Cấm cơ quan nhận tài sản của người thuộc diện quản lý từ 01/01/2027
Nghị định 403/2026/NĐ-CP siết chặt việc tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu, nghiêm cấm cơ quan tiếp nhận tài sản từ tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý hoặc giải quyết công việc, đồng thời quy định rõ quy trình xác lập quyền sở hữu toàn dân khi tài sản không thể từ chối.
Mục lục nội dungThu gọn
Quy định về việc cấm cơ quan nhận tài sản từ tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý hoặc liên quan công việc giải quyết vừa được ban hành, tạo khung pháp lý chặt chẽ nhằm kiểm soát tài sản công và phòng ngừa tiêu cực. Theo đó, các đơn vị không được tùy tiện tiếp nhận quyền sở hữu tài sản tự nguyện chuyển giao nếu người chuyển giao có quan hệ công vụ trực tiếp.
Quy định cấm cơ quan nhận tài sản từ đối tượng thuộc diện quản lý
Theo khoản 1 Điều 41, Đảng ủy ở trung ương, Đảng ủy ở cấp tỉnh, Đảng ủy cấp xã, cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cơ quan, đơn vị thuộc đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng không được tiếp nhận tài sản do tổ chức, cá nhân có liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý của mình tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu cho cơ quan, đơn vị mình.
Quy định này thiết lập ranh giới pháp lý rõ ràng giữa trách nhiệm công vụ và việc nhận tài sản đóng góp, tài trợ. Mọi hoạt động tiếp nhận tài sản tự nguyện chuyển giao bắt buộc phải bảo đảm tính khách quan và phù hợp với quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng theo khoản 1 Điều 41.
Xử lý tài sản không đủ điều kiện tiếp nhận nhưng không từ chối được
Trên thực tế có trường hợp tài sản được chuyển giao nhưng cơ quan không thể từ chối ngay. Theo khoản 2 Điều 41, đối với tài sản do tổ chức, cá nhân tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu cho các cơ quan, đơn vị nêu trên đủ điều kiện tiếp nhận hoặc không đủ điều kiện tiếp nhận nhưng không từ chối được thì đều được xác lập quyền sở hữu toàn dân.
Biện pháp xác lập quyền sở hữu toàn dân ngăn chặn việc tài sản chuyển giao trái quy định bị giữ lại phục vụ mục đích cá nhân hoặc nội bộ cơ quan. Tài sản sau khi tiếp nhận phải lập hồ sơ xác lập quyền sở hữu công theo đúng trình tự.
Theo khoản 4 Điều 41, thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân về tài sản và xử lý đối với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân được thực hiện theo quy định tại các Điều 36, Điều 37 và Điều 38. Số tiền thu được từ bán tài sản này được quản lý, sử dụng theo quy định về quản lý, sử dụng số tiền thu được từ bán tài sản tại từng loại hình cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam tương ứng tại các Điều 39, Điều 40 và Điều 40a.
Phân cấp thẩm quyền quyết định xác lập quyền sở hữu toàn dân
Theo khoản 3 Điều 41, thẩm quyền quyết định xác lập quyền sở hữu toàn dân và quyết định phương án xử lý tài sản được phân định cụ thể cho người đứng đầu từng cơ quan, đơn vị tiếp nhận hoặc thực hiện phân cấp thẩm quyền theo quy định:
| Cơ quan, đơn vị tiếp nhận tài sản | Thẩm quyền quyết định xác lập và phương án xử lý | Căn cứ quy định |
|---|---|---|
| Cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh | Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định | Điểm a khoản 3 Điều 41 |
| Cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của đơn vị sự nghiệp Ban Chấp hành Trung ương Đảng | Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định | Điểm b khoản 3 Điều 41 |
| Đảng ủy ở trung ương | Đảng ủy ở trung ương quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định | Điểm c khoản 3 Điều 41 |
| Đảng ủy ở cấp tỉnh | Đảng ủy ở cấp tỉnh quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định | Điểm d khoản 3 Điều 41 |
| Đảng ủy cấp xã, cơ quan, đơn vị của Đảng ở cấp xã | Đảng ủy cấp xã quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định | Điểm đ khoản 3 Điều 41 |
Theo khoản 3a Điều 2, các đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng bao gồm: Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và đơn vị sự nghiệp khác là đơn vị dự toán cấp I của ngân sách trung ương.
Tình huống minh họa xử lý tài sản tự nguyện chuyển giao
Xem xét một trường hợp phát sinh trong thực tế liên quan đến quy định tại Điều 41:
Một tổ chức đang có hồ sơ giải quyết công việc thuộc thẩm quyền của cơ quan thuộc đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Tổ chức này mang tài sản tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu cho đơn vị.
Căn cứ khoản 1 Điều 41, cơ quan, đơn vị này không được phép tiếp nhận tài sản vì bên chuyển giao là tổ chức có liên quan trực tiếp đến công việc do mình giải quyết.
Trường hợp cơ quan không từ chối được số tài sản chuyển giao này, theo khoản 2 Điều 41, tài sản đó phải được xác lập quyền sở hữu toàn dân. Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 41, Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định xác lập quyền sở hữu toàn dân và phương án xử lý tài sản. Toàn bộ tiền thu được từ bán tài sản (nếu có) được quản lý theo đúng quy định tại khoản 4 Điều 41.
Ai bị ảnh hưởng và các biện pháp cần thực hiện ngay
Các đối tượng chịu sự điều chỉnh của quy định cần rà soát và nắm rõ trách nhiệm công vụ:
- Cán bộ, công chức, viên chức và người làm việc tại cơ quan Đảng, đơn vị sự nghiệp: Từ chối dứt khoát mọi tài sản chuyển giao từ đối tượng thuộc thẩm quyền quản lý hoặc đang chờ giải quyết công việc theo khoản 1 Điều 41.
- Cơ quan lãnh đạo, người đứng đầu đơn vị: Nắm chắc thẩm quyền quyết định xác lập quyền sở hữu toàn dân và phương án xử lý đối với tài sản không từ chối được theo khoản 3 Điều 41; không để tài sản tồn đọng ngoài sổ sách.
- Tổ chức, doanh nghiệp, công dân liên hệ công tác: Chấm dứt hành vi tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho cơ quan đang quản lý hoặc giải quyết thủ tục của mình; tuân thủ nghiêm túc pháp luật về phòng, chống tham nhũng.
- Bộ phận kế toán và quản lý công sản: Thực hiện quy trình lập hồ sơ xác lập quyền sở hữu toàn dân và xử lý tài sản theo Điều 36, Điều 37, Điều 38, phân bổ nguồn thu theo Điều 39, Điều 40, Điều 40a và báo cáo tình hình tài sản theo khoản 4 Điều 42.
Câu hỏi thường gặp về chuyển giao và tiếp nhận tài sản
Cơ quan có được nhận tài sản do doanh nghiệp đang thuộc diện mình thanh tra, kiểm tra tặng không?
Không. Căn cứ khoản 1 Điều 41, cơ quan không được tiếp nhận tài sản do tổ chức, cá nhân có liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý của mình tự nguyện chuyển giao. Doanh nghiệp thuộc diện quản lý hoặc thanh tra rơi vào diện cấm tuyệt đối.
Nếu tài sản gửi đến mà cơ quan không từ chối được thì giải quyết ra sao?
Theo khoản 2 Điều 41, trường hợp không đủ điều kiện tiếp nhận nhưng không từ chối được thì tài sản đó được xác lập quyền sở hữu toàn dân và xử lý theo quy định pháp luật, không được giữ lại làm tài sản riêng của cơ quan.
Đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng gồm những cơ quan nào?
Theo khoản 3a Điều 2, các đơn vị này gồm: Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và đơn vị sự nghiệp khác là đơn vị dự toán cấp I của ngân sách trung ương.
Ai có quyền quyết định xác lập quyền sở hữu toàn dân tại cấp xã?
Theo điểm đ khoản 3 Điều 41, Đảng ủy cấp xã quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định đối với tài sản do tổ chức, cá nhân tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu cho cơ quan, đơn vị của Đảng ở cấp xã.
Trách nhiệm tuân thủ và các bước rà soát tiếp theo
Quy định cấm tiếp nhận tài sản từ đối tượng quản lý nhằm bảo đảm tính minh bạch, độc lập trong thực thi công vụ. Các cơ quan Đảng, đơn vị trực thuộc và các cơ quan sự nghiệp liên quan cần chủ động rà soát toàn bộ quy chế quản trị nội bộ, kiểm tra hiện trạng tài sản đang theo dõi và đối chiếu trực tiếp với các điều khoản pháp luật hiện hành.
Người đứng đầu đơn vị, cán bộ phụ trách công sản và người dân cần tham khảo văn bản chính thức, kiểm tra hiệu lực áp dụng cụ thể và tìm kiếm tư vấn pháp lý chuyên sâu từ các cơ quan có thẩm quyền khi phát sinh vướng mắc trong việc xử lý tài sản chuyển giao.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức