ
Ngày ban hành
16/01/2026
Ngày hiệu lực theo nguồn
16/01/2026
Tình trạng
Đã có hiệu lực theo nguồn
Lĩnh vực
Nông nghiệp – Môi trường
Người ký
Trần Hồng Hà
Chưa có bản gốcMở trang nguồn dữ liệu

Chưa tải được tệp gốc đã kiểm tra; bạn vẫn có thể xem thông tin và mở nguồn phát hành. Nguồn: dulieuphapluat.vn (không phải cổng chính thức).

Phân tích văn bản

Quan trọngPhạm vi toàn quốcMôi trường và tài nguyên

Nghị định 21/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung hàng loạt quy định về quản lý, thăm dò, khai thác khoáng sản tại Nghị định 193/2025/NĐ-CP. Văn bản áp dụng đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khoáng sản và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/01/2026.

Vì sao đáng chú ý: Quy định sửa đổi quy mô lớn về tài nguyên mỏ, siết chặt các điều kiện kinh doanh đất hiếm, cát sỏi, áp đặt cơ chế kiểm soát số sản lượng khai thác và thay đổi sâu thẩm quyền, quy trình cấp phép khoáng sản trên cả nước.

Vấn đề chính

  1. Cá nhân hóa thẩm quyền phê duyệt và chuyển thời hạn sang ngày làm việc

    Chuyển thẩm quyền cấp phép, phê duyệt từ tập thể cơ quan sang cá nhân Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Bãi bỏ cơ chế im lặng là đồng ý khi lấy ý kiến; chuyển đổi toàn bộ mốc thời hạn giải quyết thủ tục hành chính sang ngày làm việc. (Khoản 3, 4, 5, 6, 20, 21, 22, 23, 24, 26)

  2. Siết chặt điều kiện vốn chủ sở hữu và kiểm soát sản lượng mỏ

    Thăm dò phải bảo đảm 100% dự toán; khai thác yêu cầu vốn chủ sở hữu tối thiểu 30% tổng mức đầu tư hoặc cam kết thu xếp vốn. Mỏ bắt buộc lắp đặt trạm cân, thiết bị đo đạc, giám sát hành trình kết nối tự động với cơ quan quản lý nhà nước. (Khoản 5, Khoản 15 Điều 1 (sửa đổi Điều 26, Điều 55), Khoản 1)

  3. Kiểm soát đặc biệt thăm dò, khai thác, chế biến đất hiếm

    Dự án khai thác đất hiếm phải gắn với chế biến đạt hàm lượng tổng TREO ≥ 90%; cấm xuất khẩu khoáng sản chưa chế biến sâu. Cấp phép thăm dò, khai thác hoặc chuyển nhượng quyền phải có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ; số liệu mỏ phải cập nhật hệ thống quốc gia. (Điều 110a, Điều 110b, Điều 110c, Điều 110d, Điều 110g)

  4. Siết chặt khai thác cát, sỏi và cấm khai thác ban đêm

    Khai thác cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, biển phải cắm mốc, thả phao khép góc mỏ và gắn thiết bị giám sát hành trình phương tiện. Bãi tập kết phải lắp đặt camera, cân đo khối lượng; cấm tuyệt đối hoạt động khai thác vào ban đêm tại lòng sông, lòng hồ. (Điều 115, Điều 116)

  5. Quy định phân quyền giải quyết mỏ khoáng sản liên tỉnh

    Khu vực khoáng sản nhóm II, III nằm trên địa giới hành chính từ hai tỉnh trở lên được nộp hồ sơ tại tỉnh có tỷ lệ diện tích lớn nhất. Tỉnh tiếp nhận có trách nhiệm chủ trì thẩm định, lấy ý kiến UBND các tỉnh liên quan trước khi cấp phép. (Khoản 9, Khoản 20 Điều 1 (sửa đổi Điều 36, Điều 61), Điều 13)

  6. Quyết toán định kỳ 5 năm một lần tiền cấp quyền khai thác

    Tổ chức, cá nhân thực hiện quyết toán tiền cấp quyền định kỳ 5 năm một lần hoặc khi gia hạn, điều chỉnh, chuyển nhượng, đóng cửa mỏ. Nếu giá tính tiền cấp quyền biến động trên 20%, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh; nộp bổ sung trong 24 ngày làm việc nếu thiếu. (Điều 136, Điều 139)

  7. Cơ chế quản lý khoáng sản dôi dư và khoáng sản nhóm IV

    Phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh và cấp xã cấp giấy xác nhận thu hồi khoáng sản dôi dư. Khoáng sản tồn đọng ở bãi thải được đấu giá công khai hoặc cung cấp trực tiếp không qua đấu giá cho các công trình trọng điểm theo luật định. (Khoản 29, 30, 31, 32 (sửa đổi Điều 88, 89, 90, 91), Khoản 35)

Ai chịu ảnh hưởng

  • Doanh nghiệp khai thác, chế biến đất hiếmtiêu cực
    Rất cao (5/5)

    Điều kiện cấp phép khắt khe, bắt buộc Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, cấm xuất khẩu thô và yêu cầu đầu tư công nghệ chế biến sâu TREO ≥ 90%.

  • Doanh nghiệp khai thác cát, sỏitiêu cực
    Cao (4/5)

    Phát sinh chi phí lắp camera, trạm cân, định vị phương tiện truyền dữ liệu số và bị cấm hoàn toàn hoạt động khai thác vào ban đêm.

  • Doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản nói chunghỗn hợp
    Cao (4/5)

    Hưởng lợi từ cắt giảm hồ sơ số và rõ ràng thủ tục liên tỉnh, nhưng chịu áp lực vốn chủ sở hữu 30%, lắp đặt trạm cân số và kỳ quyết toán tiền cấp quyền 5 năm/lần.

  • Nhà đầu tư, nhà thầu công trình trọng điểmtích cực
    Cao (4/5)

    Được tiếp cận nguồn khoáng sản nhóm IV linh hoạt, nâng công suất theo tiến độ và được dùng khoáng sản dôi dư không qua đấu giá.

  • Bộ trưởng Bộ NN&MT, Chủ tịch UBND cấp tỉnh và cấp xãtrung tính
    Cao (4/5)

    Cá nhân hóa trách nhiệm người đứng đầu khi ký quyết định cấp phép, giải quyết mỏ liên tỉnh, bãi bỏ cơ chế im lặng là đồng ý và chịu trách nhiệm giám sát dữ liệu số.

Mốc thời gian

  • Mốc chốt số liệu sản lượng đã khai thác (Q2014) đối với giấy phép khai thác cấp trước ngày 01/01/2014
  • Thời điểm chốt sản lượng quyết toán tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tiền trúng đấu giá lần đầu theo điểm b khoản 9 Điều 111 Luật Địa chất và khoáng sản
  • Mốc xác định trữ lượng, khối lượng khoáng sản còn lại chưa khai thác (Qcl)
  • Nghị định 21/2026/NĐ-CP được ban hành và có hiệu lực thi hành

Câu hỏi liên quan

Giấy phép khai thác hết hạn nhưng đang nộp hồ sơ chờ gia hạn thì có được khai thác tiếp không?

Không được tiếp tục khai thác. Doanh nghiệp bắt buộc phải tạm dừng hoạt động và có trách nhiệm bảo vệ tài sản, mỏ khoáng sản cho đến khi có quyết định gia hạn.

Căn cứ: Khoản 21 Điều 1 (sửa đổi khoản 3 Điều 62)

Doanh nghiệp có bắt buộc phải nộp các giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia không?

Không. Tổ chức, cá nhân không phải nộp giấy tờ nếu thông tin dữ liệu đã có trên cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được công bố; hồ sơ chỉ lập 01 bộ.

Căn cứ: Khoản 4 Điều 1 (bổ sung khoản 4a Điều 23)

Khoáng sản đất hiếm có được phép xuất khẩu thô hay không?

Không. Nghị định cấm xuất khẩu khoáng sản đất hiếm chưa đạt tiêu chuẩn chế biến sâu theo quy định của Bộ Công Thương; chỉ được phép xuất khẩu sản phẩm chế biến sâu theo danh mục do Thủ tướng Chính phủ duyệt.

Căn cứ: Điểm c Khoản 2 Điều 110a

Doanh nghiệp khai thác khoáng sản phải thực hiện quyết toán tiền cấp quyền theo chu kỳ bao lâu?

Quyết toán định kỳ được thực hiện 5 năm một lần, chốt số liệu vào ngày 31 tháng 12 của năm cuối kỳ, hoặc quyết toán khi điều chỉnh, gia hạn giấy phép, chuyển nhượng mỏ hay đóng cửa mỏ.

Căn cứ: Khoản 1 Điều 139

Hồ sơ cấp phép khoáng sản nộp trước ngày 16/01/2026 chưa giải quyết xong thì áp dụng theo quy định nào?

Tổ chức, cá nhân được quyền lựa chọn tiếp tục áp dụng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định pháp luật tại thời điểm nộp hồ sơ hoặc áp dụng theo Nghị định 21/2026/NĐ-CP.

Căn cứ: Điều 5 khoản 1

Chủ đề:#Điều kiện cấp phép khai thác khoáng sản#Quản lý đất hiếm và cát sỏi#Tài chính và quyết toán tiền cấp quyền#khai thác khoáng sản#đất hiếm#khai thác cát sỏi#tiền cấp quyền khai thác#giấy phép khai thác mỏ#khoáng sản nhóm IV

Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 19/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.