Dự thảo mới: Ai phải lập báo cáo tiết kiệm, chống lãng phí hằng năm?
Theo dự thảo Thông tư của Bộ Tài chính, các bộ, UBND cấp tỉnh và doanh nghiệp liên quan phải thực hiện việc lập báo cáo định kỳ hằng năm. Kỳ chốt số liệu tính từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12, quy định có thể thay đổi khi ban hành chính thức.
Mục lục nội dungThu gọn
Theo dự thảo Thông tư hướng dẫn đề cương, biểu mẫu báo cáo kết quả công tác phòng chống thất thoát nguồn lực do Bộ Tài chính soạn thảo, ba nhóm cơ quan, tổ chức chịu trách nhiệm trực tiếp gồm: các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở trung ương; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; cùng đơn vị, doanh nghiệp liên quan. Để hoàn thành thủ tục đúng chuẩn, các cơ quan này phải thực hiện lập báo cáo tiết kiệm định kỳ dựa trên số liệu chuẩn hóa cả năm dương lịch. Đây là nội dung theo dự thảo, đang trong giai đoạn lấy ý kiến hoàn thiện và có thể thay đổi khi ban hành chính thức.
Nhóm đơn vị thuộc diện phải lập báo cáo hằng năm
Căn cứ theo quy định tại dự thảo, trách nhiệm rà soát, thống kê được phân bổ rõ ràng cho từng cấp chính quyền và cơ quan quản lý. Quy định hướng tới kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguồn lực công trên phạm vi cả nước.
Cụ thể, các nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng bao gồm:
- Khối cơ quan trung ương: Bao gồm các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan, tổ chức khác ở trung ương «theo khoản 1 Điều 2». Nhóm này chịu trách nhiệm báo cáo toàn diện các chỉ tiêu quản lý ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước phụ trách và các đơn vị trực thuộc.
- Chính quyền địa phương: Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương «theo khoản 2 Điều 2». Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổng hợp số liệu quản lý trên toàn địa bàn hành chính, từ các sở, ban, ngành đến cấp cơ sở.
- Khối doanh nghiệp và đơn vị phối hợp: Cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp có liên quan đến việc báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí «theo khoản 3 Điều 2». Trọng tâm tác động là các doanh nghiệp có vốn nhà nước trong hoạt động sản xuất kinh doanh và quản lý vốn đầu tư.
Quy chuẩn kỳ lấy số liệu và nguyên tắc xử lý khi thiếu thông tin
Một trong những yêu cầu bắt buộc đặt ra cho các cơ quan, đơn vị là việc tuân thủ mốc thời gian chốt số liệu. Báo cáo phản ánh kết quả thực hiện công tác tiết kiệm, chống lãng phí trong năm báo cáo (từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12) «theo Mục Ghi chú Phụ lục I». Quy chuẩn mốc thời gian này bảo đảm sự đồng nhất trên toàn hệ thống dữ liệu quốc gia.
Nội dung văn bản phải bám sát chức năng, nhiệm vụ và phạm vi quản lý của cơ quan, tổ chức, đơn vị «theo Mục Ghi chú Phụ lục I». Bên cạnh đó, dự thảo quy định chi tiết biện pháp giải quyết đối với các trường hợp dữ liệu chưa hoàn chỉnh hoặc không có biến động phát sinh trong năm:
- Đối với nội dung không phát sinh, ghi rõ không phát sinh «theo Mục Ghi chú Phụ lục I».
- Số liệu chi tiết được tổng hợp theo các biểu mẫu kèm theo văn bản hướng dẫn «theo Mục Ghi chú Phụ lục I».
Nguyên tắc trên ngăn chặn tình trạng bỏ trống dòng biểu mẫu hoặc tự ý sửa chữa cấu trúc thống kê, bảo đảm tính xác thực khi kiểm tra, tổng hợp liên ngành.
Khung 4 phần bắt buộc trong đề cương báo cáo
Đề cương hướng dẫn tại dự thảo yêu cầu văn bản của các bộ, ngành, địa phương phải cấu trúc chặt chẽ thành 4 phần trọng tâm «theo Phụ lục I»:
- Phần I: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện: Nêu rõ các văn bản chỉ đạo, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kết quả ban hành kế hoạch kiểm tra, giám sát thực hiện.
- Phần II: Kết quả thực hiện công tác phòng chống lãng phí: Nêu chi tiết kết quả thực hiện trên các lĩnh vực nguồn lực nhà nước, bao gồm quản lý ngân sách nhà nước, vốn nhà nước; đất đai, trụ sở, tài sản công; tài nguyên khoáng sản; quản lý biên chế, lao động; công tác thanh tra, kiểm tra, phát hiện vi phạm và tiếp nhận thông tin phản ánh từ xã hội.
- Phần III: Đánh giá tồn tại, hạn chế, nguyên nhân: Phân tích các điểm nghẽn, yếu kém, phân định rõ nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
- Phần IV: Phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp: Xác định mục tiêu, giải pháp cụ thể cho năm tiếp theo, kèm các đề xuất, kiến nghị về chỉ đạo điều hành, hoàn thiện chính sách pháp luật.
Trong Phần II, cơ quan lập văn bản phải báo cáo sâu 7 nội dung cụ thể:
- Kết quả thực hiện theo các lĩnh vực quản lý nhà nước về nguồn lực.
- Công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán nội bộ và giám sát.
- Xử lý hành vi vi phạm, nêu rõ kết quả xử lý hành chính, kỷ luật, hình sự; kết quả thu hồi tài sản bị thất thoát và việc xem xét trách nhiệm của người đứng đầu.
- Công tác tiếp nhận, xử lý thông tin lãng phí; tình hình phân loại đơn thư phản ánh, tố cáo và kết quả bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí và người thân (nếu có).
- Kết quả xử lý các vụ việc có dấu hiệu lãng phí phát hiện qua tin báo.
- Thu hồi, khắc phục thiệt hại tài sản công.
- Kết quả thực hiện nhiệm vụ khác theo chỉ đạo, yêu cầu của cấp có thẩm quyền.
Hệ thống 3 biểu mẫu thống kê áp dụng trong lập báo cáo tiết kiệm
Đi kèm văn bản thuyết minh, các bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và doanh nghiệp phải gửi kèm số liệu lượng hóa cụ thể theo 3 biểu mẫu thống kê «theo Phụ lục II».
| Tên biểu mẫu | Ký hiệu | Nội dung và phạm vi số liệu thống kê |
|---|---|---|
| Kết quả thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu | Mẫu số 01 | Thống kê tên mục tiêu, đơn vị tính, kế hoạch năm, kết quả thực hiện và tỷ lệ hoàn thành (hoàn thành, không hoàn thành, đang triển khai). |
| Kết quả tiết kiệm kinh phí ngân sách, vốn nhà nước tại doanh nghiệp | Mẫu số 02 | Thống kê định lượng số tiền tiết kiệm (đơn vị tính: Triệu đồng) trong lập dự toán, sử dụng ngân sách, đầu tư công và tiết kiệm chi phí, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. |
| Kết quả xử lý hành vi gây lãng phí | Mẫu số 03 | Thống kê thông tin tiếp nhận, số vụ việc phát hiện, tình trạng xử lý (đã xử lý, chưa xử lý) và các hình thức kỷ luật, hành chính, hình sự, thu hồi tài sản. |
Mẫu số 02 chú trọng kiểm soát lượng hóa bằng tiền với đơn vị tính chuẩn là Triệu đồng «theo Mẫu số 02 Phụ lục II». Trong đó, việc kiểm soát tài chính chia làm hai trục chính: tiết kiệm kinh phí ngân sách nhà nước (chia theo các khâu lập, thẩm định, phân bổ dự toán; sử dụng và thanh quyết toán; đầu tư công) và tiết kiệm vốn nhà nước tại doanh nghiệp (chia theo chi phí sản xuất kinh doanh và chi phí đầu tư).
Mẫu số 03 tập trung giám sát xử lý vi phạm với các cột theo dõi: tổng số thông tin tiếp nhận được, tổng số vụ việc phát hiện, số vụ việc đã giải quyết, số vụ việc chưa xử lý và kết quả thu hồi tài sản «theo Mẫu số 03 Phụ lục II».
Tình huống minh họa phương thức xử lý số liệu trên biểu mẫu
Một tình huống điển hình giúp cán bộ chuyên trách áp dụng đúng hướng dẫn biểu mẫu số liệu:
Cơ quan A tiến hành tổng hợp số liệu cho kỳ báo cáo năm theo mẫu chuẩn. Khi rà soát hồ sơ, cơ quan gặp ba nhóm dữ liệu:
- Dữ liệu về chỉ tiêu: Có 2 chỉ tiêu kế hoạch đã hoàn thành 100%, ghi nhận vào Mẫu số 01 tại cột hoàn thành «theo Mẫu số 01 Phụ lục II».
- Dữ liệu tài chính: Phát sinh tiết kiệm trong thanh quyết toán ngân sách nhà nước và tiết kiệm chi phí sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp trực thuộc. Toàn bộ các con số này được quy đổi về đơn vị tính Triệu đồng để ghi nhận vào Mẫu số 02 «theo Mẫu số 02 Phụ lục II».
- Nội dung không phát sinh: Trong năm, cơ quan A không phát sinh vụ việc lãng phí nào và không nhận được đơn thư tố cáo. Áp dụng quy chuẩn tại dự thảo, cơ quan A không để trống dòng hay xóa bỏ bảng, mà ghi rõ "không phát sinh" vào nội dung tương ứng và lập văn bản thuyết minh cụ thể «theo Mục Ghi chú Phụ lục I».
Trách nhiệm cụ thể của các cơ quan, đơn vị chịu ảnh hưởng
Để bảo đảm tuân thủ đúng định hướng quản lý khi dự thảo hoàn thiện, các cơ quan cần xác định rõ nhiệm vụ của đơn vị mình:
- Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan trung ương: Rà soát toàn diện danh mục mục tiêu, chỉ tiêu thuộc phạm vi ngành phụ trách; chỉ đạo các cơ quan, đơn vị dự toán trực thuộc thu thập số liệu chi tiết đúng thời hạn từ 01/01 đến hết 31/12 «theo khoản 1 Điều 2, Mục Ghi chú Phụ lục I».
- Đối với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Chỉ đạo cơ quan tài chính địa phương chủ trì thu thập số liệu ngân sách, các sở ngành tổng hợp số liệu đầu tư công, đất đai, tài sản công; đôn đốc Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện đúng các phần đề cương «theo khoản 2 Điều 2, Phụ lục I».
- Đối với doanh nghiệp có vốn nhà nước và đơn vị liên quan: Thống kê chi tiết hai mảng chi phí sản xuất kinh doanh và chi phí đầu tư; ghi nhận giá trị tiết kiệm bằng đơn vị tính Triệu đồng để chuyển cơ quan quản lý tổng hợp «theo khoản 3 Điều 2, Mẫu số 02 Phụ lục II».
- Đối với người đứng đầu cơ quan, đơn vị: Chịu trách nhiệm trực tiếp về tính chính xác của số liệu, đánh giá trung thực nguyên nhân chủ quan, khách quan, và ký duyệt hồ sơ «theo Phụ lục I».
Câu hỏi thường gặp
Thời hạn lấy số liệu báo cáo được tính như thế nào?
Kỳ lấy số liệu phản ánh kết quả thực hiện trong năm báo cáo, tính từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12 dương lịch «theo Mục Ghi chú Phụ lục I».
Có bao nhiêu biểu mẫu bắt buộc phải nộp kèm văn bản thuyết minh?
Hệ thống kèm theo dự thảo gồm 03 biểu mẫu thống nhất: Mẫu số 01 (kết quả thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu); Mẫu số 02 (kết quả tiết kiệm kinh phí ngân sách nhà nước, vốn nhà nước tại doanh nghiệp); Mẫu số 03 (kết quả xử lý hành vi gây lãng phí) «theo Phụ lục II».
Doanh nghiệp có liên quan phải cung cấp số liệu tài chính theo đơn vị tính nào?
Toàn bộ số liệu tài chính về tiết kiệm chi phí sản xuất kinh doanh và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp được định lượng theo đơn vị tính là Triệu đồng «theo Mẫu số 02 Phụ lục II».
Cơ quan phải xử lý thế nào khi một chỉ tiêu chưa có đủ số liệu?
Kết luận và các bước chuẩn bị tiếp theo
Dự thảo Thông tư của Bộ Tài chính đặt ra bộ khung chuẩn hóa toàn diện từ đề cương đến 3 biểu mẫu thống kê cho các cơ quan trung ương, chính quyền cấp tỉnh và doanh nghiệp có liên quan. Toàn bộ mốc số liệu thống nhất trọn năm dương lịch từ 01/01 đến hết 31/12, ràng buộc chặt chẽ nguyên tắc thuyết minh rõ ràng khi số liệu chưa đủ hoặc không phát sinh.
Do văn bản đang ở dạng dự thảo và có thể tiếp tục được điều chỉnh trước khi ban hành, các cơ quan, đơn vị thuộc diện điều chỉnh cần chủ động nghiên cứu khung đề cương, rà soát hệ thống dữ liệu quản lý tài chính - tài sản nội bộ, đồng thời theo dõi sát sao văn bản chính thức được cơ quan có thẩm quyền ban hành để triển khai đồng bộ, chính xác.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức