Kinh phí tương trợ tư pháp về dân sự có áp dụng Thông tư 160 không?

Kinh phí tương trợ tư pháp về dân sự không áp dụng Thông tư 160/2026/TT-BTC. Căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 1 Thông tư số 160/2026/TT-BTC ngày 29 tháng 10 năm 2026 của Bộ Tài chính, cơ chế lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho công tác tương trợ tư pháp về dân sự được loại trừ hoàn toàn khỏi phạm vi điều chỉnh của văn bản này, mà phải thực hiện theo quy định tại Luật Tương trợ tư pháp về dân sự số 102/2025/QH15 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành tương ứng.

Quy định cụ thể về việc loại trừ áp dụng đối với tương trợ tư pháp dân sự

Để giải đáp trực tiếp vướng mắc của cơ quan thực hiện tương trợ tư pháp dân sự, Thông tư số 160/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính đã nêu rõ nguyên tắc áp dụng đối với từng lĩnh vực cụ thể. Theo đó, tại điểm b khoản 2 Điều 1, văn bản đã khẳng định rõ ràng:

"Thông tư này không áp dụng đối với việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho công tác tương trợ tư pháp về dân sự được thực hiện theo quy định tại Luật Tương trợ tư pháp về dân sự số 102/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn Luật này."

Quy định trên xác định rõ ràng ranh giới pháp lý giữa các nhóm nhiệm vụ tư pháp quốc tế. Cơ quan thực hiện tương trợ tư pháp dân sự không sử dụng các định mức, thủ tục lập dự toán hay các quy tắc quyết toán từ Thông tư số 160/2026/TT-BTC vào các vụ việc hoặc hoạt động ủy thác, tương trợ tư pháp mang tính chất dân sự.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Thông tư 160/2026/TT-BTC

Thông tư số 160/2026/TT-BTC được ban hành ngày 29 tháng 10 năm 2026 chỉ tập trung điều chỉnh các mảng nghiệp vụ hình sự cụ thể. Theo khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều 1, phạm vi và đối tượng áp dụng bao gồm:

• Về phạm vi điều chỉnh: Thông tư này hướng dẫn việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác dẫn độ, công tác chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, công tác tương trợ tư pháp về hình sự.
• Về đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan có thẩm quyền thực hiện công tác dẫn độ, công tác chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, công tác tương trợ tư pháp về hình sự; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho các công tác này.
• Căn cứ triển khai của các công tác trên: Thực hiện theo quy định của Luật Dẫn độ số 100/2025/QH15, Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù số 101/2025/QH15, Luật Tương trợ tư pháp về hình sự số 103/2025/QH15 và Nghị định số 172/2026/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết chi phí thực hiện và kinh phí bảo đảm công tác dẫn độ, công tác chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, công tác tương trợ tư pháp về hình sự.

So sánh phạm vi quản lý kinh phí giữa các lĩnh vực theo Thông tư 160/2026/TT-BTC

Nhằm giúp các cơ quan, đơn vị dễ dàng phân định rõ các lĩnh vực nào thuộc phạm vi điều chỉnh và lĩnh vực nào bị loại trừ theo quy định tại Thông tư số 160/2026/TT-BTC, bảng tổng hợp dưới đây phân tích cụ thể các mảng nghiệp vụ có liên quan:

Hệ thống căn cứ pháp lý ban hành Thông tư 160/2026/TT-BTC

Thông tư số 160/2026/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành theo đề nghị của Vụ trưởng Vụ Quốc phòng, an ninh, đặc biệt, dựa trên hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật sau đây:

• Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15;
• Nghị định số 73/2026/NĐ-CP ngày 10 tháng 3 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước;
• Nghị định số 172/2026/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết chi phí thực hiện và kinh phí bảo đảm công tác dẫn độ, công tác chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, công tác tương trợ tư pháp về hình sự;
• Nghị định số 376/2026/NĐ-CP ngày 01 tháng 10 năm 2026 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính.

Các căn cứ này cho thấy việc quản lý, cấp phát, thanh quyết toán nguồn ngân sách tại văn bản chỉ gắn liền với việc thi hành Nghị định số 172/2026/NĐ-CP cùng các đạo luật chuyên ngành hình sự, dẫn độ và chuyển giao người chấp hành án, không quy định cơ chế tài chính cho tương trợ tư pháp dân sự.