Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Việc cần làm ngay khi chưa có kho lưu trữ số chuyên dụng

Theo Quyết định 2279/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 18/11/2026, cơ quan, đơn vị chưa có hệ thống riêng phải sử dụng Nền tảng số quốc gia để quản lý tài liệu có thời hạn, đồng thời dừng đầu tư mới và khẩn trương kiểm kê, chuẩn hóa, bàn giao dữ liệu tập trung.

Mục lục nội dungThu gọn

Quyết định 2279/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ký ban hành ngày 18/11/2026 đã chính thức có hiệu lực thi hành. Đối với các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước hiện chưa có kho lưu trữ số chuyên dụng, văn bản này thiết lập khung hành lang pháp lý bắt buộc: chuyển đổi phương thức quản lý tài liệu từ phân tán sang quản trị dữ liệu tập trung. Đơn vị chưa có hạ tầng riêng sẽ không được tiếp tục phân bổ ngân sách xây dựng phần mềm trùng lặp, mà phải chuyển hướng sử dụng Nền tảng số quốc gia về lưu trữ đặt tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Việc nắm rõ lộ trình, nghĩa vụ chuẩn hóa và quy trình chuyển giao dữ liệu giúp người đứng đầu cơ quan tránh vi phạm nguyên tắc quản lý đầu tư công, đồng thời bảo đảm an toàn, toàn vẹn cho tài liệu lưu trữ hình thành trong quá trình chỉ đạo, điều hành.

Quy định bắt buộc đối với đơn vị chưa có kho lưu trữ số chuyên dụng

Theo quy định tại điểm c khoản 3 Mục III Điều 1, cơ quan, tổ chức chưa có Hệ thống quản lý tài liệu lưu trữ số, Kho lưu trữ số chuyên dụng bắt buộc phải sử dụng Nền tảng số quốc gia về lưu trữ để quản lý tài liệu lưu trữ có thời hạn theo thẩm quyền. Đây là thay đổi căn bản trong cơ chế quản lý tài liệu nghiệp vụ. Trước đây, nhiều đơn vị lúng túng trong việc tìm kiếm giải pháp lưu trữ điện tử cục bộ, dẫn đến tình trạng tài liệu nằm rải rác trên máy chủ văn phòng, ổ cứng cá nhân hoặc các phần mềm quản lý văn bản thông thường không đủ tiêu chuẩn lưu trữ lâu dài.

Quy định này cũng xác lập rõ ranh giới thẩm quyền: việc sử dụng Nền tảng số quốc gia để quản lý tài liệu tập trung không làm thay đổi thẩm quyền, trách nhiệm quản lý tài liệu lưu trữ của cơ quan, tổ chức theo Luật Lưu trữ, căn cứ điểm c khoản 3 Mục III Điều 1. Cơ quan quản lý tài liệu vẫn giữ nguyên vai trò xác định giá trị, thời hạn bảo quản và quyết định việc khai thác, sử dụng theo thẩm quyền pháp luật quy định.

Bên cạnh đó, điểm b khoản 7 Mục VI Điều 1 nêu rõ: các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước tuyệt đối không đầu tư xây dựng các hệ thống phần mềm lưu trữ số có chức năng trùng lặp với Nền tảng số quốc gia về lưu trữ, trừ trường hợp đặc thù theo quyết định của cấp có thẩm quyền. Điều này chấm dứt hoàn toàn tình trạng đầu tư manh mún, lãng phí nguồn lực nhà nước tại các đơn vị chưa có hệ thống.

Phạm vi dữ liệu thực hiện và nguyên tắc loại trừ

Khi triển khai tiếp nhận và quản lý dữ liệu trên hạ tầng tập trung, các đơn vị cần phân định chính xác danh mục hồ sơ chịu sự điều chỉnh. Căn cứ điểm a khoản 2 Mục III Điều 1, phạm vi dữ liệu áp dụng bao gồm toàn bộ tài liệu, dữ liệu lưu trữ số thuộc thẩm quyền quản lý không thuộc danh mục bí mật nhà nước. Các dữ liệu này được tạo lập từ hai nguồn chính: dữ liệu hình thành tại các hệ thống thông tin hiện có (như Hệ thống quản lý văn bản và điều hành) và dữ liệu thu nhận từ việc chỉnh lý, số hóa tài liệu lưu trữ giấy.

Đối với tài liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước, cơ quan không đưa vào phạm vi xử lý trên Nền tảng số quốc gia dùng chung này mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định bảo vệ bí mật nhà nước theo các kênh kỹ thuật và phương thức bảo mật riêng biệt. Đồng thời, theo điểm b khoản 2 Mục III Điều 1, Nền tảng số quốc gia về lưu trữ không can thiệp vào cấu trúc dữ liệu, quy trình nghiệp vụ và hoạt động của các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác; nền tảng chỉ thực hiện kết nối, tiếp nhận tài liệu, dữ liệu thuộc phạm vi lưu trữ đã được chuẩn hóa.

Ngoài ra, theo điểm c khoản 3 Mục III Điều 1, Nền tảng số quốc gia về lưu trữ quản lý tập trung toàn bộ tài liệu lưu trữ số vĩnh viễn thuộc Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam. Do đó, tài liệu số có thời hạn bảo quản vĩnh viễn bắt buộc phải chuyển giao tập trung về Trung tâm Dữ liệu quốc gia, không duy trì lưu giữ cục bộ tại kho phân tán.

Cẩm nang 5 bước xử lý ngay dành cho cơ quan, đơn vị

Để thích ứng ngay với các yêu cầu đang có hiệu lực, các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước cần tiến hành tuần tự các nhiệm vụ nghiệp vụ sau:

  1. Bước 1: Rà soát hiện trạng hệ thống và dừng dự án mua sắm trùng lặp

    Cơ quan tiến hành đánh giá thực trạng hạ tầng công nghệ thông tin nội bộ. Căn cứ khoản 2 Điều 2 và điểm b khoản 7 Mục VI Điều 1, đơn vị tiếp tục khai thác hệ thống hiện có để bảo đảm chỉ đạo, điều hành liên tục; việc nâng cấp chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết và phải đáp ứng chuẩn dữ liệu để kết nối với Nền tảng. Mọi dự án xây dựng phần mềm lưu trữ mới có chức năng tương đồng với Nền tảng quốc gia đều phải dừng triển khai.

  2. Bước 2: Tổ chức tổng kiểm kê tài liệu lưu trữ giấy

    Theo điểm c khoản 7 Mục VI Điều 1, đơn vị phải triển khai tổng kiểm kê toàn bộ tài liệu lưu trữ giấy trong phạm vi quản lý. Hoạt động này nhằm thống kê chính xác khối lượng hồ sơ hiện có, xác định tình trạng vật lý, phân loại hồ sơ tồn đọng và xác định các khối tài liệu cần chỉnh lý trước khi đưa vào quy trình số hóa.

  3. Bước 3: Chỉnh lý, số hóa và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu tài liệu

    Sau khi kiểm kê, đơn vị thực hiện nghiệp vụ chỉnh lý tài liệu giấy tồn đọng, tiến hành số hóa văn bản và tạo lập cơ sở dữ liệu đặc tả theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Căn cứ điểm c khoản 7 Mục VI Điều 1, cơ quan, tổ chức phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính đầy đủ, chính xác, xác thực và toàn vẹn của dữ liệu trước khi thực hiện cập nhật vào Cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam.

  4. Bước 5: Kiện toàn nhân lực lưu trữ và chuẩn bị hạ tầng tiếp nhận tự động

    Căn cứ điểm e khoản 7 Mục VI Điều 1, người đứng đầu cơ quan có trách nhiệm bố trí nhân lực và các điều kiện cần thiết, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác lưu trữ nhằm đáp ứng các yêu cầu quản trị dữ liệu, bảo quản số, an toàn thông tin theo định hướng chuyển đổi số tại khoản 4 Mục I Điều 1.

Lộ trình chuyển đổi kỹ thuật và các mốc thời gian áp dụng

Quyết định 2279/QĐ-TTg phân chia lộ trình thực hiện Đề án thành các giai đoạn rõ ràng. Việc nắm bắt các mốc thời gian giúp cơ quan chủ động xây dựng kế hoạch ngân sách và phân kỳ công việc hợp lý theo quy định tại điểm a khoản 7 Mục VI Điều 1.

Giai đoạn / Mốc thời gian Nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống quốc gia Yêu cầu thực hiện đối với cơ quan, đơn vị Căn cứ quy định
Giai đoạn hiện nay (từ 18/11/2026) Áp dụng hiệu lực thi hành quyết định trên toàn quốc; triển khai khung kỹ thuật và chuẩn kết nối dùng chung. Tiếp tục dùng hệ thống cũ; dừng đầu tư trùng lặp; kiểm kê tài liệu giấy; chuẩn hóa dữ liệu tài liệu đã hình thành trên hệ thống điều hành. Khoản 1, Khoản 2 Điều 2; Điểm b, c, d Khoản 7 Mục VI Điều 1
Đến năm 2028 Hoàn thành chức năng cốt lõi, đưa Nền tảng vào vận hành; thí điểm tiếp nhận tự động văn bản điện tử từ Hệ thống điều hành; vận hành tập trung Cơ sở dữ liệu Phông Lưu trữ Nhà nước tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Đưa toàn bộ tài liệu lưu trữ vĩnh viễn đã số hóa lên Nền tảng; tham gia thí điểm kết nối tiếp nhận tự động văn bản ban hành; hoàn thiện chuẩn hóa dữ liệu đặc tả. Điểm a Khoản 2 Mục II Điều 1
Đến năm 2029 Hoàn thiện hệ thống pháp luật, hướng dẫn nghiệp vụ vận hành; mở rộng kết nối tự động tiếp nhận tài liệu số từ Hệ thống điều hành vào Nền tảng. Mở rộng quy trình chuyển nộp tài liệu điện tử tự động; kiểm tra tính xác thực, toàn vẹn và khả năng kiểm chứng lâu dài của tài liệu nộp lưu. Điểm b Khoản 2 Mục II Điều 1
Đến năm 2030 Vận hành tập trung, thống nhất Nền tảng trên phạm vi toàn quốc; hoàn thiện mô hình lưu trữ dự phòng hai lớp; hình thành năng lực khai thác thông minh bằng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. 100% bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước kết nối, sử dụng Nền tảng; đơn vị chưa có kho số chuyển hẳn sang dùng Nền tảng; bàn giao toàn bộ dữ liệu theo quy định. Điểm c Khoản 2 Mục II Điều 1

Tình huống minh họa: Xử lý kho hồ sơ giấy và văn bản điện tử tại đơn vị sự nghiệp

Để hình dung cụ thể việc áp dụng quy định, hãy xem xét trường hợp tại một đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh. Đơn vị này chưa từng đầu tư hệ thống lưu trữ số chuyên biệt, hiện đang phát sinh đồng thời hai khối tài liệu: khối tài liệu giấy tích tụ nhiều năm tại kho lưu trữ cơ quan và khối văn bản điện tử đã ký số ban hành trên Hệ thống quản lý văn bản và điều hành.

Trước ngày Quyết định 2279/QĐ-TTg có hiệu lực, đơn vị dự kiến lập dự án đầu tư 01 phần mềm lưu trữ số nội bộ để số hóa kho giấy và lưu trữ file văn bản. Tuy nhiên, căn cứ điểm b khoản 7 Mục VI Điều 1, đơn vị phải dừng ngay việc lập dự án này vì không được đầu tư phần mềm có chức năng trùng lặp với Nền tảng số quốc gia.

Quy trình triển khai đúng quy định tại đơn vị được thực hiện như sau:

  • Theo khoản 2 Điều 2, đơn vị tiếp tục vận hành Hệ thống quản lý văn bản và điều hành hiện có để phục vụ công tác văn thư, điều hành thông suốt hằng ngày.
  • Theo điểm c khoản 7 Mục VI Điều 1, đơn vị thành lập hội đồng tổng kiểm kê toàn bộ hồ sơ giấy tại kho cơ quan, phân loại hồ sơ có thời hạn và hồ sơ vĩnh viễn, thực hiện chỉnh lý khoa học trước khi tiến hành số hóa.
  • Theo điểm c khoản 3 Mục III Điều 1, khi Nền tảng số quốc gia vận hành, đơn vị sẽ sử dụng tài khoản trên Nền tảng này để quản lý tài liệu lưu trữ có thời hạn của mình, đồng thời chuyển giao toàn bộ dữ liệu tài liệu vĩnh viễn về lưu trữ tập trung tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Bộ Công an.

Ai bị ảnh hưởng và trách nhiệm cụ thể của từng nhóm đối tượng

Căn cứ khoản 1 Mục III Điều 1 và Điều 3, các nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp bao gồm:

  • Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương:

    Phải rà soát kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin, không bố trí vốn cho các dự án phần mềm lưu trữ phân tán theo điểm b khoản 7 Mục VI Điều 1. Phải tổ chức tổng kiểm kê, chỉnh lý, số hóa hồ sơ giấy, chuẩn hóa dữ liệu cũ trên phần mềm điều hành và bàn giao về Trung tâm Dữ liệu quốc gia theo điểm c và điểm d khoản 7 Mục VI Điều 1. Bảo đảm đến năm 2030 đạt tỷ lệ 100% kết nối, khai thác Nền tảng theo điểm c khoản 2 Mục II Điều 1.

  • Doanh nghiệp nhà nước:

    Thuộc đối tượng áp dụng trực tiếp của Đề án theo khoản 1 Mục III Điều 1. Doanh nghiệp nhà nước có trách nhiệm tự bố trí kinh phí và nhân lực theo điểm a và điểm e khoản 7 Mục VI Điều 1 để thực hiện kiểm kê tài liệu giấy, số hóa, chuẩn hóa dữ liệu hồ sơ doanh nghiệp tạo lập, chịu trách nhiệm về tính chính xác, toàn vẹn của dữ liệu và nộp lưu vào cơ sở dữ liệu tập trung theo quy định.

  • Cán bộ, công chức, viên chức làm công tác văn thư, lưu trữ:

    Phải chuyển đổi phương pháp làm việc từ quản lý cặp, hộp tài liệu vật lý sang quản trị dữ liệu số theo vòng đời, căn cứ khoản 1 và khoản 2 Mục I Điều 1. Đội ngũ này sẽ được đào tạo, nâng cao năng lực về bảo quản số, an toàn thông tin, chuẩn dữ liệu để vận hành trên môi trường số theo điểm a khoản 2 Mục II và điểm e khoản 7 Mục VI Điều 1.

Câu hỏi thường gặp

Cơ quan chưa có hệ thống lưu trữ số chuyên dụng thì lưu tài liệu ở đâu?

Theo điểm c khoản 3 Mục III Điều 1, cơ quan chưa có hệ thống hoặc kho lưu trữ số chuyên dụng sẽ sử dụng trực tiếp Nền tảng số quốc gia về lưu trữ đặt tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia để quản lý tài liệu lưu trữ có thời hạn theo thẩm quyền. Toàn bộ tài liệu lưu trữ số vĩnh viễn thuộc Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam cũng được quản lý tập trung trên nền tảng này.

Tài liệu chứa bí mật nhà nước có phải nộp lên Nền tảng số quốc gia không?

Không. Căn cứ điểm a khoản 2 Mục III Điều 1, phạm vi dữ liệu đưa vào Nền tảng số quốc gia chỉ bao gồm tài liệu, dữ liệu lưu trữ số không thuộc danh mục bí mật nhà nước. Các hồ sơ, tài liệu chứa bí mật nhà nước phải quản lý theo quy định riêng về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo đảm an ninh, quốc phòng theo điểm d khoản 6 Mục VI Điều 1.

Đơn vị có được mua sắm phần mềm lưu trữ riêng để dùng nội bộ không?

Theo điểm b khoản 7 Mục VI Điều 1, các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương và doanh nghiệp nhà nước không được đầu tư xây dựng các hệ thống phần mềm lưu trữ số có chức năng trùng lặp với Nền tảng số quốc gia về lưu trữ. Việc đầu tư riêng chỉ được phép thực hiện khi có trường hợp đặc thù và phải được cấp có thẩm quyền quyết định phê duyệt.

Dữ liệu trên phần mềm quản lý văn bản cũ xử lý thế nào?

Theo điểm d khoản 7 Mục VI Điều 1, cơ quan phải thực hiện chuẩn hóa dữ liệu tài liệu lưu trữ đã hình thành trong Hệ thống quản lý văn bản và điều hành trước thời điểm Nền tảng đưa vào vận hành. Sau khi chuẩn hóa, đơn vị cập nhật vào Cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và chuyển giao lưu trữ tập trung tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Bộ Công an.

Nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện ngay

Chuyển đổi phương thức quản lý tài liệu lưu trữ sang mô hình quản trị dữ liệu tập trung quốc gia là định hướng chiến lược tại Quyết định 2279/QĐ-TTg. Đối với các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước, việc chủ động kiểm kê tài liệu giấy tồn đọng, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu hiện có và rà soát dừng các khoản đầu tư phần mềm trùng lặp là những việc cần làm ngay để bảo đảm tuân thủ đúng pháp luật.

Người đứng đầu đơn vị và bộ phận chuyên trách cần chủ động đối chiếu trực tiếp các quy định tại văn bản gốc Quyết định 2279/QĐ-TTg, theo dõi các hướng dẫn kỹ thuật tiếp theo từ Bộ Nội vụ và Bộ Công an, đồng thời tham khảo ý kiến tư vấn chuyên môn khi xây dựng dự toán kinh phí để việc thực thi đạt hiệu quả, an toàn và bảo đảm tính pháp lý cao nhất.

Ảnh minh họa AI: chấp thuận chủ trương đầu tư, góc chi tiết công cụ
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm