Đơn vị sự nghiệp xây dựng giải thể phải thanh toán hết nợ

Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 79/2026/TT-BXD quy định chi tiết về tiêu chí phân loại, điều kiện thành lập, tổ chức lại và giải thể các tổ chức trực thuộc ngành. Vấn đề xử lý công nợ và nghĩa vụ tài sản của đơn vị sự nghiệp xây dựng khi chấm dứt hoạt động đang thu hút sự quan tâm trực tiếp từ các đối tác thương mại, nhà thầu cũng như đội ngũ viên chức quản lý.

Điều kiện đối với đơn vị sự nghiệp xây dựng khi giải thể

Quy trình giải thể không thể thực hiện tùy tiện mà phải đáp ứng đầy đủ căn cứ pháp lý được xác lập cụ thể. Theo Điều 9, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực xây dựng giải thể khi đáp ứng một trong các tiêu chí, điều kiện sau:

• Thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 5 Nghị định số 299/2026/NĐ-CP theo khoản 1 Điều 9.
• Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật theo khoản 2 Điều 9.

Quy định tại Điều 9 gắn liền với việc phân loại đơn vị phục vụ phương án phát triển mạng lưới dịch vụ sự nghiệp công theo khoản 1 Điều 1, đồng thời hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo khoản 2 Điều 1. Toàn bộ quá trình tổ chức lại hoặc chấm dứt hoạt động đều phải tuân thủ nghiêm ngặt khung pháp lý hiện hành do Chính phủ và Bộ Xây dựng ban hành.

Chi tiết các nghĩa vụ thanh toán và tài sản bắt buộc

Điểm mấu chốt bảo vệ quyền lợi các bên liên quan được nêu rõ tại đoạn 2 Điều 9: đơn vị chỉ được thực hiện giải thể sau khi hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ về tài chính, tài sản, đất đai, các khoản vay, nợ phải trả và các nghĩa vụ khác có liên quan theo quy định của pháp luật.

Các nhóm nghĩa vụ được phân định cụ thể nhằm bảo đảm không thất thoát tài sản công và không bỏ sót công nợ dân sự:

Bảo đảm quyền lợi của chủ nợ và các bên liên quan

Quy định tại Điều 9 tạo hành lang pháp lý chặt chẽ nhằm ngăn ngừa rủi ro trốn tránh trách nhiệm tài chính khi đơn vị công lập ngành xây dựng chấm dứt hoạt động. Trước khi quyết định giải thể được thông qua, đơn vị bắt buộc phải rà soát, đối chiếu và tất toán dứt điểm mọi khoản nợ tồn đọng với nhà cung cấp, đối tác kinh doanh cũng như quyền lợi của người lao động.

Việc gắn trách nhiệm xử lý đất đai và tài sản công theo Điều 9 bảo đảm rằng nguồn lực nhà nước được kiểm kê, bàn giao hoặc xử lý minh bạch theo đúng quy chuẩn, không để xảy ra tình trạng chuyển giao nghĩa vụ thiếu kiểm soát.

Các bước đơn vị và đối tác cần thực hiện

Để bảo đảm quyền và nghĩa vụ hợp pháp trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại hoặc giải thể tổ chức sự nghiệp, các bên liên quan cần chủ động triển khai các biện pháp sau:

1. Chủ nợ và đối tác kinh doanh cần chủ động kiểm tra tình trạng công nợ, đối chiếu hồ sơ thanh toán và các hợp đồng cung ứng dịch vụ đang thực hiện với đơn vị công lập liên quan theo Điều 9.
2. Đơn vị lập phương án giải thể phải tiến hành kiểm kê tài sản, xác định cụ thể nghĩa vụ đất đai, lập danh mục các khoản vay và nợ phải trả theo quy định tại đoạn 2 Điều 9.
3. Thường xuyên đối chiếu văn bản gốc và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu từ cơ quan quản lý nhà nước để xử lý chính xác các trường hợp giải thể theo khoản 1 và khoản 2 Điều 9.