Hà Nội cấm lấy đóng góp của dân làm điều kiện làm thủ tục hành chính
Theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội nghiêm cấm hành vi sử dụng việc tham gia, đóng góp của người dân làm điều kiện để giải quyết thủ tục hành chính hoặc cung cấp dịch vụ công.
Mục lục nội dungThu gọn
Quyết định 155/2026/QĐ-UBND ban hành ngày 05/11/2026 đặt ra các ranh giới pháp lý bắt buộc đối với cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức và người dân tại Thủ đô. Quy định nêu rõ yêu cầu không lấy đóng góp của người dân làm điều kiện làm thủ tục hành chính, bảo đảm quyền dân chủ và tính công khai, minh bạch tại cơ sở.
Nghiêm cấm dùng đóng góp của dân làm điều kiện giải quyết hồ sơ
Theo khoản 4 Điều 3 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND, nguyên tắc xuyên suốt được thiết lập là: "Không sử dụng việc tham gia, đóng góp của Nhân dân làm điều kiện để cung cấp dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính hoặc thực hiện quyền, lợi ích hợp pháp khác."
Quy định này ngăn chặn triệt để tình trạng đưa các khoản đóng góp tự nguyện, quỹ vận động hoặc nghĩa vụ tham gia phong trào tại địa phương vào quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ hành chính của tổ chức, công dân.
Cấm tự ý đặt thêm hồ sơ, giấy tờ ngoài quy định pháp luật
Theo khoản 4 Điều 5 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND, các cơ chế, biện pháp được ban hành không thay thế trình tự, thủ tục do pháp luật chuyên ngành quy định. Đồng thời, cơ quan, tổ chức, cá nhân tuyệt đối không được đặt thêm thành phần hồ sơ, điều kiện, trình tự, tỷ lệ, hình thức biểu quyết hoặc yêu cầu xác nhận làm hạn chế quyền dân chủ đã được pháp luật quy định.
Trách nhiệm công khai thông tin của Ủy ban nhân dân cấp xã
Theo khoản 1 Điều 5 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND, Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ quan, đơn vị có liên quan có trách nhiệm:
- Cung cấp thông tin, tài liệu theo quy định pháp luật;
- Tạo điều kiện để Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng thực hiện quyền tham gia, kiểm tra, giám sát;
- Tiếp nhận, xem xét, xử lý và phản hồi kiến nghị sau giám sát theo đúng thẩm quyền.
Theo điểm a và điểm c khoản 2 Điều 5, việc công khai thông tin phải thực hiện đúng nội dung, thời điểm, thời hạn và hình thức luật định; lựa chọn cách tiếp cận dễ hiểu, xác định rõ đầu mối tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị. Đồng thời, chính quyền phải có biện pháp hỗ trợ phù hợp đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người có khó khăn trong tiếp cận thông tin, công nghệ hoặc ngôn ngữ.
Theo điểm d khoản 2 Điều 5, công tác công khai thông tin phải bảo đảm bí mật nhà nước, thông tin bị hạn chế tiếp cận, dữ liệu cá nhân và thông tin khác được pháp luật bảo vệ.
Các nội dung bắt buộc công khai khi thực hiện khoán việc
Theo điểm b khoản 2 Điều 5 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND, khi tiến hành khoán việc để phát huy vai trò tự quản của thôn, tổ dân phố, các đơn vị phải công khai minh bạch toàn bộ các tiêu chí cụ thể.
| Nội dung | Yêu cầu công khai bắt buộc | Căn cứ quy định |
|---|---|---|
| Công việc và địa bàn | Tên công việc được khoán, địa bàn thực hiện cụ thể | Điểm b khoản 2 Điều 5 |
| Tiêu chuẩn kỹ thuật và tiến độ | Khối lượng, chất lượng, thời gian bắt đầu, thời hạn hoàn thành | Điểm b khoản 2 Điều 5 |
| Tài chính và hồ sơ pháp lý | Kinh phí, nguồn kinh phí, văn bản giao khoán, kết quả nghiệm thu, kinh phí đã thanh toán | Điểm b khoản 2 Điều 5 |
Quy trình lấy ý kiến và đối thoại trực tiếp với Nhân dân
Theo khoản 3 Điều 5 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND, đối với chương trình, quy hoạch, đề án, phương án, dự án hoặc chính sách có tác động trực tiếp, rộng rãi đến cộng đồng dân cư trên địa bàn, Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức để Nhân dân tham gia ý kiến trước khi quyết định theo thẩm quyền hoặc trước khi tham gia ý kiến, đề xuất với cơ quan có thẩm quyền.
Trường hợp có nhiều ý kiến khác nhau hoặc vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của nhiều người dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức đối thoại, công khai kết quả đối thoại và theo dõi việc thực hiện.
Cơ quan chủ trì lấy ý kiến có trách nhiệm tổng hợp trung thực, đầy đủ; phân loại ý kiến; xác định rõ nội dung tiếp thu, nội dung không tiếp thu kèm theo lý do cụ thể và công khai kết quả tổng hợp, tiếp thu, giải trình.
Tình huống thực tế về điều kiện làm thủ tục hành chính
Một công dân nộp hồ sơ xin cấp giấy tờ tại cấp cơ sở. Cán bộ tiếp nhận yêu cầu công dân phải nộp biên lai đóng góp quỹ tự quản tại tổ dân phố mới tiếp nhận hồ sơ.
Đối chiếu quy định:
- Hành vi đòi hỏi biên lai đóng góp vi phạm khoản 4 Điều 3 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND.
- Hành vi tự đặt thêm yêu cầu xác nhận ngoài trình tự vi phạm khoản 4 Điều 5 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND.
Ai bị ảnh hưởng và việc cần thực hiện
Các đối tượng chịu sự điều chỉnh của quyết định cần nắm rõ trách nhiệm:
- Người dân và doanh nghiệp: Nắm vững quyền không bị ràng buộc nghĩa vụ đóng góp khi giải quyết công việc hành chính; thực hiện quyền giám sát qua Ban Thanh tra nhân dân hoặc Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng theo điểm b khoản 1 Điều 5.
- Cán bộ, công chức tiếp nhận hồ sơ: Tuân thủ đúng thủ tục chuyên ngành, tuyệt đối không đặt thêm hồ sơ, giấy tờ xác nhận hay đòi hỏi đóng góp theo khoản 4 Điều 3 và khoản 4 Điều 5.
- Ủy ban nhân dân cấp xã: Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công khai thông tin, tổ chức đối thoại khi có ý kiến trái chiều và hỗ trợ người khuyết tật, người cao tuổi theo khoản 2 và khoản 3 Điều 5.
Câu hỏi thường gặp
Cán bộ có được yêu cầu nộp xác nhận đóng góp của tổ dân phố không?
Không. Khoản 4 Điều 3 và khoản 4 Điều 5 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND nghiêm cấm sử dụng đóng góp của người dân làm điều kiện giải quyết hồ sơ hoặc đặt thêm yêu cầu xác nhận ngoài luật định.
Khi khoán việc cho tổ dân phố, chính quyền phải công khai những gì?
Theo điểm b khoản 2 Điều 5, phải công khai: tên công việc, địa bàn, khối lượng, chất lượng, thời gian bắt đầu, thời hạn hoàn thành, kinh phí và nguồn kinh phí (nếu có), văn bản giao khoán việc, kết quả nghiệm thu và kinh phí đã thanh toán (nếu có).
Người dân gặp khó khăn về công nghệ được hỗ trợ tiếp cận thông tin ra sao?
Theo điểm c khoản 2 Điều 5, chính quyền cơ sở có trách nhiệm áp dụng các biện pháp hỗ trợ phù hợp đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người có khó khăn trong tiếp cận thông tin, công nghệ hoặc ngôn ngữ.
Kiểm tra hiệu lực và áp dụng pháp luật
Quyết định 155/2026/QĐ-UBND xác lập khuôn khổ thực thi dân chủ ở cơ sở và chấm dứt tình trạng lạm quyền trong giải quyết thủ tục. Người dân và cán bộ cần đối chiếu văn bản gốc khi thực hiện giao dịch, theo dõi các thông báo niêm yết công khai và liên hệ cơ quan tư vấn pháp lý khi phát hiện hành vi cản trở quyền dân chủ.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức