Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Tàu biển không được tự động đổi hướng khi thiếu xác nhận của chỉ huy

Văn bản hợp nhất 136/2026/VBHN-TT-BXD quy định hệ thống hành trình tự động của tàu biển tuyệt đối không được tự động đổi hướng khi chưa có xác nhận từ sỹ quan chỉ huy.

Mục lục nội dungThu gọn

Theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (2) QCVN 62:2013/BGTVT thuộc Văn bản hợp nhất 136/2026/VBHN-TT-BXD của Bộ Giao thông vận tải, hệ thống hành trình tự động của tàu biển tuyệt đối không được phép tự ý thay đổi hướng đi nếu chưa có thao tác xác nhận trực tiếp từ sỹ quan chỉ huy lầu lái. Đây là nguyên tắc vận hành cốt lõi nhằm bảo đảm sự can thiệp và kiểm soát tối cao của con người đối với an toàn hàng hải, loại trừ rủi ro tai nạn do phương tiện tự động bẻ lái ngoài ý muốn của ca trực.

Quy định kỹ thuật đối với hệ thống hành trình tự động

Hệ thống lái tự động đóng vai trò duy trì tàu chạy bám theo tuyến đường đã được thiết lập trước. Căn cứ theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (1), hệ thống hành trình tự động có chức năng thực hiện việc lái tàu tự động trên tuyến đi dự kiến trên hải đồ điện (ECDIS). Tuy nhiên, tính năng tự động này bị giới hạn nghiêm ngặt tại các bước chuyển hướng đường đi.

Tại Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (2) quy định rõ yêu cầu bắt buộc:

Không được đổi hướng hành trình tự động nếu chưa được sỹ quan chỉ huy xác nhận;

Cơ chế ứng phó sự cố và cảnh báo chuyển hướng

Quy chuẩn kỹ thuật đưa ra phương án xử lý chi tiết khi sỹ quan ca không thực hiện thao tác xác nhận tại điểm bẻ lái. Theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (3), nếu hệ thống không nhận được hành động xác nhận tại điểm chuyển hướng trên tuyến hành trình, phương tiện không được bẻ lái theo tuyến mới mà phải tiếp tục duy trì nguyên hướng hành trình đang chạy. Đồng thời, hệ thống phải kích hoạt tín hiệu báo động bằng cả âm thanh và ánh sáng ngay sau khi tàu đi ngang qua điểm đánh dấu.

Tín hiệu âm thanh cảnh báo khi bỏ lỡ điểm xác nhận chuyển hướng này được quy định phải có đặc tính khác biệt rõ rệt so với tín hiệu âm thanh thông báo ban đầu lúc tàu mới tiếp cận gần đến điểm đánh dấu (theo quy định ở Mục 5.1.4-1 được dẫn chiếu tại Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (3)). Yêu cầu khác biệt này nhằm giúp sỹ quan nhận biết ngay lập tức trạng thái tàu đã vượt qua điểm chuyển hướng mà chưa đổi hướng.

Bên cạnh đó, quy chuẩn dự phòng cho tình huống mất tín hiệu định vị. Theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (5), nếu vị trí của tàu không thể tiếp nhận liên tục, hành trình của tàu vẫn phải được duy trì và hệ thống phải đồng thời phát tín hiệu báo động bằng âm thanh và ánh sáng để cảnh báo kíp trực lầu lái can thiệp kịp thời.

Để bảo đảm khả năng kiểm soát tàu tức thì trong mọi tình huống khẩn cấp, theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (6), việc chuyển đổi từ trạng thái hành trình tự động sang trạng thái lái bằng tay phải được thực hiện một cách dễ dàng, không gây chậm trễ hay cản trở thao tác của sỹ quan điều động.

Yêu cầu phối hợp với hệ thống hải đồ điện ECDIS

Hệ thống hành trình tự động hoạt động đồng bộ với hệ thống thông tin và hiển thị hải đồ điện (ECDIS). Căn cứ theo Mục 6.2.3 khoản 1, hệ thống ECDIS phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật sau:

  • Hiển thị hải đồ điện tại vị trí làm việc trung tâm của lầu lái (theo Mục 6.2.3 khoản 1 điểm (1)).
  • Hiển thị vị trí và véctơ của tàu trên hải đồ điện (theo Mục 6.2.3 khoản 1 điểm (2)).
  • Có khả năng hiển thị hải đồ điện tử theo hướng bắc và theo hướng hành trình (theo Mục 6.2.3 khoản 1 điểm (3)).
  • Có khả năng lập kế hoạch chuyến đi (theo Mục 6.2.3 khoản 1 điểm (4)).
  • Hải đồ, vị trí tàu, tuyến hành trình dự kiến, thông tin ARPA và ra đa phải được hiển thị tích hợp trên hệ thống (theo Mục 6.2.3 khoản 1 điểm (5)).

Khi phối hợp với ECDIS, hệ thống hành trình tự động phải cho phép điều chỉnh linh hoạt độ rộng luồng. Cụ thể, theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (4), thiết bị cần phải có khả năng điều chỉnh chiều rộng tuyến đường dự kiến vạch ra trong phạm vi 1 hải lý.

Quy định phân cấp và chứng nhận hệ thống lầu lái

Việc trang bị và duy trì hệ thống lầu lái tự động gắn liền với cấp tàu và chứng nhận kỹ thuật của cơ quan Đăng kiểm. Theo quy định tại Phần III của QCVN 62:2013/BGTVT thuộc Văn bản hợp nhất 136/2026/VBHN-TT-BXD, việc giám sát kỹ thuật và cấp dấu hiệu bổ sung được phân định cụ thể như sau:

Ký hiệu bổ sungCăn cứ phân cấpYêu cầu chứng nhận
BRSThỏa mãn yêu cầu đối với tàu mang ký hiệu BRS theo Mục 1.1.1 khoản 1 Phần III; định nghĩa tại Chương 2 Phần 1A, Mục II của QCVN 21:2010/BGTVT.Cấp Giấy chứng nhận thẩm định thiết kế hoặc Giấy chứng nhận phân cấp cùng với tàu (theo Mục 1.3.1 Phần III).
BRS1Thỏa mãn yêu cầu đối với tàu mang ký hiệu BRS1 theo Mục 1.1.1 khoản 2 Phần III; định nghĩa tại Chương 2 Phần 1A, Mục II của QCVN 21:2010/BGTVT.Kiểm tra hệ thống lầu lái phù hợp theo Chương 2 Mục II (theo Mục 1.2 Phần III).
BRS1AThỏa mãn yêu cầu đối với tàu mang ký hiệu BRS1A theo Mục 1.1.1 khoản 3 Phần III; định nghĩa tại Chương 2 Phần 1A, Mục II của QCVN 21:2010/BGTVT.Kiểm tra hệ thống lầu lái phù hợp theo Chương 2 Mục II và cấp chứng nhận tương ứng (theo Mục 1.2 và Mục 1.3.1 Phần III).

Theo Mục 1.2 Phần III, toàn bộ hệ thống lầu lái phải chịu sự giám sát kỹ thuật và được kiểm tra với nội dung phù hợp với Chương 2 Mục II của quy chuẩn. Theo Mục 1.3.1 Phần III, nếu hệ thống thỏa mãn đầy đủ các quy định kỹ thuật, hệ thống sẽ được cấp Giấy chứng nhận thẩm định thiết kế hoặc Giấy chứng nhận phân cấp cùng với tàu tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể.

Đối tượng chịu ảnh hưởng và trách nhiệm thi hành

Các quy chuẩn kỹ thuật tại Văn bản hợp nhất 136/2026/VBHN-TT-BXD áp dụng trực tiếp đến các chủ thể tham gia khai thác, vận hành và quản lý kỹ thuật tàu biển:

  • Sỹ quan chỉ huy và sỹ quan điều động tàu: Phải túc trực vị trí, tiếp nhận cảnh báo âm thanh và ánh sáng, trực tiếp bấm xác nhận lệnh đổi hướng tại từng điểm chuyển hướng; lập tức can thiệp chuyển sang lái bằng tay khi xảy ra lỗi tín hiệu hoặc mất định vị liên tục.
  • Chủ tàu và doanh nghiệp vận tải biển: Phải trang bị hệ thống hành trình tự động và ECDIS đồng bộ, bảo đảm tính năng giới hạn đổi hướng tự động không bị ngắt hoặc can thiệp sai lệch; đưa phương tiện đi kiểm tra hệ thống lầu lái theo đúng quy định giám sát kỹ thuật.
  • Cơ quan Đăng kiểm và Đăng kiểm viên: Thực hiện kiểm tra, giám sát kỹ thuật theo Chương 2 Mục II, yêu cầu trang bị thêm các chức năng thấy cần thiết theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (7) và cấp Giấy chứng nhận thẩm định thiết kế hoặc Giấy chứng nhận phân cấp theo Mục 1.3.1 Phần III.

Câu hỏi thường gặp

Khi đến điểm chuyển hướng mà sỹ quan không bấm xác nhận thì tàu sẽ hoạt động ra sao?

Theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (3), tàu sẽ không tự động đổi hướng mà tiếp tục duy trì hành trình cũ. Đồng thời, hệ thống sẽ phát tín hiệu báo động bằng âm thanh và ánh sáng sau khi đi ngang qua điểm đánh dấu.

Âm thanh báo động khi không xác nhận đổi hướng có giống âm thanh báo sắp đến điểm chuyển hướng không?

Theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (3), tín hiệu âm thanh báo động sau khi đi qua điểm đánh dấu mà không có xác nhận bắt buộc phải khác biệt so với tín hiệu thông báo ban đầu khi gần đến điểm đánh dấu.

Hệ thống hành trình tự động cho phép điều chỉnh độ rộng tuyến đường vạch sẵn ở mức nào?

Theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (4), hệ thống phải có khả năng điều chỉnh chiều rộng tuyến đường dự kiến vạch ra trong phạm vi 1 hải lý.

Trường hợp mất tín hiệu vị trí tàu liên tục, hệ thống xử lý như thế nào?

Theo Mục 6.2.4 khoản 1 điểm (5), nếu vị trí của tàu không thể tiếp nhận liên tục, hành trình của tàu phải được duy trì và hệ thống phải phát tín hiệu báo động bằng cả ánh sáng và âm thanh.

Kiểm tra và hoàn thiện chứng nhận kỹ thuật lầu lái

Quy định cấm tàu biển tự động đổi hướng khi thiếu xác nhận của chỉ huy là điều kiện an toàn kỹ thuật bắt buộc nhằm phòng ngừa tai nạn đâm va trên biển. Các đơn vị vận tải biển và thuyền bộ cần đối chiếu ngay trạng thái hoạt động của hệ thống hành trình tự động trên tàu với quy chuẩn kỹ thuật tại Văn bản hợp nhất 136/2026/VBHN-TT-BXD. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan Đăng kiểm để thực hiện đầy đủ thủ tục kiểm tra, thẩm định thiết kế và duy trì hiệu lực của các giấy chứng nhận phân cấp liên quan.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm