Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Dự thảo thay Thông tư 188/2014/TT-BTC: Báo cáo chống lãng phí đổi ra sao?

Dự thảo bãi bỏ Thông tư số 188/2014/TT-BTC, chuyển sang thực hiện đề cương theo Phụ lục I và biểu mẫu theo Phụ lục II thống nhất.

Mục lục nội dungThu gọn

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư hướng dẫn đề cương, biểu mẫu báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí định kỳ hằng năm. Văn bản này dự kiến thay thế hoàn toàn Thông tư số 188/2014/TT-BTC ban hành ngày 10/12/2014. Thay đổi này tác động trực tiếp đến cán bộ, công chức, viên chức làm công tác tổng hợp báo cáo tại các cơ quan nhà nước, địa phương và doanh nghiệp có vốn nhà nước. Vì đây là dự thảo chưa chính thức ban hành, các nội dung có thể được điều chỉnh trước khi có hiệu lực trong tháng 12/2026.

Bãi bỏ quy định cũ, chuẩn hóa khung báo cáo định kỳ

Theo khoản 2 Điều 4 dự thảo Thông tư, «Thông tư số 188/2014/TT-BTC ngày 10 tháng 12 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn một số điều của Nghị định số 84/2014/NĐ-CP ngày 8 tháng 9 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành». Việc bãi bỏ Thông tư 188/2014/TT-BTC đồng nghĩa với việc toàn bộ hệ thống đề cương, biểu mẫu báo cáo áp dụng suốt hơn 10 năm qua sẽ chấm dứt hiệu lực.

Theo khoản 1 Điều 3 dự thảo, «Đề cương báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí định kỳ hàng năm thực hiện theo Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư này». Đồng thời, theo khoản 2 Điều 3, «Các biểu mẫu báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí định kỳ hàng năm thực hiện theo Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư này». Toàn bộ quy trình lập báo cáo định kỳ hằng năm sẽ được chuẩn hóa đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.

Hệ quả pháp lý là các cơ quan, đơn vị không còn lập báo cáo phân tán theo quy định cũ của Thông tư 188/2014/TT-BTC, mà phải chuyển dịch sang cấu trúc đề cương và biểu mẫu thống nhất, bảo đảm tính so sánh, đối chiếu số liệu quản lý nguồn lực nhà nước.

So sánh các điểm khác biệt giữa quy định cũ và dự thảo mới

Sự chuyển giao từ Thông tư 188/2014/TT-BTC sang dự thảo Thông tư mới tạo ra nhiều thay đổi cốt lõi về căn cứ pháp lý, cấu trúc đề cương, việc quản lý dữ liệu số hóa và bảo vệ người phản ánh vi phạm.

Nội dung so sánh Thông tư số 188/2014/TT-BTC Dự thảo Thông tư mới thay thế
Căn cứ pháp lý trực tiếp Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013 và Nghị định số 84/2014/NĐ-CP Luật Tiết kiệm, chống lãng phí số 110/2025/QH15 và Nghị định số 266/2026/NĐ-CP
Khung đề cương báo cáo Đề cương phân tán, thiếu các tiêu chí kiểm soát cơ sở dữ liệu số Chuẩn hóa 4 phần lớn tại Phụ lục I, chi tiết 7 lĩnh vực nguồn lực nhà nước
Hệ thống biểu mẫu số liệu Hệ thống biểu mẫu ban hành theo quy chuẩn cũ Ban hành 03 biểu mẫu thống nhất tại Phụ lục II (Mẫu 01, Mẫu 02, Mẫu 03)
Báo cáo cơ sở dữ liệu quốc gia Chưa quy định theo dõi cập nhật hệ thống dữ liệu điện tử Bắt buộc báo cáo việc cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia theo Phụ lục I Mục II.1
Bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí Chưa thành mục theo dõi bắt buộc trong đề cương chuẩn Quy định thành mục riêng theo dõi biện pháp bảo vệ người tố cáo và người thân theo Phụ lục I Mục II.6

Cấu trúc đề cương 4 phần và 7 lĩnh vực trọng tâm

Theo Phụ lục I, đề cương báo cáo năm được chuẩn hóa thành 4 phần cụ thể:

  • Phần I: Công tác chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện: Báo cáo việc ban hành kế hoạch triển khai Chiến lược Quốc gia về phòng, chống lãng phí, Chương trình tiết kiệm, chống lãng phí năm báo cáo; công tác tuyên truyền, phổ biến; phân công, xác định trách nhiệm của cơ quan và người đứng đầu. Đối với các Bộ, cơ quan ở Trung ương quản lý ngành, lĩnh vực phải so sánh kết quả kỳ báo cáo với kỳ trước và với kế hoạch đã đề ra.
  • Phần II: Kết quả thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí: Trình bày chi tiết việc ban hành tiêu chuẩn, định mức, chế độ; kết quả công khai; cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí; tổ chức Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí; mức độ hoàn thành từng mục tiêu, chỉ tiêu; thanh tra, kiểm tra; xử lý vi phạm.
  • Phần III: Đánh giá tồn tại, hạn chế, nguyên nhân: Phân tích rõ các hạn chế, chỉ rõ nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan trong quá trình tổ chức triển khai.
  • Phần IV: Phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp: Xác định mục tiêu, giải pháp cho năm tiếp theo và nêu các đề xuất, kiến nghị về cơ chế, chính sách.

Tại mục II.3 Phụ lục I, dự thảo quy định báo cáo kết quả tiết kiệm, chống lãng phí theo 7 lĩnh vực quản lý nguồn lực nhà nước:

  1. Quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước (theo Phụ lục I Mục II.3 Điểm 2.1).
  2. Quản lý, sử dụng vốn đầu tư công (theo Phụ lục I Mục II.3 Điểm 2.2).
  3. Quản lý, sử dụng tài sản công (theo Phụ lục I Mục II.3 Điểm 2.3).
  4. Quản lý, khai thác, sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản và các nguồn tài nguyên khác (theo Phụ lục I Mục II.3 Điểm 2.4).
  5. Quản lý, sử dụng lao động, thời gian lao động và nguồn nhân lực (theo Phụ lục I Mục II.3 Điểm 2.5).
  6. Quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách và các nguồn lực nhà nước khác (theo Phụ lục I Mục II.3 Điểm 2.6).
  7. Các lĩnh vực khác thuộc phạm vi quản lý nếu có (theo Phụ lục I Mục II.3 Điểm 2.7).

Theo Phụ lục I Mục II.3, đối với từng lĩnh vực, cơ quan báo cáo bắt buộc phải làm rõ: (i) Các nhiệm vụ, giải pháp tiết kiệm, chống lãng phí đã triển khai; (ii) Kết quả thực hiện so với kế hoạch và yêu cầu đặt ra.

Bảo vệ người phản ánh và giám sát xử lý vi phạm

Dự thảo quy định trách nhiệm báo cáo công tác tiếp nhận tin báo và bảo vệ người phản ánh tiêu cực. Theo Phụ lục I Mục II.6, cơ quan lập báo cáo phải theo dõi «Tình hình và kết quả thực hiện các biện pháp bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí và người thân theo quy định của pháp luật». Đồng thời phải nêu rõ số liệu tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, tố cáo; kết quả phân loại, xác minh và xử lý các vụ việc có dấu hiệu lãng phí phát hiện từ thông tin tiếp nhận.

Về công tác xử lý sai phạm, theo Phụ lục I Mục II.5, báo cáo phải thể hiện cụ thể: số vụ việc, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm được phát hiện; tính chất, mức độ vi phạm; kết quả xử lý hành chính, kỷ luật, hình sự; kết quả thu hồi tài sản, khắc phục thiệt hại; việc xem xét, xử lý trách nhiệm của người đứng đầu và cá nhân có liên quan.

Theo Phụ lục I Mục II.4, công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán cũng phải trình bày rõ kết quả thực hiện các kết luận, kiến nghị còn tồn đọng từ các năm trước cùng tiến độ xử lý dứt điểm trong năm báo cáo.

Hệ thống 03 biểu mẫu thống kê và nguyên tắc xử lý số liệu

Theo Phụ lục II, danh mục biểu mẫu thống nhất gồm 3 mẫu bắt buộc:

  • Mẫu số 01: Kết quả thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu tiết kiệm, chống lãng phí (theo Phụ lục II STT 1).
  • Mẫu số 02: Kết quả tiết kiệm kinh phí ngân sách nhà nước, vốn nhà nước tại doanh nghiệp (theo Phụ lục II STT 2).
  • Mẫu số 03: Kết quả xử lý hành vi gây lãng phí (theo Phụ lục II STT 3).

Phần Ghi chú tại Phụ lục I đặt ra các nguyên tắc lập số liệu mang tính bắt buộc:

  • Thời kỳ số liệu: Báo cáo phản ánh kết quả thực hiện trong năm báo cáo, tính từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12 (theo Phụ lục I Phần Ghi chú số 1).
  • Nội dung bám sát: Bám sát chức năng, nhiệm vụ và phạm vi quản lý của cơ quan, tổ chức, đơn vị (theo Phụ lục I Phần Ghi chú số 2).
  • Tổng hợp chi tiết: Số liệu chi tiết được tổng hợp theo các biểu mẫu kèm theo văn bản hướng dẫn (theo Phụ lục I Phần Ghi chú số 4).

Đối tượng áp dụng và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị

Theo Điều 2 dự thảo Thông tư, đối tượng áp dụng bao gồm:

  • Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan, tổ chức khác ở trung ương (theo khoản 1 Điều 2).
  • Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (theo khoản 2 Điều 2).
  • Cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp có liên quan đến việc báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí (theo khoản 3 Điều 2).

Để bảo đảm tính tuân thủ khi thông tư chính thức có hiệu lực, cán bộ tổng hợp tại các cơ quan, đơn vị cần chuẩn bị các nội dung sau:

  1. Rà soát toàn bộ các chỉ tiêu tiết kiệm đã đề ra trong Kế hoạch, Chương trình năm của đơn vị để đối chiếu theo định dạng của Mẫu số 01.
  2. Thu thập số liệu tài chính liên quan đến quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước và vốn nhà nước tại doanh nghiệp để phục vụ kê khai Mẫu số 02.
  3. Cập nhật số liệu từ bộ phận thanh tra, giải quyết khiếu nại tố cáo về số vụ việc vi phạm, xử lý cán bộ và kết quả bảo vệ người phản ánh để điền Mẫu số 03 và Phần II đề cương báo cáo.
  4. Phân công cán bộ theo dõi thường xuyên tình hình cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí.

Tình huống minh họa lập số liệu báo cáo

Một cơ quan hành chính nhà nước triển khai lập báo cáo năm theo dự thảo Thông tư mới. Trong kỳ báo cáo từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12, đơn vị có các nội dung cần xử lý như sau:

Về chỉ tiêu theo Mẫu số 01: Cơ quan rà soát mục tiêu tiết kiệm chi thường xuyên được giao đầu năm, đánh giá tỷ lệ phần trăm hoàn thành, không hoàn thành hoặc đang triển khai để điền vào biểu mẫu.

Về lĩnh vực không phát sinh: Trong năm báo cáo, đơn vị không được giao quản lý đất đai tài nguyên hay khoáng sản (theo Phụ lục I Mục II.3 Điểm 2.4). Cán bộ tổng hợp không bỏ sót hay xóa mục này mà ghi rõ: "không phát sinh" theo đúng Phụ lục I Phần Ghi chú số 3.

Về nội dung bảo vệ người phản ánh: Đơn vị tiếp nhận 01 đơn phản ánh dấu hiệu lãng phí trong mua sắm tài sản công. Quá trình xử lý có áp dụng biện pháp bảo vệ danh tính của người phản ánh. Cán bộ lập báo cáo phải tổng hợp nội dung này vào mục II.6 của Phụ lục I, nêu cụ thể kết quả tiếp nhận, xác minh và tình hình thực hiện biện pháp bảo vệ theo quy định pháp luật.

Câu hỏi thường gặp về dự thảo thông tư mới

Thời điểm chốt số liệu báo cáo định kỳ hằng năm được tính như thế nào?

Theo Phụ lục I Phần Ghi chú số 1, thời kỳ báo cáo phản ánh trọn vẹn kết quả thực hiện trong năm báo cáo, tính từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12.

Dự thảo quy định bao nhiêu biểu mẫu số liệu bắt buộc kèm theo?

Theo Phụ lục II, có 03 biểu mẫu thống kê bắt buộc gồm: Mẫu số 01 (Kết quả thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu), Mẫu số 02 (Kết quả tiết kiệm kinh phí ngân sách nhà nước, vốn nhà nước tại doanh nghiệp) và Mẫu số 03 (Kết quả xử lý hành vi gây lãng phí).

Nếu một nội dung trong kỳ không phát sinh số liệu thì xử lý ra sao?

Theo Phụ lục I Phần Ghi chú số 3, đối với nội dung không phát sinh phải ghi rõ "không phát sinh". Cơ quan báo cáo không được tự ý lược bỏ danh mục.

Dự thảo có bắt buộc báo cáo nội dung bảo vệ người tố cáo lãng phí không?

Có. Theo Phụ lục I Mục II.6, báo cáo phải nêu rõ tình hình và kết quả thực hiện các biện pháp bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí và người thân theo quy định của pháp luật.

Khuyến nghị triển khai cho cán bộ tổng hợp

Việc thay thế Thông tư 188/2014/TT-BTC đặt ra yêu cầu cao hơn về tính đồng bộ, minh bạch và chính xác trong công tác báo cáo tiết kiệm, chống lãng phí. Đây là bước chuyển quan trọng nhằm số hóa và chuẩn hóa công tác thống kê nguồn lực nhà nước.

Người làm công tác báo cáo cần chủ động theo dõi thời điểm ban hành chính thức của dự thảo Thông tư (dự kiến trong tháng 12/2026), nghiên cứu kỹ cấu trúc Phụ lục I và 03 mẫu biểu tại Phụ lục II. Khi văn bản chính thức được ký ban hành, các đơn vị cần rà soát lại văn bản gốc đối chiếu các sửa đổi (nếu có) và liên hệ cơ quan chủ trì soạn thảo để kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc phát sinh theo quy định tại khoản 3 Điều 4 dự thảo.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm