Hàng Việt được ưu tiên trong các gói mua sắm, đầu tư công
Theo Quyết định 2069/QĐ-TTg, các cơ quan, đơn vị được chỉ đạo ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước khi thực hiện mua sắm và đầu tư công, tạo lực đẩy mở rộng thị phần cho nhà thầu nội địa.
Mục lục nội dungThu gọn
Chính phủ vừa ban hành định hướng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị ưu tiên sử dụng sản phẩm nội địa khi thực hiện chi tiêu ngân sách. Quy định này mang lại cơ hội lớn cho các nhà thầu sản xuất, nhưng cũng đặt ra yêu cầu nâng chuẩn năng lực đáp ứng thực chất khi tham gia mua sắm đầu tư công.
Chỉ đạo ưu tiên hàng hóa nội địa trong mua sắm đầu tư công
Theo chỉ đạo tại Mục VI.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg, các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước trong mua sắm, đầu tư công theo quy định của pháp luật. Đây là yêu cầu quán triệt từ cấp quản lý ngành tới các đơn vị sử dụng ngân sách.
Chính sách này gắn liền với mục tiêu được quy định tại Mục III.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg về việc khuyến khích tiêu dùng, sử dụng hàng hóa có xuất xứ Việt Nam trong khu vực công. Khối cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp và các chủ đầu tư dự án nhà nước phải rà soát danh mục hàng hóa cần mua sắm để định hướng sử dụng sản phẩm nội địa.
Quy định mua sắm công yêu cầu tuân thủ hành lang pháp lý hiện hành, bảo đảm việc ưu tiên được thực hiện minh bạch, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình phân bổ dự toán. Đơn vị mời thầu không được tự ý đưa ra các rào cản kỹ thuật nhằm loại trừ vô căn cứ các sản phẩm trong nước đã đáp ứng yêu cầu chất lượng.
Hỗ trợ doanh nghiệp đưa hàng hóa lên sàn thương mại điện tử
Bên cạnh kênh phân phối truyền thống và khu vực công, Mục III.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg xác định giải pháp đổi mới phương thức phân phối, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh đưa hàng Việt lên các sàn thương mại điện tử và kênh livestream thương mại. Hoạt động này tạo lập cầu nối trực tiếp giữa đơn vị sản xuất và thị trường người tiêu dùng số.
Cơ chế phân phối số được củng cố bằng việc xây dựng và vận hành các “Gian hàng Việt Nam” chuyên ngành trên các sàn thương mại điện tử, đồng thời thiết lập nhãn nhận diện thống nhất trên môi trường số theo quy định tại Mục III.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg. Điều này hỗ trợ các cơ sở kinh doanh vừa và nhỏ xây dựng vị thế cạnh tranh bình đẳng.
Mô hình bán lẻ đa kênh tích hợp và phát triển chuỗi cung ứng hàng Việt được đẩy mạnh theo Mục III.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg. Các chương trình kết nối cung - cầu quy mô quốc gia, vùng và địa phương sẽ ưu tiên kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa với hệ thống phân phối hiện đại, giảm bớt khâu trung gian phân phối hàng hóa.
Thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu
Nhằm chuẩn bị năng lực cung ứng kỹ thuật cao cho các dự án lớn, chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ được đặt thành trọng tâm. Theo Mục III.3 Quyết định 2069/QĐ-TTg, Nhà nước chủ trương thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ nội địa, nâng tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng trong nước; hỗ trợ doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI và chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo Mục III.3 Quyết định 2069/QĐ-TTg, các chương trình hỗ trợ sẽ tập trung vào việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp dây chuyền sản xuất, tăng cường nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đồng thời, cơ quan quản lý khuyến khích đăng ký nhãn hiệu, sáng chế, chỉ dẫn địa lý và các tài sản sở hữu trí tuệ.
Mục III.3 Quyết định 2069/QĐ-TTg cũng quy định việc hỗ trợ xây dựng thương hiệu sản phẩm, thương hiệu doanh nghiệp và thương hiệu tập thể theo ngành hàng, trong đó đặc biệt ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã cùng hộ sản xuất kinh doanh.
So sánh các giải pháp hỗ trợ đơn vị sản xuất nội địa
Quyết định 2069/QĐ-TTg phân chia hệ thống giải pháp thành các nhóm chuyên biệt nhằm tác động toàn diện tới chuỗi sản xuất và cung ứng nội địa:
| Nhóm giải pháp | Căn cứ quy định | Nội dung hỗ trợ trọng tâm | Đối tượng thụ hưởng chính |
|---|---|---|---|
| Khu vực công và mua sắm | Mục VI.2 và Mục III.2 | Chỉ đạo ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước; khuyến khích tiêu dùng xuất xứ Việt Nam trong khu vực công. | Doanh nghiệp sản xuất, nhà thầu cung ứng vật tư, trang thiết bị trong nước. |
| Thương mại điện tử và phân phối | Mục III.2 | Hỗ trợ đưa hàng lên sàn thương mại điện tử, livestream; vận hành Gian hàng Việt Nam và nhãn nhận diện thống nhất. | Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong nước. |
| Hệ sinh thái và công nghiệp hỗ trợ | Mục III.3 | Nâng tỷ lệ nội địa hóa; tham gia chuỗi cung ứng FDI; nâng cấp công nghệ; đăng ký tài sản sở hữu trí tuệ. | Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa. |
Tình huống minh họa: Tham gia cung ứng vật tư trang thiết bị
Để hiểu rõ cách thức vận hành của chính sách, có thể xem xét tình huống thực tế của một doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nội địa sản xuất thiết bị văn phòng và phụ tùng cơ khí tiêu chuẩn:
Doanh nghiệp A là cơ sở sản xuất trong nước, có nhu cầu tham gia đấu thầu gói mua sắm thiết bị tại một cơ quan hành chính và mở rộng bán hàng trên nền tảng trực tuyến. Theo quy định tại Mục VI.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg, cơ quan mời thầu có trách nhiệm thực hiện chỉ đạo ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước theo quy định pháp luật.
Đồng thời, theo Mục III.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg, Doanh nghiệp A được tiếp cận giải pháp hỗ trợ đưa hàng hóa lên các sàn thương mại điện tử và mở rộng kênh phân phối số. Tại xưởng sản xuất, Doanh nghiệp A tận dụng định hướng tại Mục III.3 Quyết định 2069/QĐ-TTg để thực hiện nâng cấp dây chuyền sản xuất và đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, đáp ứng đầy đủ tiêu chí nội địa hóa và điều kiện kỹ thuật khi nộp hồ sơ dự thầu.
Đối tượng chịu ảnh hưởng và các bước chuẩn bị cần thiết
Chính sách ưu tiên tác động trực tiếp đến nhiều nhóm chủ thể trong nền kinh tế. Các đơn vị cần chủ động thực hiện những biện pháp sau:
- Doanh nghiệp sản xuất và nhà thầu cung ứng: Rà soát quy trình sản xuất nhằm bảo đảm tỷ lệ nội địa hóa và tiêu chuẩn xuất xứ; chủ động đăng ký xác lập quyền sở hữu trí tuệ và nâng cấp công nghệ theo định hướng tại Mục III.3 Quyết định 2069/QĐ-TTg.
- Hợp tác xã và hộ kinh doanh: Tận dụng các chương trình hỗ trợ chuyển đổi phương thức bán hàng, tham gia “Gian hàng Việt Nam” và bán lẻ đa kênh tích hợp theo Mục III.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg.
- Các bộ, cơ quan ngang bộ và đơn vị trực thuộc: Xây dựng kế hoạch, dự toán ngân sách hằng năm và thực hiện chỉ đạo ưu tiên hàng Việt trong mua sắm công theo Mục VI.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg; gửi báo cáo tình hình triển khai định kỳ trước ngày 20 tháng 12 hằng năm về Bộ Công Thương.
- Đơn vị công nghiệp hỗ trợ: Chuẩn hóa sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế để sẵn sàng kết nối vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI theo định hướng tại Mục III.3 Quyết định 2069/QĐ-TTg.
Câu hỏi thường gặp
Quy định ưu tiên hàng hóa trong nước áp dụng cho những cơ quan nào?
Theo Mục VI.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg, các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước khi thực hiện mua sắm và đầu tư công theo quy định của pháp luật.
Hộ kinh doanh và hợp tác xã có được hỗ trợ bán hàng trên mạng không?
Có. Theo Mục III.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg, cơ quan quản lý triển khai giải pháp đổi mới phương thức phân phối, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh đưa hàng Việt lên các sàn thương mại điện tử và kênh livestream thương mại.
Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nhận được những định hướng hỗ trợ nào?
Theo Mục III.3 Quyết định 2069/QĐ-TTg, doanh nghiệp được hỗ trợ nâng cấp dây chuyền sản xuất, tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng giá trị gia tăng trong nước, tham gia chuỗi cung ứng FDI và chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời được khuyến khích đăng ký tài sản sở hữu trí tuệ.
Chế độ báo cáo thực hiện chương trình được quy định thế nào?
Theo Mục VI.2 Quyết định 2069/QĐ-TTg, các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm kiểm tra, đôn đốc và định kỳ trước ngày 20 tháng 12 hằng năm gửi báo cáo tình hình, kết quả triển khai về Bộ Công Thương, đồng thời thực hiện báo cáo đột xuất khi có yêu cầu.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp khi tiếp cận thị trường công
Chính sách ưu tiên hàng hóa, dịch vụ nội địa theo Quyết định 2069/QĐ-TTg mở ra dư địa tiêu thụ rộng lớn cho các đơn vị sản xuất trong nước. Tuy nhiên, quyền ưu tiên luôn đi kèm yêu cầu khắt khe về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và tính minh bạch của hồ sơ dự thầu.
Doanh nghiệp và nhà thầu cần chủ động theo dõi văn bản pháp lý chuyên ngành, đối chiếu các tiêu chí kỹ thuật và quy định đấu thầu hiện hành, đồng thời tham vấn tư vấn pháp lý khi cần thiết để bảo đảm quyền lợi hợp pháp trong quá trình tham gia các dự án công.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức