Từ 01/01/2027: Dùng thiết bị vô tuyến gây nhiễu phải sửa chữa hoặc dừng hoạt động
Theo Quyết định 52/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ 01/01/2027, tổ chức, cá nhân sử dụng tần số phải dùng đúng băng tần, bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật và phải sửa chữa hoặc dừng hoạt động nếu dùng thiết bị vô tuyến gây nhiễu có hại.
Mục lục nội dungThu gọn
Từ ngày 01/01/2027, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân quản lý, sử dụng tần số, thiết bị vô tuyến điện sẽ áp dụng cơ chế phối hợp phòng ngừa và xử lý nhiễu có hại mới theo Quyết định 52/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ban hành ngày 10/11/2026. Văn bản này siết chặt kỷ luật sử dụng băng tần, yêu cầu duy trì thông số kỹ thuật suốt quá trình vận hành và xử lý dứt điểm tình trạng thiết bị vô tuyến gây nhiễu giữa đài phục vụ kinh tế - xã hội với đài phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh. Khi phát sinh nhiễu có hại, đơn vị quản lý đài gây nhiễu phải sửa chữa, khắc phục hoặc dừng hoạt động đài theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Theo Điều 1 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, phạm vi điều chỉnh của văn bản bao gồm nguyên tắc, trách nhiệm và trình tự phối hợp trong phòng ngừa, xử lý nhiễu có hại giữa đài vô tuyến điện phục vụ kinh tế - xã hội với đài vô tuyến điện phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh. Quy định này thay thế Thông tư liên tịch số 10/2013/TTLT-BTTTT-BQP-BCA ngày 09/05/2013 kể từ thời điểm có hiệu lực vào ngày 01/01/2027 theo khoản 1 và khoản 3 Điều 20 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg.
Quy định về sử dụng tần số và quy chuẩn kỹ thuật trước khi vận hành
Nghĩa vụ cốt lõi đầu tiên đối với mọi tổ chức, cá nhân sử dụng tần số là phải sử dụng tần số vô tuyến điện đúng mục đích, đúng băng tần và đúng kênh tần số đã được phân bổ, cấp phép hoặc được chấp thuận theo khoản 2 Điều 45 của Luật Tần số vô tuyến điện, đồng thời tuân thủ đầy đủ các điều kiện sử dụng kèm theo. Quy định này được nêu rõ tại khoản 1 Điều 8 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg và chỉ loại trừ trường hợp sử dụng thiết bị gây nhiễu theo quy định tại Điều 47 của Luật Tần số vô tuyến điện.
Không dừng ở việc có giấy phép hay văn bản chấp thuận trên giấy tờ, người quản lý và khai thác đài vô tuyến điện phải chủ động rà soát định kỳ để bảo đảm hoạt động sử dụng tần số trên thực tế luôn khớp với quy hoạch, phân bổ, ấn định, cấp phép, văn bản chấp thuận và các điều kiện kỹ thuật đi kèm theo khoản 1 Điều 9 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg. Việc tự ý chuyển mục đích sử dụng, thay đổi kênh tần số hoặc vận hành vượt ngoài phạm vi kỹ thuật cho phép đều tiềm ẩn nguy cơ gây can nhiễu sang hệ thống thông tin liên lạc phục vụ quốc phòng, an ninh hoặc các đài dân sự hợp pháp khác.
Về mặt thiết bị, khoản 2 Điều 8 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg quy định cả đài vô tuyến điện phục vụ kinh tế - xã hội lẫn đài phục vụ quốc phòng, an ninh đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng. Cụ thể, các đài phải bảo đảm mức phát xạ, tính tương thích điện từ và các yêu cầu kỹ thuật có liên quan nằm trong giới hạn được phép nhằm hạn chế đồng thời cả hai khả năng là gây nhiễu có hại cho hệ thống khác và tự bị nhiễu có hại từ môi trường xung quanh.
Khoản 2 Điều 9 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg làm rõ trách nhiệm theo hai giai đoạn đối với từng đài, thiết bị vô tuyến điện. Thứ nhất, trước khi đưa vào sử dụng, đài và thiết bị bắt buộc phải đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng. Thứ hai, trong suốt quá trình khai thác thực tế, tổ chức và cá nhân vận hành phải duy trì các tham số kỹ thuật nằm trong giới hạn cho phép. Bên cạnh đó, khoản 3 và khoản 4 Điều 8 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg yêu cầu việc triển khai, khai thác đài phải áp dụng các biện pháp cần thiết để phòng ngừa, không gây nhiễu có hại và chủ động giám sát, phát hiện, ngăn ngừa nguy cơ nhiễu có hại giữa đài dân sự với đài quốc phòng, an ninh.
| Giai đoạn / Trường hợp áp dụng | Yêu cầu bắt buộc đối với đơn vị quản lý, sử dụng | Căn cứ trong Quyết định 52/2026/QĐ-TTg |
|---|---|---|
| Trước khi đưa đài, thiết bị vào sử dụng | Đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng; rà soát sự phù hợp với quy hoạch, phân bổ, ấn định, cấp phép, chấp thuận và điều kiện kỹ thuật kèm theo. | Khoản 1, khoản 2 Điều 9 |
| Trong quá trình khai thác đài vô tuyến điện | Sử dụng đúng mục đích, đúng băng tần, kênh tần số; duy trì mức phát xạ, tương thích điện từ và các tham số kỹ thuật trong giới hạn cho phép; áp dụng biện pháp phòng ngừa nhiễu và chủ động giám sát nguy cơ gây nhiễu. | Khoản 1, 2, 3, 4 Điều 8; khoản 2 Điều 9 |
| Sử dụng thiết bị gây nhiễu đặc thù | Được loại trừ khỏi quy tắc sử dụng tần số thông thường nếu thuộc trường hợp sử dụng thiết bị gây nhiễu theo Điều 47 Luật Tần số vô tuyến điện. | Khoản 1 Điều 8 |
Xử lý thiết bị vô tuyến gây nhiễu: Khi nào phải sửa chữa hoặc dừng hoạt động?
Khi sự cố nhiễu có hại phát sinh trên thực tế, công tác phối hợp xử lý phải tuân thủ nguyên tắc thống nhất, kịp thời và hiệu quả theo khoản 1 Điều 11 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg. Việc cung cấp và trao đổi thông tin giữa các bên liên quan phải bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời và tuân thủ đúng pháp luật Việt Nam cũng như các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Sự chậm trễ hoặc cung cấp dữ liệu kỹ thuật thiếu chính xác có thể kéo dài thời gian gián đoạn thông tin của các đài phục vụ kinh tế - xã hội hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của lực lượng quốc phòng, an ninh.
Theo khoản 2 Điều 11 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, cơ quan đầu mối tổ chức xử lý nhiễu có hại giữa các đài vô tuyến điện thực hiện theo nguyên tắc quy định tại Điều 38 của Luật Tần số vô tuyến điện. Trên cơ sở đó, cơ quan đầu mối sẽ yêu cầu theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu đơn vị, tổ chức, cá nhân quản lý, sử dụng đài vô tuyến điện gây nhiễu có hại phải thực hiện các biện pháp quy định tại Điều 37 của Luật Tần số vô tuyến điện.
Điểm đáng lưu ý đối với các trường hợp thiết bị vô tuyến gây nhiễu do lỗi chất lượng hoặc xuống cấp kỹ thuật nằm ở đoạn hai khoản 2 Điều 11 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg. Cụ thể, nếu đài vô tuyến điện gây nhiễu hoặc thậm chí bị nhiễu có hại do chính thiết bị không đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng về phát xạ vô tuyến điện và tương thích điện từ, cơ quan đầu mối sẽ yêu cầu hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền buộc tổ chức, cá nhân quản lý, sử dụng đài đó phải khắc phục tình trạng không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để loại bỏ nguyên nhân gây nhiễu hoặc bị nhiễu. Như vậy, ngay cả khi đài bị nhiễu nhưng nguyên nhân xuất phát từ việc thiết bị của chính mình không đạt chuẩn tương thích điện từ, chủ đài vẫn phải tự khắc phục lỗi kỹ thuật của thiết bị.
Gắn liền với nguyên tắc trên, theo khoản 2 (liền trước Điều 14) Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, tổ chức, cá nhân quản lý, khai thác đài vô tuyến điện gây nhiễu có hại phải thực hiện các biện pháp sửa chữa, khắc phục, cải thiện tính năng hoặc dừng hoạt động của đài vô tuyến điện gây nhiễu để xử lý dứt điểm nhiễu có hại theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Việc buộc dừng hoạt động là biện pháp mạnh nhằm chấm dứt ngay nguồn phát xạ gây can nhiễu nếu các giải pháp điều chỉnh thông số tại chỗ chưa thể loại bỏ tác động xấu đến các đài khác.
Ngoài ra, trong băng tần dùng chung hoặc băng tần chưa được phân bổ riêng, khoản 3 Điều 11 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg xác định rõ trách nhiệm bảo vệ của cơ quan đầu mối xử lý nhiễu có hại. Theo đó, cơ quan đầu mối có trách nhiệm bảo vệ hai nhóm đối tượng hợp pháp là đài quân sự, đài an ninh sử dụng tần số đã được Bộ Khoa học và Công nghệ chấp thuận và đài dân sự đã được cấp phép. Do đó, các thiết bị vận hành không đúng điều kiện cấp phép hoặc không đạt chuẩn kỹ thuật trên băng tần dùng chung sẽ không được bảo vệ khi xảy ra tranh chấp can nhiễu.
Phối hợp xử lý nhiễu có hại liên quan đến yếu tố nước ngoài
Không chỉ điều chỉnh các nguồn nhiễu phát sinh trong nội địa, Quyết định 52/2026/QĐ-TTg còn quy định chặt chẽ cơ chế giám sát tần số biên giới và xử lý nhiễu có yếu tố nước ngoài. Tại khoản 3 Điều 9, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an có trách nhiệm chủ động tổ chức giám sát, phát hiện và phối hợp xác minh, xử lý các phát xạ có nguy cơ gây nhiễu có hại đến các đài thuộc phạm vi quản lý. Trong phối hợp tần số biên giới, phối hợp quốc tế về tần số vô tuyến điện và quỹ đạo vệ tinh, các cơ quan, đơn vị liên quan phải tham gia, phối hợp bảo vệ đài vô tuyến điện phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh khi có nguy cơ bị nhiễu có hại.
Trường hợp đài vô tuyến điện phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh bị nhiễu có hại có dấu hiệu do đài từ quốc gia khác gây ra được giải quyết theo trình tự 4 bước tại khoản 1 Điều 14 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg. Đầu tiên, cơ quan đầu mối của Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an gửi đề nghị phối hợp xử lý đến cơ quan đầu mối của Bộ Khoa học và Công nghệ, kèm theo thông tin, tài liệu, dữ liệu kỹ thuật cần thiết về đài bị nhiễu, đặc điểm nhiễu và thông tin về nguồn gây nhiễu nếu có.
Khi đã có đủ căn cứ xác định đài của quốc gia khác gây nhiễu có hại, Bộ Khoa học và Công nghệ đối chiếu với Thể lệ vô tuyến điện của Liên minh Viễn thông quốc tế và các điều ước quốc tế có liên quan để trao đổi, đề nghị cơ quan, tổ chức nước ngoài có thẩm quyền phối hợp xử lý. Trong suốt quá trình này, Bộ Khoa học và Công nghệ theo dõi việc xử lý, cung cấp bổ sung thông tin khi phía nước ngoài yêu cầu, đồng thời cơ quan đầu mối của Bộ Khoa học và Công nghệ phải thông báo kết quả kiểm tra, xác minh, xử lý cho cơ quan đầu mối đã đề nghị phối hợp trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả kiểm tra, xác minh hoặc kết quả xử lý của phía nước ngoài theo điểm d khoản 1 Điều 14 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg.
Ở chiều ngược lại, khi cơ quan, tổ chức nước ngoài có thẩm quyền thông báo hoặc khiếu nại đài vô tuyến điện hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam gây nhiễu có hại, trình tự xử lý tuân theo khoản 2 Điều 14 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg. Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp nhận thông báo và chủ trì kiểm tra, xác minh vụ việc; nếu cần thiết sẽ đề nghị cơ quan đầu mối thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và cơ quan, tổ chức liên quan phối hợp kiểm soát, xác định nguồn nhiễu và cung cấp dữ liệu kỹ thuật. Nếu xác định đài trên lãnh thổ Việt Nam gây nhiễu có hại, cơ quan đầu mối của Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với các đầu mối liên quan tổ chức xử lý theo thẩm quyền và thông báo kết quả cho cơ quan, tổ chức nước ngoài sau khi kết thúc. Mọi hoạt động trao đổi thông tin đều phải thực hiện đúng phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được giao, tuân thủ pháp luật Việt Nam, Thể lệ vô tuyến điện của Liên minh Viễn thông quốc tế và các điều ước quốc tế liên quan theo khoản 3 Điều 14.
| Tình huống xử lý nhiễu | Cơ quan chủ trì, đầu mối phối hợp | Trình tự, thời hạn hoặc nguyên tắc chính |
|---|---|---|
| Nhiễu trong băng tần dùng chung hoặc chưa phân bổ riêng (khoản 3 Điều 11) | Cơ quan đầu mối xử lý nhiễu có hại của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an | Bảo vệ đài quân sự, đài an ninh đã được Bộ Khoa học và Công nghệ chấp thuận tần số và đài dân sự đã được cấp phép; buộc đài vi phạm khắc phục hoặc dừng hoạt động. |
| Đài quốc phòng, an ninh bị nhiễu có dấu hiệu từ nước ngoài (khoản 1 Điều 14) | Bộ Quốc phòng, Bộ Công an gửi đề nghị; Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xác minh, làm việc với phía nước ngoài | Đối chiếu Thể lệ vô tuyến điện của Liên minh Viễn thông quốc tế và điều ước quốc tế; thông báo kết quả lại cho đầu mối đề nghị trong 05 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả. |
| Nước ngoài khiếu nại đài trên lãnh thổ Việt Nam gây nhiễu (khoản 2 Điều 14) | Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì tiếp nhận, xác minh; phối hợp Bộ Quốc phòng, Bộ Công an khi cần thiết | Kiểm soát, xác định nguồn gây nhiễu, tổ chức xử lý theo thẩm quyền nếu xác định đài tại Việt Nam gây nhiễu và thông báo kết quả cho phía nước ngoài sau khi xử lý xong. |
Ai bị ảnh hưởng và cần làm gì trước mốc 01/01/2027?
Quyết định 52/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 (theo khoản 1 Điều 20), tác động trực tiếp đến hai nhóm đối tượng được xác định tại Điều 2 của văn bản:
- Nhóm doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân quản lý, sử dụng tần số và thiết bị vô tuyến điện (khoản 2 Điều 2): Bao gồm mọi đơn vị, cá nhân vận hành đài, thiết bị vô tuyến điện phục vụ kinh tế - xã hội hoặc các mục đích dân sự có liên quan đến việc phòng ngừa, xử lý nhiễu có hại giữa đài dân sự với đài quốc phòng, an ninh.
- Nhóm cơ quan quản lý và cơ quan đầu mối phối hợp (khoản 1 Điều 2): Gồm Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các cơ quan đầu mối của ba bộ này được giao nhiệm vụ phối hợp phòng ngừa, xử lý nhiễu có hại.
Để sẵn sàng tuân thủ quy định khi Quyết định 52/2026/QĐ-TTg chính thức áp dụng từ ngày 01/01/2027, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân quản lý, khai thác đài vô tuyến điện cần triển khai ngay các công việc sau:
- Rà soát giấy phép và điều kiện sử dụng tần số: Đối chiếu toàn bộ hệ thống đài, thiết bị đang vận hành với giấy phép hoặc văn bản chấp thuận tần số để bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đúng băng tần, đúng kênh tần số và tuân thủ mọi điều kiện kỹ thuật kèm theo quy định tại khoản 1 Điều 8 và khoản 1 Điều 9 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg.
- Kiểm tra tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trước khi đưa thiết bị mới vào vận hành: Không đưa vào sử dụng các đài, thiết bị vô tuyến điện chưa đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng về phát xạ vô tuyến điện và tương thích điện từ theo khoản 2 Điều 8 và khoản 2 Điều 9 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg.
- Bảo dưỡng và giám sát tham số kỹ thuật định kỳ: Duy trì các tham số kỹ thuật của thiết bị trong giới hạn cho phép suốt quá trình khai thác, đồng thời áp dụng các biện pháp phòng ngừa, chủ động phát hiện sớm nguy cơ phát xạ ngoài ý muốn theo khoản 3, khoản 4 Điều 8 và khoản 2 Điều 9.
- Chủ động phương án khắc phục nếu phát sinh sự cố: Chuẩn bị quy trình kỹ thuật để kịp thời sửa chữa, cải thiện tính năng hoặc tạm dừng hoạt động đài khi có yêu cầu xử lý nhiễu có hại từ cơ quan có thẩm quyền theo khoản 2 Điều 11 và khoản 2 (liền trước Điều 14) Quyết định 52/2026/QĐ-TTg.
- Theo dõi chuyển tiếp đối với hồ sơ đang xử lý: Nếu tổ chức, cá nhân đang có đề nghị xử lý nhiễu có hại được tiếp nhận trước ngày 01/01/2027 nhưng chưa giải quyết xong, cần lưu ý việc phối hợp xử lý tiếp theo từ ngày 01/01/2027 sẽ chuyển sang áp dụng quy định tại Quyết định 52/2026/QĐ-TTg theo khoản 2 Điều 20.
Câu hỏi thường gặp về quy định xử lý nhiễu vô tuyến từ 01/01/2027
Trường hợp nào được ngoại lệ khi sử dụng thiết bị gây nhiễu vô tuyến điện?
Theo khoản 1 Điều 8 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, mọi hoạt động sử dụng tần số vô tuyến điện phải đúng mục đích, đúng băng tần, kênh tần số được phân bổ, cấp phép hoặc chấp thuận và tuân thủ điều kiện kèm theo, trừ trường hợp sử dụng thiết bị gây nhiễu theo quy định tại Điều 47 của Luật Tần số vô tuyến điện.
Trong băng tần dùng chung, đài vô tuyến nào được cơ quan đầu mối bảo vệ khi xảy ra nhiễu?
Theo khoản 3 Điều 11 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, tại băng tần dùng chung hoặc băng tần chưa được phân bổ riêng, cơ quan đầu mối xử lý nhiễu có hại có trách nhiệm bảo vệ đài quân sự, đài an ninh sử dụng tần số đã được Bộ Khoa học và Công nghệ chấp thuận và đài dân sự đã được cấp phép.
Thời hạn thông báo kết quả xử lý nhiễu có yếu tố nước ngoài là bao lâu?
Theo điểm d khoản 1 Điều 14 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, đối với trường hợp đài quốc phòng, an ninh bị nhiễu nghi do đài nước ngoài gây ra, cơ quan đầu mối của Bộ Khoa học và Công nghệ phải thông báo kết quả kiểm tra, xác minh, xử lý cho cơ quan đầu mối đã đề nghị phối hợp trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả kiểm tra, xác minh hoặc kết quả xử lý của phía nước ngoài.
Các đề nghị xử lý nhiễu tiếp nhận trước ngày 01/01/2027 nhưng chưa xử lý xong sẽ áp dụng quy định nào?
Theo khoản 2 Điều 20 Quyết định 52/2026/QĐ-TTg, đối với các đề nghị xử lý nhiễu có hại đã được tiếp nhận trước ngày 01/01/2027 nhưng chưa hoàn thành việc xử lý, việc phối hợp xử lý tiếp theo được thực hiện theo quy định của Quyết định 52/2026/QĐ-TTg; đồng thời Thông tư liên tịch số 10/2013/TTLT-BTTTT-BQP-BCA hết hiệu lực kể từ ngày 01/01/2027 theo khoản 3 Điều 20.
Lưu ý trọng tâm cho đơn vị vận hành đài vô tuyến
Quyết định 52/2026/QĐ-TTg thiết lập cơ chế phối hợp thống nhất từ ngày 01/01/2027 nhằm phòng ngừa và giải quyết dứt điểm xung đột nhiễu có hại giữa đài vô tuyến điện phục vụ kinh tế - xã hội với đài phục vụ quốc phòng, an ninh. Nguyên tắc xuyên suốt mà doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân cần ghi nhớ là sử dụng tần số đúng mục đích, đúng băng tần, bảo đảm thiết bị đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật từ khâu tiền kiểm trước khi vận hành đến khâu duy trì thông số trong quá trình khai thác, và sẵn sàng sửa chữa, cải thiện tính năng hoặc dừng hoạt động đài nếu gây nhiễu có hại.
Từ nay đến thời điểm văn bản chính thức có hiệu lực vào ngày 01/01/2027, đơn vị quản lý và vận hành thiết bị vô tuyến điện nên kiểm tra lại hiệu lực văn bản liên quan, đối chiếu trực tiếp toàn văn Quyết định 52/2026/QĐ-TTg cùng các điều khoản được dẫn chiếu trong Luật Tần số vô tuyến điện (như Điều 37, Điều 38, khoản 2 Điều 45 và Điều 47), đồng thời tham khảo ý kiến chuyên gia kỹ thuật hoặc tư vấn pháp lý khi cần rà soát hồ sơ cấp phép và quy chuẩn thiết bị cụ thể.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức