Cấm đặt thêm thủ tục khi cung cấp thông tin thi hành án
Theo Kế hoạch 442/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội, các cơ quan chức năng bị nghiêm cấm tự ý đặt thêm thủ tục hoặc kéo dài thời hạn cung cấp dữ liệu thi hành án.
Mục lục nội dungThu gọn
Tình trạng cơ quan chuyên môn đùn đẩy trách nhiệm, chậm trễ phản hồi hoặc tự ý yêu cầu bổ sung các giấy tờ nằm ngoài luật định đã trực tiếp cản trở tiến độ thu hồi tài sản cho Nhà nước, doanh nghiệp và công dân. Nhằm chấn chỉnh triệt để vấn đề này, Kế hoạch 442/KH-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chính thức xác lập lệnh cấm đối với các hành vi tiêu cực trong việc phối hợp thi hành bản án, quyết định của Tòa án.
Yêu cầu xóa bỏ rào cản khi cung cấp thông tin thi hành án
Trong hoạt động tư pháp và cưỡng chế dân sự, việc xác minh tài sản là khâu then chốt mang tính quyết định. Tuy nhiên, thời gian qua, các thủ tục xác minh thường gặp nhiều vướng mắc do các cơ quan giữ dữ liệu chậm hồi âm hoặc đưa ra các đòi hỏi phức tạp, gây khó khăn cho chấp hành viên.
Theo Mục II điểm 1.4, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội yêu cầu các đơn vị có trách nhiệm nghiêm túc thực hiện việc xác minh, trả lời,
"không đặt thêm thủ tục hoặc kéo dài thời hạn luật định."
Hành vi kéo dài thời gian xử lý hồ sơ yêu cầu phối hợp không chỉ làm giảm hiệu lực của bản án đã có hiệu lực pháp luật mà còn tạo kẽ hở để người phải thi hành án kịp thời tẩu tán, chuyển nhượng hoặc làm giảm giá trị tài sản. Việc siết chặt kỷ cương, cấm cản trở quy trình điều tra điều kiện thi hành án là cơ sở bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người được thi hành án.
Cấm yêu cầu nộp lại thông tin có trên hệ thống số dùng chung
Một trong những điểm đổi mới mang tính đột phá được nêu rõ tại Kế hoạch 442/KH-UBND là thúc đẩy chia sẻ cơ sở dữ liệu số giữa các ngành nhằm loại bỏ tình trạng quản lý cát cứ, rời rạc thông tin.
Cụ thể, theo Mục II điểm 2.3.b, cơ quan quản lý đất đai có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, kịp thời dữ liệu về nguồn gốc, hiện trạng, tình trạng pháp lý, quy hoạch, hạn chế quyền đối với bất động sản và
"không yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có hoặc có thể khai thác từ hệ thống dùng chung, trừ trường hợp pháp luật quy định khác."
Quy định này loại bỏ tận gốc tình trạng cơ quan quản lý nhà nước chuyển trách nhiệm chứng minh thông tin sang cho cơ quan tư pháp. Khi hệ thống dữ liệu điện tử đã ghi nhận, cán bộ xử lý hồ sơ không được đòi văn bản giấy xác nhận lòng vòng giữa các cấp.
Phân công trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn
Kế hoạch 442/KH-UBND phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành và đơn vị hành chính trên địa bàn thành phố Hà Nội nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong cưỡng chế và xử lý tài sản:
- Sở Nông nghiệp và Môi trường: Theo Điểm 2.3 Khoản 2 Mục II, cơ quan này chủ trì xử lý vướng mắc về đất đai, tài nguyên liên quan tài sản kê biên; chỉ đạo văn phòng đăng ký đất đai sang tên, cấp giấy chứng nhận sau khi tài sản đã bán đấu giá thành công; nếu hồ sơ chưa đủ điều kiện, phải có văn bản trả lời rõ nguyên nhân kèm thời hạn khắc phục cụ thể.
- Công an Thành phố: Theo Điểm 2.2 Khoản 2 Mục II, phối hợp xác minh số định danh, thông tin nhân thân, nơi cư trú; hỗ trợ tống đạt văn bản qua môi trường số và ứng dụng VNeID; xây dựng phương án bảo vệ cưỡng chế, kịp thời trấn áp đối tượng cản trở, chống đối việc thi hành án.
- Sở Xây dựng: Theo Điểm 2.4 Khoản 2 Mục II, cung cấp kịp thời thông tin về quy hoạch, giấy phép xây dựng, hiện trạng trật tự công trình và tháo gỡ vướng mắc khi bàn giao tài sản là nhà ở, công trình xây dựng.
- Sở Tài chính: Theo Điểm 2.5 Khoản 2 Mục II, chịu trách nhiệm xử lý các nội dung về giá, nghĩa vụ tài chính, tài sản công và xác lập quyền sở hữu toàn dân liên quan tới thi hành án.
- Sở Tư pháp: Theo Điểm 2.6 Khoản 2 Mục II, tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố quản lý công tác thi hành án hành chính; đôn đốc, kiểm tra các vụ việc chậm thi hành hoặc các vụ án đã có quyết định buộc thi hành án hành chính.
- Thi hành án dân sự Thành phố: Theo Điểm 2.1 Khoản 2 Mục II, rà soát án tồn đọng, phân loại hồ sơ kéo dài từ 03 năm trở lên, lập danh mục dữ liệu cần kết nối gửi Sở Khoa học và Công nghệ.
Bảng phân công trách nhiệm và nghĩa vụ phối hợp theo văn bản chỉ đạo:
| Đơn vị chịu trách nhiệm | Nội dung công việc bắt buộc | Hành vi bị cấm hoặc giới hạn xử lý |
|---|---|---|
| Cơ quan quản lý đất đai | Cung cấp hiện trạng, quy hoạch, đăng ký biến động, cấp sổ sau đấu giá | Cấm đòi giấy tờ đã có trên mạng dùng chung; không kéo dài thời gian trả lời |
| Lực lượng Công an | Xác minh nhân thân, hỗ trợ tống đạt qua VNeID, lập phương án bảo vệ | Xử lý nghiêm các đối tượng chống đối, ngăn chặn kịp thời hành vi cản trở |
| Cơ quan quản lý xây dựng | Làm rõ hiện trạng trật tự công trình, giấy phép, quy hoạch kiến trúc | Cấm chậm trễ trong việc tháo gỡ vướng mắc bàn giao công trình xây dựng |
| Cơ quan Tư pháp | Theo dõi án hành chính, kiểm tra việc chấp hành phán quyết của Tòa án | Không để xảy ra tình trạng né tránh trách nhiệm chấp hành án hành chính |
Chế tài xử lý trách nhiệm và gắn đánh giá KPI
Để bảo đảm các chỉ đạo không nằm trên giấy tờ, văn bản đưa ra các giải pháp kiểm soát quyền lực và chế tài xử lý nghiêm khắc trong nội bộ bộ máy hành chính.
Theo Tiết 5 Mục I.2 và Điểm 2.9 Khoản 2 Mục II, kết quả phối hợp thi hành án dân sự và chấp hành án hành chính là căn cứ trực tiếp để đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu. Sở Nội vụ có trách nhiệm đưa nội dung này vào hệ thống đánh giá chỉ số KPI và OKR định kỳ.
Theo Tiết b Điểm 2.1 và Điểm 2.6 Khoản 2 Mục II, đối với các trường hợp cố tình né tránh, chậm thi hành án hành chính hoặc gây khó khăn trong thi hành án dân sự, Sở Tư pháp phối hợp cùng các đơn vị lập danh sách để đề xuất xử lý nghiêm trách nhiệm cá nhân, tập thể và người đứng đầu cơ quan vi phạm.
Tình huống minh họa về quy trình giải quyết hồ sơ tồn đọng
Để hiểu rõ hơn tác động thực tế của quy định, có thể xem xét trường hợp một vụ việc thi hành án dân sự phức tạp thuộc diện theo dõi đặc biệt:
Theo Tiết a Điểm 2.1 Khoản 2 Mục II, đối với những vụ việc có điều kiện nhưng chậm thi hành hoặc kéo dài từ 03 năm trở lên, cơ quan thi hành án dân sự phải lập danh sách theo dõi riêng, phân công rõ lãnh đạo phụ trách, chấp hành viên trực tiếp xử lý, xác định cơ quan phối hợp và ấn định thời hạn giải quyết dứt điểm.
Trong quá trình xử lý, chấp hành viên gửi văn bản đề nghị xác minh nguồn gốc thửa đất đang kê biên. Theo Mục II điểm 1.4 và Mục II điểm 2.3.b, văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm tra cứu dữ liệu và phản hồi ngay theo đúng thời hạn luật định mà không được yêu cầu chấp hành viên phải nộp lại trích lục bản đồ hay các hồ sơ vốn đã nằm trong kho dữ liệu số của thành phố.
Đồng thời, theo Điểm 2.2 Khoản 2 Mục II, lực lượng công an tại địa bàn phối hợp xác minh nhân thân của người phải thi hành án qua dữ liệu định danh điện tử, hỗ trợ tống đạt văn bản qua ứng dụng VNeID và lên phương án giữ trật tự cưỡng chế nếu đương sự có dấu hiệu cản trở. Mọi bước triển khai đều tuân thủ chặt chẽ mốc thời gian, loại bỏ hoàn toàn tình trạng chuyển phát văn bản kéo dài nhiều tháng như trước.
Ai chịu tác động trực tiếp và các bước cần thực hiện
Các nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng từ chỉ đạo mới của thành phố cần chủ động thích ứng với quy trình làm việc chuẩn hóa:
- Các cơ quan hành chính, sở, ngành và Ủy ban nhân dân cấp xã:
- Theo Khoản 1 Mục III, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành Kế hoạch, phải công bố thông tin đầu mối phối hợp thi hành án.
- Theo Khoản 1 Mục III, trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày ban hành Kế hoạch, phải ban hành kế hoạch cụ thể để triển khai các nhiệm vụ được giao.
- Rà soát toàn bộ quy trình nội bộ, bãi bỏ các giấy tờ, thủ tục yêu cầu cung cấp trùng lặp dữ liệu đối với cơ quan tư pháp.
- Cơ quan Thi hành án dân sự:
- Theo Khoản 5 Mục III, trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày ban hành Kế hoạch, phải tổng hợp và gửi nhu cầu chia sẻ dữ liệu số đến Sở Khoa học và Công nghệ.
- Phân loại chính xác các vụ án trọng điểm, án kéo dài từ 03 năm trở lên để tập trung giải quyết dứt điểm tài sản kê biên.
- Người được thi hành án và doanh nghiệp mua tài sản đấu giá:
- Theo dõi sát tiến độ xử lý của đơn vị đăng ký đất đai; căn cứ vào các mốc thời gian quy định để yêu cầu đơn vị chức năng trả lời rõ nguyên nhân nếu hồ sơ cấp giấy chứng nhận sau đấu giá bị chậm trễ.
- Khai thác tiện ích thông báo tư pháp trên ứng dụng điện tử để nắm bắt kịp thời các quyết định thi hành án liên quan đến quyền lợi của mình.
Câu hỏi thường gặp về công tác phối hợp thi hành án
Cơ quan chuyên môn có được yêu cầu nộp thêm bản sao giấy tờ đất đai không?
Theo Mục II điểm 2.3.b, cơ quan quản lý đất đai không được yêu cầu cơ quan thi hành án cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã nắm giữ hoặc có thể khai thác trực tiếp từ kho dữ liệu dùng chung, trừ trường hợp luật có quy định khác.
Giấy tờ thông báo thi hành án có thể gửi qua tài khoản VNeID không?
Theo Điểm a Khoản 2.2 Mục II, lực lượng công an phối hợp hỗ trợ tống đạt, thông báo các văn bản thi hành án trên môi trường số và ứng dụng VNeID khi đáp ứng đầy đủ điều kiện kỹ thuật và phù hợp với quy định của pháp luật.
Cơ quan nào chịu trách nhiệm kiểm tra việc chấp hành án hành chính?
Theo Điểm b Khoản 2.6 Mục II, Sở Tư pháp là đơn vị chủ trì phối hợp cùng các cơ quan liên quan tham mưu việc kiểm tra, đôn đốc thi hành các bản án hành chính chậm thi hành, phức tạp, kéo dài hoặc đã có quyết định buộc thi hành án.
Thời hạn để xây dựng danh mục dữ liệu dùng chung là bao lâu?
Theo Khoản 5 Mục III, trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ khi nhận được danh mục nhu cầu từ cơ quan thi hành án, Sở Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm chủ trì rà soát và trình danh mục dữ liệu kết nối, chia sẻ.
Trách nhiệm chấp hành nghiêm kỷ cương tư pháp
Việc ban hành các quy định cấm đặt thêm thủ tục và cấm kéo dài thời hạn cung cấp dữ liệu là bước đi cần thiết nhằm chuẩn hóa quan hệ phối hợp giữa cơ quan hành chính và cơ quan tư pháp trên địa bàn thủ đô. Quy định này bảo vệ quyền tài sản của tổ chức, cá nhân được pháp luật công nhận, đồng thời nâng cao hiệu lực phán quyết của Tòa án.
Các tổ chức, doanh nghiệp và công dân khi tham gia vào quá trình thi hành án cần theo dõi sát sao tình trạng hồ sơ, chủ động đối chiếu tiến độ giải quyết của cơ quan chức năng với các mốc quy định chính thức. Trường hợp phát hiện hành vi cố tình kéo dài thời gian hoặc tự ý đặt thêm điều kiện trái quy định, người dân và doanh nghiệp có quyền khiếu nại, phản ánh tới cơ quan có thẩm quyền hoặc tham khảo tư vấn pháp lý chuyên sâu để bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của mình.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức