Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Xử lý hành vi sản xuất, mua bán thiết bị và phần mềm gian lận thi cử

Theo Chỉ thị 37/CT-TTg, lực lượng chức năng tăng cường phát hiện, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân môi giới, sản xuất, mua bán, cung cấp thiết bị, phần mềm phục vụ gian lận kiểm tra, thi cử trên địa bàn trước, trong và sau các kỳ thi.

Mục lục nội dungThu gọn

Từ ngày 20/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 37/CT-TTg về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo. Theo văn bản đang được triển khai này, doanh nghiệp công nghệ, hộ kinh doanh thiết bị điện tử và đơn vị cung cấp dịch vụ mạng thuộc nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp khi chính quyền địa phương và lực lượng chức năng tăng cường kiểm soát hoạt động sản xuất, mua bán, cung cấp thiết bị và phần mềm gian lận thi cử.

Điểm đáng chú ý của Chỉ thị 37/CT-TTg là yêu cầu kiểm soát ngay từ cấp xã, phường và mở rộng trên toàn bộ chuỗi hành vi, từ khâu môi giới, chế tạo, phân phối đến sử dụng công cụ gian lận, gắn với trách nhiệm rà soát chế tài và điều tra dấu hiệu tội phạm của lực lượng công an.

Vì sao hoạt động kinh doanh thiết bị, phần mềm gian lận thi cử bị siết chặt

Dù công tác thi, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo những năm qua đã có nhiều bước tiến, chuyển biến tích cực và cơ bản bảo đảm công bằng, thực tế tại một số nơi vẫn còn tình trạng dạy học, kiểm tra và tổ chức thi chưa phản ánh đúng thực chất chất lượng. Theo đánh giá trong phần mở đầu Chỉ thị 37/CT-TTg, hành vi gian lận, vi phạm quy chế thi, thậm chí vi phạm nghiêm trọng trong công tác thi và vi phạm sự liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học vẫn còn xảy ra.

Những sai phạm này không chỉ dừng ở phạm vi một kỳ thi mà kéo theo nhiều hệ lụy dây chuyền. Kết quả đánh giá bị làm sai lệch sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực, sự công bằng trong giáo dục, uy tín của ngành giáo dục và niềm tin của xã hội.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên được chỉ ra khá toàn diện: một số giáo viên, cán bộ quản lý, người đứng đầu cơ sở giáo dục, cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan chưa nhận thức đầy đủ vai trò, trách nhiệm; ý thức tuân thủ pháp luật chưa nghiêm; bệnh thành tích chưa được khắc phục triệt để. Bên cạnh đó, cơ chế quản lý đánh giá, thi đua, khen thưởng còn bất cập; cơ chế phòng ngừa, kiểm soát, giám sát chưa đồng bộ, chặt chẽ; việc phát hiện, xử lý vi phạm ở một số nơi chưa kịp thời và chưa nghiêm minh.

Trong bối cảnh đó, gian lận không còn bó hẹp ở các phương thức thủ công mà gắn với sự tham gia của bên trung gian, thiết bị công nghệ, phần mềm và dịch vụ hỗ trợ. Do vậy, việc siết chặt từ gốc nguồn cung công cụ gian lận được đặt thành một nhiệm vụ trọng tâm song hành với chấn chỉnh kỷ cương tại cơ sở giáo dục.

Các hành vi sản xuất, mua bán thiết bị và dịch vụ bị xử lý theo Mục 3 điểm b

Tại Mục 3 điểm b Chỉ thị 37/CT-TTg, Thủ tướng Chính phủ giao Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ quan chức năng nắm tình hình trên địa bàn xã, phường trước, trong và sau các kỳ thi, kiểm tra, đánh giá để kịp thời phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý hành vi môi giới, tổ chức gian lận, sản xuất, mua bán, cung cấp hoặc sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ để gian lận; đồng thời chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp công nghệ, hộ kinh doanh thiết bị và đơn vị dịch vụ mạng, quy định tại Mục 3 điểm b bóc tách rõ sáu nhóm hành vi không được phép thực hiện:

  • Môi giới gian lận: Hành vi làm cầu nối, giới thiệu, dẫn mối giữa người có nhu cầu gian lận với bên nắm giữ thiết bị, phần mềm, đề thi hoặc người tổ chức thực hiện, dù bên môi giới không trực tiếp sản xuất hay cầm giữ thiết bị.
  • Tổ chức gian lận: Hành vi đứng ra sắp xếp, điều phối nhân lực, phương tiện, quy trình để thực hiện việc gian lận trong các kỳ thi, kiểm tra, đánh giá.
  • Sản xuất thiết bị, phần mềm để gian lận: Hoạt động chế tạo phần cứng, lắp ráp linh kiện ngụy trang, viết mã nguồn, phát triển ứng dụng hoặc công cụ kỹ thuật nhằm phục vụ mục đích gian lận.
  • Mua bán thiết bị, phần mềm để gian lận: Hoạt động nhập hàng, phân phối, chào bán, giao dịch mua đi bán lại các thiết bị, phần mềm phục vụ gian lận trên thị trường.
  • Cung cấp dịch vụ để gian lận: Hành vi cho thuê thiết bị, cài đặt phần mềm, cung cấp đường truyền, hạ tầng mạng hoặc hỗ trợ kỹ thuật nhằm phục vụ gian lận, kể cả khi không chuyển quyền sở hữu sản phẩm.
  • Sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ để gian lận: Hành vi trực tiếp đưa các công cụ, dịch vụ này vào quá trình kiểm tra, đánh giá và thi.

Một điểm cần đặc biệt lưu ý tại Mục 3 điểm b là phạm vi giám sát không chỉ tập trung vào ngày diễn ra kỳ thi. Cơ quan chức năng và chính quyền cấp xã nắm tình hình theo ba giai đoạn: trước, trong và sau các kỳ thi, kiểm tra, đánh giá. Điều này có nghĩa hoạt động chuẩn bị nguồn hàng, quảng bá, môi giới trước kỳ thi cũng như giao dịch, hỗ trợ kỹ thuật hoặc xử lý hậu quả sau kỳ thi đều nằm trong diện theo dõi thường xuyên ngay tại địa bàn xã, phường.

Phân công kiểm soát, rà soát chế tài và xử lý vi phạm giữa các cơ quan

Về bản chất, Chỉ thị 37/CT-TTg là văn bản chỉ đạo điều hành, thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành và phân định trách nhiệm kiểm soát, phòng ngừa, xử lý vi phạm chứ không ban hành biểu mức phạt tiền cụ thể cho từng hành vi. Thay vào đó, văn bản giao các cơ quan chức năng áp dụng quy định pháp luật hiện hành để xử lý vi phạm, điều tra hành vi có dấu hiệu tội phạm và rà soát, đề xuất sửa đổi chế tài khi cần thiết.

Bảng dưới đây tổng hợp các nhóm nhiệm vụ kiểm soát, xử lý và tác động thực tế tương ứng đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh:

Cơ quan, chủ thể thực hiệnNhiệm vụ, biện pháp triển khaiTác động thực tế tới doanh nghiệp, hộ kinh doanhVị trí trong Chỉ thị 37/CT-TTg
Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ quan chức năngNắm tình hình địa bàn xã, phường trước, trong và sau kỳ thi; phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý hành vi môi giới, tổ chức, sản xuất, mua bán, cung cấp, sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ gian lận.Hoạt động kinh doanh thiết bị, dịch vụ phần mềm tại cơ sở chịu sự giám sát sát sao hơn theo địa bàn và theo mùa vụ thi cử.Mục 3 điểm b
Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố và cơ sở giáo dụcTổ chức thi nghiêm túc, xử lý nghiêm minh không vùng cấm, không ngoại lệ; đầu tư camera giám sát, thiết bị rà soát kim loại, máy tính; phổ biến quy định; cấm cán bộ lợi dụng chức vụ bao che.Cơ hội sử dụng hoặc lọt thiết bị gian lận vào phòng thi bị thu hẹp bằng hàng rào kỹ thuật; không có cơ chế xin cho hay bao che khi bị phát hiện.Mục 3 điểm a, c, d, đ
Bộ Công an, đơn vị nghiệp vụ và công an địa phươngChủ động nắm tình hình, phòng ngừa, đấu tranh, xử lý vi phạm pháp luật; tăng cường phát hiện, điều tra, xử lý hành vi có dấu hiệu tội phạm như tổ chức gian lận thi cử, làm giả tài liệu, mua bán đề thi.Doanh nghiệp, cá nhân vi phạm ở mức độ nghiêm trọng đối mặt nguy cơ bị điều tra, xử lý hình sự thay vì chỉ dừng ở mức nhắc nhở hay xử lý hành chính.Mục 4 điểm b, c
Bộ Công an chủ trì phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan liên quanRà soát quy định, chế tài xử lý hành vi vi phạm pháp luật về gian lận trong kiểm tra, đánh giá và thi; nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật khi cần thiết.Khung chế tài xử phạt đối với hoạt động sản xuất, cung cấp công cụ gian lận có thể tiếp tục được siết chặt hơn trong thời gian tới để đủ sức răn đe.Mục 4 điểm a

Song hành với lực lượng kiểm tra tại địa bàn, hệ thống hàng rào kỹ thuật và dữ liệu cũng được củng cố đồng bộ. Theo Mục 3 điểm c, các địa phương rà soát nhu cầu, điều kiện thực tế để đầu tư, trang bị, sử dụng hệ thống camera giám sát, thiết bị rà soát kim loại, máy tính và các thiết bị cần thiết phục vụ kiểm tra, đánh giá và thi theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bảo đảm phù hợp, đúng quy định, tiết kiệm, hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.

Ở tầng dữ liệu và đề thi, các cơ sở giáo dục phổ thông thực hiện xây dựng, khai thác ngân hàng câu hỏi phục vụ kiểm tra, đánh giá định kỳ và thường xuyên, kiểm soát chất lượng và bảo mật đề thi theo quy định với mốc hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Cùng với đó, theo điểm đ, hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích, đối sánh kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi được xây dựng, hoàn thiện để kịp thời phát hiện, cảnh báo dấu hiệu bất thường, nguy cơ gian lận; đi kèm cơ chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, tố giác và xử lý thông tin theo đúng thẩm quyền.

Đặc biệt, tính nghiêm minh trong thực thi được nhấn mạnh ở hai nguyên tắc: thứ nhất, theo Mục 3 điểm a, công tác kiểm tra và xử lý vi phạm không có vùng cấm, không có ngoại lệ; thứ hai, theo Mục 3 điểm đ, cán bộ, công chức, viên chức và cá nhân có liên quan thuộc các sở, ban, ngành tuyệt đối không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vị trí công tác để can thiệp, tác động trái quy định, tiếp tay hoặc bao che cho hành vi gian lận.

Tình huống minh họa thực tế với hộ kinh doanh thiết bị và doanh nghiệp phần mềm

Để hình dung tác động thực tế của các quy định nêu trên, có thể xét tình huống diễn ra tại một địa bàn xã, phường vào giai đoạn chuẩn bị cho kỳ thi, kiểm tra, đánh giá tập trung.

Giả sử một hộ kinh doanh linh kiện điện tử nhận đặt hàng cung cấp thiết bị thu phát tín hiệu siêu nhỏ kèm tai nghe ngụy trang cho một người môi giới, đồng thời liên hệ một cá nhân làm dịch vụ công nghệ hỗ trợ cài đặt phần mềm truyền dữ liệu qua mạng nhằm phục vụ việc đưa thông tin ra vào khu vực thi. Giao dịch này được thỏa thuận từ nhiều tuần trước ngày thi chính thức.

Khi áp dụng cơ chế kiểm soát theo Chỉ thị 37/CT-TTg, chuỗi hành vi này đối diện nhiều lớp rủi ro pháp lý liên tiếp:

  • Giai đoạn trước kỳ thi: Do Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ quan chức năng nắm tình hình trên địa bàn trước, trong và sau kỳ thi theo Mục 3 điểm b, kết hợp với công tác nắm tình hình chủ động của công an địa phương theo Mục 4 điểm b, hoạt động chào bán, môi giới hoặc cài đặt công cụ phục vụ gian lận có thể bị phát hiện ngay từ khâu chuẩn bị, trước cả khi thiết bị được mang vào phòng thi.
  • Giai đoạn trong kỳ thi: Điểm thi áp dụng hệ thống camera giám sát và thiết bị rà soát kim loại theo Mục 3 điểm c, làm tăng khả năng phát hiện thiết bị điện tử giấu kín ngay tại khâu kiểm tra an ninh và quá trình làm bài.
  • Giai đoạn sau kỳ thi và xử lý vi phạm: Ngay cả khi hành vi chưa bị phát hiện tại chỗ, kết quả bất thường vẫn có thể lộ diện qua hệ thống cơ sở dữ liệu phân tích, đối sánh theo điểm đ hoặc qua kênh tiếp nhận tố giác, phản ánh. Khi bị phát hiện, hộ kinh doanh, người môi giới và bên cung cấp dịch vụ phần mềm đều bị cơ quan chức năng xử lý hoặc phối hợp xử lý theo Mục 3 điểm b. Nếu sự việc mang tính chất tổ chức gian lận thi cử, có hành vi làm giả tài liệu hoặc liên quan đến mua bán đề thi, lực lượng công an sẽ điều tra theo hướng hành vi có dấu hiệu tội phạm theo Mục 4 điểm c, và mọi nỗ lực nhờ vả, tác động đều bị ngăn chặn theo nguyên tắc không vùng cấm, không bao che tại Mục 3 điểm a và Mục 3 điểm đ.

Ai bị ảnh hưởng và doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần làm gì

Triển khai Chỉ thị 37/CT-TTg tác động trực tiếp đến nhiều nhóm chủ thể khác nhau trong hệ sinh thái công nghệ, thương mại thiết bị và giáo dục. Dưới đây là những việc từng nhóm cần chủ động rà soát ở thời điểm hiện nay:

  • Doanh nghiệp công nghệ và đơn vị phát triển phần mềm: Rà soát toàn bộ danh mục sản phẩm, phần mềm, tiện ích hỗ trợ học tập hoặc kiểm tra trực tuyến để bảo đảm không chứa tính năng phục vụ gian lận; kiểm soát chặt kênh phân phối, đại lý và nội dung tiếp thị để không phát sinh hành vi cung cấp hoặc môi giới phần mềm phục vụ gian lận theo Mục 3 điểm b.
  • Hộ kinh doanh, cửa hàng thiết bị điện tử, viễn thông: Không nhập, gia công, lắp ráp, bày bán hoặc cho thuê các loại thiết bị gắn mác hỗ trợ gian lận thi cử; kiểm soát chặt nguồn gốc và mục đích sử dụng đối với các thiết bị thu phát, ghi âm, ghi hình siêu nhỏ khi bán ra trên địa bàn xã, phường.
  • Đơn vị cung cấp dịch vụ mạng và hỗ trợ kỹ thuật: Thiết lập quy trình tiếp nhận yêu cầu dịch vụ minh bạch; từ chối các đơn hàng yêu cầu thiết lập đường truyền, cấu hình hệ thống hoặc hỗ trợ kỹ thuật để vượt qua giám sát thi cử; chủ động phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật theo Mục 3 điểm b và Mục 4 điểm b.
  • Cơ sở giáo dục, nhà giáo và cán bộ quản lý: Thực hiện nghiêm việc quán triệt, phổ biến đầy đủ quy định, hành vi bị nghiêm cấm, hậu quả và trách nhiệm pháp lý tới cán bộ quản lý, nhà giáo, học sinh, sinh viên, học viên và cha mẹ học sinh vào đầu năm học và trước các kỳ thi theo Mục 3 điểm d; đẩy nhanh hoàn thiện ngân hàng câu hỏi và kiểm soát bảo mật đề thi trước mốc ngày 31/12/2026; tuyệt đối không tiếp tay, bao che hay can thiệp trái quy định theo Mục 3 điểm đ.
  • Người học và cha mẹ học sinh: Tuân thủ đầy đủ nội quy, quy định đã được cơ sở giáo dục phổ biến; không tìm kiếm, mua bán, thuê mượn hoặc sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ để gian lận; kịp thời phản ánh, tố giác dấu hiệu bất thường qua cơ chế tiếp nhận thông tin theo điểm đ.

Câu hỏi thường gặp về xử lý thiết bị, phần mềm gian lận thi cử

Chỉ thị 37/CT-TTg đã có hiệu lực triển khai chưa và áp dụng vào thời điểm nào?

Văn bản được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 20/10/2026 và hiện đang trong quá trình triển khai thực hiện trên toàn quốc. Riêng công tác nắm tình hình và phát hiện, xử lý hành vi liên quan đến thiết bị, phần mềm, dịch vụ gian lận tại địa bàn xã, phường được thực hiện liên tục trước, trong và sau các kỳ thi, kiểm tra, đánh giá theo Mục 3 điểm b. Đối với nhiệm vụ xây dựng ngân hàng câu hỏi và kiểm soát bảo mật đề thi của các cơ sở giáo dục phổ thông, hạn hoàn thành đang hướng tới là trước ngày 31/12/2026.

Không trực tiếp sản xuất mà chỉ môi giới hoặc cho thuê thiết bị gian lận có bị xử lý không?

Có. Mục 3 điểm b Chỉ thị 37/CT-TTg liệt kê đầy đủ cả hành vi môi giới, tổ chức gian lận, sản xuất, mua bán, cung cấp lẫn sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ để gian lận. Do đó, việc đứng ra giới thiệu nguồn hàng, cho thuê ngắn hạn theo kỳ thi hay cài đặt công cụ hộ người khác vẫn thuộc diện bị phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý.

Cơ quan nào trực tiếp nắm tình hình và kiểm tra hành vi kinh doanh công cụ gian lận ở cơ sở?

Tại cấp địa phương, theo Mục 3 điểm b, Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ quan chức năng được giao trực tiếp nắm tình hình trên địa bàn xã, phường dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Song song với đó, theo Mục 4 điểm b, Bộ Công an chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương chủ động nắm tình hình, phát hiện, phòng ngừa, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến kiểm tra, đánh giá và tổ chức thi.

Khi nào hành vi liên quan đến gian lận thi cử có thể bị điều tra hình sự?

Theo Mục 4 điểm c Chỉ thị 37/CT-TTg, Bộ Công an tăng cường phát hiện, điều tra, xử lý các hành vi có dấu hiệu tội phạm như tổ chức gian lận thi cử, làm giả tài liệu, mua bán đề thi. Khi hành vi của cá nhân hoặc tổ chức mang tính chất có dấu hiệu tội phạm nêu trên, vụ việc sẽ chuyển sang quy trình điều tra, xử lý hình sự theo thẩm quyền.

Việc cần làm tiếp theo để bảo đảm tuân thủ pháp luật

Với sự ra đời của Chỉ thị 37/CT-TTg từ ngày 20/10/2026, công tác phòng, chống gian lận trong kiểm tra, đánh giá và thi cử đã đặt trọng tâm rõ rệt vào việc kiểm soát tận gốc các hành vi môi giới, sản xuất, mua bán, cung cấp và sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ gian lận ngay từ địa bàn xã, phường. Nguyên tắc xử lý được xác định nhất quán là không có vùng cấm, không có ngoại lệ và kiên quyết điều tra các hành vi có dấu hiệu tội phạm.

Để bảo đảm an toàn pháp lý trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và cung ứng dịch vụ, doanh nghiệp công nghệ, hộ kinh doanh thiết bị và các đơn vị liên quan nên kiểm tra tình trạng hiệu lực và đối chiếu toàn văn Chỉ thị 37/CT-TTg, đồng thời tra cứu các nghị định xử phạt vi phạm hành chính và quy định hình sự hiện hành tương ứng với từng lĩnh vực cụ thể. Khi có vướng mắc về ranh giới hợp pháp của sản phẩm, phần mềm hoặc dịch vụ kỹ thuật, đơn vị nên chủ động tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu trước khi đưa ra thị trường.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm