Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Thay đổi quy định kiểm tra sản phẩm ảnh UAV

Theo Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT, quy định kiểm tra sản phẩm ảnh UAV có thay đổi lớn khi khoản 3 Điều 21 bị bãi bỏ từ ngày 01/01/2025, yêu cầu các cơ quan và đơn vị đo đạc thực hiện thống nhất công tác thẩm định, nghiệm thu theo Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT.

Mục lục nội dungThu gọn

Từ ngày 01 tháng 01 năm 2025, quy định kiểm tra sản phẩm ảnh UAV trong hoạt động đo đạc bản đồ chính thức áp dụng khung pháp lý mới theo Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT. Thay đổi cốt lõi tập trung vào việc bãi bỏ hoàn toàn khoản 3 Điều 21, chuyển toàn bộ hoạt động kiểm tra, thẩm định và nghiệm thu chất lượng sản phẩm về quy chuẩn chung được ban hành tại Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Thời điểm hiện tại năm 2026, các cơ quan quản lý nhà nước cùng doanh nghiệp đo đạc bản đồ đang thực hiện đồng bộ các quy trình kỹ thuật thu nhận, xử lý ảnh số và nghiệm thu sản phẩm địa hình theo các mốc chuẩn kỹ thuật thống nhất này.

Hiệu lực bãi bỏ quy định tại Điều 21 từ ngày 01/01/2025

Theo phần căn cứ ban hành của Thông tư số 19/2024/TT-BTNMT được ghi nhận tại Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT, quy định sửa đổi đối với công tác kiểm định sản phẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2025. Cụ thể, theo khoản 3 Điều 4 Thông tư số 19/2024/TT-BTNMT, cơ quan có thẩm quyền bãi bỏ khoản 3 Điều 21 của Thông tư số 07/2021/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Quy định bãi bỏ này chấm dứt sự tồn tại của các yêu cầu kỹ thuật riêng biệt từng được thiết lập tại khoản 3 Điều 21. Kể từ thời điểm mốc hiệu lực ngày 01 tháng 01 năm 2025 đi vào thực tế, mọi hoạt động đánh giá chất lượng sản phẩm bay chụp ảnh số bằng thiết bị bay không người lái (UAV) không còn căn cứ vào điều khoản bị bãi bỏ này.

Việc điều chỉnh trên nhằm triệt tiêu các điểm chồng chéo giữa quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành thu nhận dữ liệu ảnh với thông tư chuyên trách về kiểm tra, thẩm định, nghiệm thu sản phẩm đo đạc bản đồ. Đơn vị thực hiện dự án đo đạc căn cứ trực tiếp vào khung thẩm định thống nhất để tránh sai lệch hồ sơ pháp lý khi bàn giao sản phẩm cho cơ quan quản lý.

So sánh quy định kiểm tra sản phẩm ảnh UAV qua các thời kỳ

Sự chuyển dịch giữa Thông tư số 07/2021/TT-BTNMT ban đầu và Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT tạo ra phân định rõ ràng giữa quy chuẩn thu nhận kỹ thuật và quy trình kiểm tra chất lượng. Bảng so sánh dưới đây đối chiếu chi tiết các căn cứ kỹ thuật và nội dung thực hiện:

Nội dung so sánh Quy định trước ngày 01/01/2025 Quy định áp dụng hiện hành từ 01/01/2025
Căn cứ pháp lý nghiệm thu chung Áp dụng Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT kết hợp quy định riêng tại khoản 3 Điều 21 Thông tư 07/2021/TT-BTNMT. Áp dụng duy nhất Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT.
Hiệu lực khoản 3 Điều 21 Có hiệu lực thi hành đầy đủ trong công tác đóng gói và nghiệm thu sản phẩm bay chụp. Chính thức bị bãi bỏ theo khoản 3 Điều 4 Thông tư số 19/2024/TT-BTNMT.
Nội dung và mức kiểm tra sản phẩm DEM Thực hiện đối chiếu theo quy chuẩn DTM tại mục II.2.3 Phụ lục 1a Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT. Tiếp tục duy trì thực hiện nghiêm ngặt theo mục II.2.3 Phụ lục 1a Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT theo khoản 1 Điều 21.
Quy cách đóng gói sản phẩm DSM, DEM Đóng gói theo mảnh bản đồ kèm siêu dữ liệu theo điểm a khoản 2 Điều 21. Giữ nguyên yêu cầu đóng gói theo từng mảnh bản đồ kèm siêu dữ liệu theo điểm a khoản 2 Điều 21.
Quy cách đóng gói bình đồ ảnh Đóng gói theo mảnh bản đồ theo điểm b khoản 2 Điều 21. Giữ nguyên yêu cầu đóng gói theo mảnh bản đồ theo điểm b khoản 2 Điều 21.
Quy cách đóng gói các sản phẩm khác Đóng gói theo từng khu bay quy định tại điểm b khoản 2 Điều 21. Giữ nguyên quy chuẩn đóng gói theo khu bay theo điểm b khoản 2 Điều 21.

Qua bảng so sánh, điểm chuyển tiếp then chốt là sự tinh giản thủ tục kiểm tra tại khoản 3 Điều 21, trong khi các quy định kỹ thuật về kiểm tra sản phẩm mô hình số độ cao (DEM) và đóng gói dữ liệu tại khoản 1 và khoản 2 Điều 21 tiếp tục giữ nguyên giá trị bắt buộc.

Quy định kiểm tra mô hình số độ cao DEM và căn cứ Thông tư 24/2018/TT-BTNMT

Theo khoản 1 Điều 21 Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT, công tác kiểm tra, thẩm định, nghiệm thu chất lượng sản phẩm phải tuân thủ triệt để Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT ngày 15 tháng 11 năm 2018 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về kiểm tra, thẩm định, nghiệm thu chất lượng sản phẩm đo đạc và bản đồ.

Điều khoản này xác định cụ thể phương thức kiểm tra đối với mô hình số độ cao: nội dung và mức kiểm tra sản phẩm DEM thực hiện theo quy định tại mục II.2.3 Phụ lục 1a của Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT đối với sản phẩm DTM. Quy định này gắn kết thuộc tính kỹ thuật của sản phẩm DEM tạo lập từ công nghệ UAV với hệ tiêu chí kiểm tra địa hình số của mô hình DTM.

Đơn vị thực hiện thẩm định kỹ thuật phải áp dụng đúng các chỉ tiêu sai số, mật độ điểm và tỷ lệ kiểm tra được nêu trong mục II.2.3 Phụ lục 1a. Việc quy chiếu này bảo đảm sản phẩm DEM phục vụ xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia tỷ lệ 1:2.000, 1:5.000 và bản đồ địa hình tỷ lệ 1:500, 1:1.000 đạt độ chính xác độ cao đồng nhất với tiêu chuẩn ngành đo đạc bản đồ quốc gia.

Yêu cầu kỹ thuật bắt buộc đối với phương tiện bay không người lái

Để sản phẩm ảnh chụp đủ điều kiện đưa vào kiểm tra, thẩm định theo Điều 21, thiết bị bay không người lái (UAV) phải đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn tại Điều 4 Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT. Cơ sở pháp lý và điều kiện khai thác bao gồm:

  • Tuân thủ pháp luật quản lý bay: Theo khoản 1 Điều 4, việc sử dụng UAV phải tuân thủ Nghị định số 36/2008/NĐ-CP ngày 28 tháng 3 năm 2008 của Chính phủ về quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ; Nghị định số 79/2011/NĐ-CP ngày 05 tháng 9 năm 2011 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 36/2008/NĐ-CP; và Nghị định số 58/2010/NĐ-CP ngày 01 tháng 6 năm 2010 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Dân quân tự vệ.
  • Tiêu chuẩn đủ điều kiện bay: Theo khoản 2 Điều 4, thiết bị UAV phải thỏa mãn các tiêu chuẩn quy định tại Thông tư số 35/2017/TT-BQP ngày 12 tháng 02 năm 2017 của Bộ Quốc phòng quy định tiêu chuẩn đủ điều kiện bay; tiêu chuẩn, thủ tục cấp giấy phép cho cơ sở thiết kế, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng, thử nghiệm tàu bay, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ; khai thác tàu bay không người lái và phương tiện bay siêu nhẹ.
  • Khả năng vận hành: Thiết bị phải có khả năng bay ở chế độ tự động và bán tự động theo điểm a khoản 2 Điều 4.
  • Giới hạn trọng lượng: Thiết bị phải có trọng lượng cất cánh không vượt quá 25,0 kg theo điểm b khoản 2 Điều 4.
  • Khả năng chịu gió: Thiết bị phải có khả năng chịu gió tối thiểu 8 m/s theo điểm c khoản 2 Điều 4.
  • Đăng ký tần số vô tuyến điện: Theo khoản 3 Điều 4, thiết bị vô tuyến điện đi kèm UAV phải được đăng ký tần số theo Thông tư số 05/2015/TT-BTTTT ngày 23 tháng 3 năm 2015 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định chi tiết và hướng dẫn thủ tục cấp giấy phép sử dụng tần số vô tuyến điện; cho thuê, cho mượn thiết bị vô tuyến điện; sử dụng chung tần số vô tuyến điện.

Nếu phương tiện bay không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn tải trọng không vượt quá 25,0 kg, sức chịu gió tối thiểu 8 m/s hoặc thiếu giấy phép tần số, toàn bộ dữ liệu bay chụp không đủ tư cách pháp lý để phục vụ thành lập bản đồ địa hình và cập nhật cơ sở dữ liệu nền địa lý.

Quy chuẩn đóng gói sản phẩm dữ liệu ảnh số theo Điều 21

Song song với quy trình kiểm tra chất lượng, khâu đóng gói sản phẩm dữ liệu thu nhận từ tàu bay không người lái phải thực hiện nghiêm ngặt theo khoản 2 Điều 21 Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT:

  • Bình đồ ảnh: Theo điểm b khoản 2 Điều 21, sản phẩm bình đồ ảnh hoàn chỉnh phải đóng gói phân chia theo từng mảnh bản đồ chuẩn.
  • Các sản phẩm khác: Theo điểm b khoản 2 Điều 21, các sản phẩm phát sinh khác trong quá trình bay chụp và xử lý dữ liệu được đóng gói theo từng khu bay. Theo điểm a khoản 1 Điều 3, khu bay là phạm vi không gian được xác định phục vụ cho hoạt động bay chụp.

Việc phân định đóng gói theo mảnh bản đồ hay theo khu bay quyết định trực tiếp tới khả năng tích hợp dữ liệu vào cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia tỷ lệ 1:2.000, 1:5.000 và bản đồ địa hình tỷ lệ 1:500, 1:1.000 quy định tại Điều 1.

Ai bị ảnh hưởng và trách nhiệm thực thi của các cơ quan, đơn vị

Căn cứ quy định về đối tượng áp dụng tại Điều 2 Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT, các chủ thể chịu tác động trực tiếp và trách nhiệm cụ thể gồm:

  • Cơ quan quản lý dữ liệu đo đạc bản đồ: Có trách nhiệm thẩm định hồ sơ, từ chối áp dụng các quy chuẩn cũ đã bị bãi bỏ tại khoản 3 Điều 21; chỉ sử dụng tiêu chuẩn Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT và mục II.2.3 Phụ lục 1a để phê duyệt kết quả nghiệm thu sản phẩm.
  • Doanh nghiệp, nhà thầu thi công bay chụp UAV: Phải kiểm soát chặt chẽ thiết bị bay theo Điều 4 (chế độ tự động hoặc bán tự động, trọng lượng cất cánh tối đa 25,0 kg, sức chịu gió tối thiểu 8 m/s, tần số vô tuyến hợp pháp); hoàn thiện quy cách đóng gói sản phẩm đúng quy định tại khoản 2 Điều 21 trước khi trình cơ quan thẩm định.

Tình huống minh họa quy trình kiểm định kỹ thuật sản phẩm

Một doanh nghiệp thực hiện gói thầu thu nhận dữ liệu ảnh số từ tàu bay không người lái để xây dựng cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia tỷ lệ 1:2.000 và thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ 1:500 tại khu vực quy định theo Điều 1.

Trong quá trình triển khai, nhà thầu sử dụng thiết bị UAV có chế độ bay tự động, bán tự động, trọng lượng cất cánh đo được là 24,5 kg (thỏa mãn điều kiện không vượt quá 25,0 kg theo điểm b khoản 2 Điều 4), sức chịu gió đạt 9 m/s (thỏa mãn điều kiện tối thiểu 8 m/s theo điểm c khoản 2 Điều 4) và có văn bản đăng ký tần số vô tuyến theo Thông tư số 05/2015/TT-BTTTT theo khoản 3 Điều 4.

Bước nghiệm thu kỹ thuật, hội đồng thẩm định kiểm tra sản phẩm DEM căn cứ theo quy định tại mục II.2.3 Phụ lục 1a của Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT (áp dụng chỉ tiêu kiểm tra đối với sản phẩm DTM theo quy định tại khoản 1 Điều 21). Hội đồng không đưa vào biên bản bất kỳ yêu cầu kiểm tra riêng nào từng quy định tại khoản 3 Điều 21 do điều khoản này đã chính thức bị bãi bỏ. Hồ sơ nghiệm thu được xác nhận hoàn thành hợp lệ theo đúng quy định pháp lý hiện hành.

Câu hỏi thường gặp về kiểm tra sản phẩm đo đạc

Quy định bãi bỏ khoản 3 Điều 21 có làm thay đổi việc kiểm tra sản phẩm DEM không?

Không. Căn cứ khoản 1 Điều 21 Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT, nội dung và mức kiểm tra sản phẩm DEM vẫn tiếp tục thực hiện theo quy định tại mục II.2.3 Phụ lục 1a của Thông tư số 24/2018/TT-BTNMT đối với sản phẩm DTM. Việc bãi bỏ khoản 3 Điều 21 không làm phương hại hay thay đổi yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm DEM tại khoản 1.

Thiết bị UAV có trọng lượng cất cánh 26 kg có được phép bay chụp thu nhận ảnh số không?

Không được phép. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 4 Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT, thiết bị UAV chỉ được phép sử dụng để thu nhận dữ liệu ảnh số khi có trọng lượng cất cánh không vượt quá 25,0 kg. Thiết bị có trọng lượng 26 kg vượt quá mức trần cho phép nên không đủ điều kiện kỹ thuật.

Sản phẩm bình đồ ảnh và mô hình DSM được đóng gói theo quy cách nào?

Các sản phẩm khác không thuộc hai danh mục trên mới đóng gói theo khu bay.

Khả năng chịu gió của thiết bị UAV phải đạt mức nào để thu nhận dữ liệu ảnh số?

Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 4 Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT, thiết bị UAV bắt buộc phải có khả năng chịu gió tối thiểu là 8 m/s mới được phép sử dụng phục vụ xây dựng CSDL nền địa lý và thành lập bản đồ địa hình.

Khuyến nghị thực thi và rà soát pháp lý

Việc nắm vững các điều khoản tại Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-BNNMT giúp các bên liên quan phòng ngừa rủi ro bị từ chối nghiệm thu sản phẩm đo đạc. Các cơ quan quản lý và đơn vị thẩm định chất lượng cần thực hiện các công việc sau:

Thứ nhất, kiểm tra kỹ hồ sơ nghiệm thu, loại bỏ dứt điểm các biểu mẫu hoặc danh mục kiểm tra dẫn chiếu tới khoản 3 Điều 21 của Thông tư số 07/2021/TT-BTNMT đã hết hiệu lực từ ngày 01/01/2025.

Thứ hai, đối chiếu đầy đủ các thông số kỹ thuật của thiết bị bay tại thời điểm thu nhận dữ liệu theo Điều 4, bao gồm chế độ bay tự động hoặc bán tự động, giới hạn trọng lượng cất cánh không vượt quá 25,0 kg, sức chịu gió tối thiểu 8 m/s và đăng ký tần số vô tuyến điện.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm