Mức trích và chi Quỹ Bình ổn giá đối với xăng sinh học, dầu madút

Kỳ điều hành ngày 15 tháng 10 năm 2026 ghi nhận các can thiệp đồng thời vào cả hai chiều trích lập và chi sử dụng công cụ tài chính bình ổn. Việc áp dụng trích và chi Quỹ Bình ổn giá đối với các mặt hàng năng lượng tiêu dùng thiết yếu đã đặt ra yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt đối với hệ thống cung ứng trên toàn quốc. Quyết định điều hành do liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính ban hành, tác động trực tiếp tới nghĩa vụ nộp và quyền hưởng bù đắp chi phí của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.

Bối cảnh điều hành và mốc thời gian áp dụng thực tế

Quyết định điều hành được đưa ra dựa trên diễn biến giá thành phẩm xăng dầu trên thị trường thế giới và cơ chế điều hành thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Căn cứ theo Mục 3, toàn bộ hạn ngạch trích lập và chi sử dụng công cụ bình ổn bắt đầu áp dụng thống nhất từ 15 giờ 00 phút ngày 15 tháng 10 năm 2026. Mốc thời gian này đã có hiệu lực trên thực tế, tiếp tục duy trì giá trị pháp lý cho đến trước thời điểm Bộ Công Thương ban hành thông báo giá bán tiếp theo.

Về thời điểm cập nhật bảng giá bán lẻ, theo Mục 3, cơ quan quản lý phân hóa rõ trách nhiệm của thương nhân theo chiều hướng biến động của từng nhóm nhiên liệu:

• Đối với các mặt hàng có xu hướng tăng giá: Thương nhân được quyền điều chỉnh nhưng tuyệt đối không được thực hiện sớm hơn 15 giờ 00 phút ngày 15 tháng 10 năm 2026.
• Đối với các mặt hàng có xu hướng giảm giá: Doanh nghiệp có nghĩa vụ điều chỉnh giảm giá bán với hạn chót không được muộn hơn 15 giờ 00 phút ngày 15 tháng 10 năm 2026.

Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối chịu trách nhiệm toàn diện trong việc ấn định giá trong hệ thống phân phối nội bộ theo đúng khung thời gian trên.

Quy định mức trích và chi Quỹ Bình ổn đối với từng mặt hàng

Tại đợt điều hành này, nguồn trích lập và chi sử dụng đều được xác định từ nguồn tạm ứng của ngân sách nhà nước. Căn cứ theo Mục 1.1, mức trích lập được quy định chi tiết cho từng loại nhiên liệu:

• Xăng sinh học: Trích lập 200 đồng/lít. Mức này đã được điều chỉnh tăng so với mức 0 đồng/lít tại kỳ công bố trước đó vào ngày 08 tháng 10 năm 2026.
• Dầu điêzen: Áp dụng trích lập 0 đồng/lít, giảm so với mức 200 đồng/lít được áp dụng ở kỳ liền kề trước.
• Dầu madút: Tiếp tục giữ nguyên mức trích lập 0 đồng/kg.

Ở chiều ngược lại, chính sách hỗ trợ chi sử dụng được điều phối có trọng tâm nhằm giảm tải áp lực tăng giá cho nhiên liệu công nghiệp nặng. Căn cứ theo Mục 1.2:

• Dầu madút: Được phép chi sử dụng 500 đồng/kg.
• Xăng sinh học: Chi sử dụng 0 đồng/lít.
• Dầu điêzen: Chi sử dụng 0 đồng/lít.

Bảng tổng hợp chi tiết mức can thiệp tài chính giữa hai kỳ điều hành liền kề:

Biến động giá cơ sở và trần giá bán tiêu dùng

Công bố tại kỳ ngày 15 tháng 10 năm 2026 phản ánh sự phân hóa rõ nét giữa các chủng loại xăng sinh học và dầu công nghiệp. Theo số liệu công bố giá cơ sở:

• Xăng E5RON92: Giá cơ sở kỳ công bố đạt 26.971 đồng/lít, giảm 732 đồng/lít (tương đương mức giảm 2,64%) so với mức 27.703 đồng/lít của kỳ ngày 08 tháng 10 năm 2026.
• Xăng E10RON95-III: Giá cơ sở kỳ công bố hạ xuống 27.029 đồng/lít, giảm 1.225 đồng/lít (tương đương mức giảm 4,34%) so với mức 28.254 đồng/lít của kỳ trước.
• Dầu điêzen 0.05S: Giá cơ sở ở mức 29.106 đồng/lít, giảm nhẹ 22 đồng/lít (giảm 0,08%) so với mốc 29.128 đồng/lít kỳ trước.
• Dầu madút 180CST 3.5S: Giá cơ sở tăng mạnh lên 22.635 đồng/kg, chênh lệch tăng thêm 1.543 đồng/kg (tăng 7,32%) so với mức 21.092 đồng/kg kỳ trước.

Sau khi tổng hợp tác động trích lập và chi xả quỹ tài chính, trần giá bán tiêu dùng trên thị trường được kiểm soát chặt chẽ. Căn cứ theo Mục 2, thương nhân không được bán vượt các ngưỡng sau:

• Xăng E5RON92: Không cao hơn 26.971 đồng/lít.
• Xăng E10RON95-III: Không cao hơn 27.029 đồng/lít.
• Dầu điêzen 0.05S: Không cao hơn 29.106 đồng/lít.
• Dầu madút 180CST 3.5S: Không cao hơn 22.135 đồng/kg.

Tình huống minh họa: Cơ chế can thiệp kép đối với dầu madút và xăng E5RON92

Để nhận biết rõ tác động kế toán và tài chính, có thể xem xét hai tình huống nghiệp vụ điển hình theo số liệu được công bố:

Trường hợp dầu madút 180CST 3.5S: Giá cơ sở công bố tại ngày 15 tháng 10 năm 2026 là 22.635 đồng/kg. Do thị trường thế giới đẩy giá cơ sở tăng 1.543 đồng/kg, cơ quan quản lý áp dụng mức chi quỹ 500 đồng/kg theo Mục 1.2. Nhờ khoản hỗ trợ 500 đồng/kg này, trần giá bán tiêu dùng tối đa được khống chế ở mức không cao hơn 22.135 đồng/kg theo Mục 2. Mức trần 22.135 đồng/kg phản ánh chính xác phép tính lấy giá cơ sở trừ đi phần bù đắp chi dùng quỹ (22.635 - 500 = 22.135).

Trường hợp xăng sinh học E5RON92: Giá cơ sở giảm 732 đồng/lít xuống mốc 26.971 đồng/lít. Cơ quan quản lý quyết định trích lập 200 đồng/lít theo Mục 1.1 và chi sử dụng 0 đồng/lít theo Mục 1.2. Mức trần giá bán tiêu dùng cho phép không được vượt quá 26.971 đồng/lít theo Mục 2. Doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu vừa phải giảm giá niêm yết theo đà giảm giá cơ sở, vừa phải nộp trích nộp đủ 200 đồng trên mỗi lít bán ra.

Đối tượng chịu tác động và nghĩa vụ bắt buộc

Các nhóm thương nhân trong chuỗi lưu thông năng lượng có trách nhiệm triển khai đồng bộ các công việc sau:

1. Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu: Thực hiện trích nộp 200 đồng/lít đối với toàn bộ sản lượng xăng sinh học; hạch toán nhận hỗ trợ chi 500 đồng/kg đối với dầu madút tại tài khoản mở ở các ngân hàng thương mại được chỉ định theo dõi quỹ.
2. Thương nhân phân phối xăng dầu: Cập nhật hệ thống phân phối để bảo đảm giá bán lẻ không vượt quá các mức trần quy định tại Mục 2. Tuyệt đối không điều chỉnh chậm hơn 15 giờ 00 phút ngày 15 tháng 10 năm 2026 đối với các mặt hàng hạ giá gồm E5RON92, E10RON95-III và dầu điêzen 0.05S.
3. Nghĩa vụ báo cáo giám sát: Theo Mục 3, các thương nhân có trách nhiệm gửi báo cáo tình hình thực hiện về Bộ Công Thương và Bộ Tài chính nhằm phục vụ công tác thanh tra, giám sát định kỳ theo luật định.

Câu hỏi thường gặp

Khoản trích lập 200 đồng/lít xăng sinh học lấy từ nguồn nào?

Căn cứ theo Mục 1.1, nguồn trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu kỳ này được xác định là nguồn tạm ứng từ ngân sách nhà nước.

Tại sao giá bán dầu madút trần lại thấp hơn giá cơ sở công bố?

Theo Mục 1.2, mặt hàng dầu madút 180CST 3.5S được chi sử dụng quỹ ở mức 500 đồng/kg. Khoản chi này được khấu trừ trực tiếp khỏi giá cơ sở 22.635 đồng/kg, giúp giá bán cao nhất theo Mục 2 chỉ ở mức 22.135 đồng/kg.

Hiệu lực của các mức trích chi này kéo dài đến khi nào?

Theo Mục 3, các quy định có hiệu lực thi hành từ 15 giờ 00 phút ngày 15 tháng 10 năm 2026 và kéo dài cho đến trước thời điểm Bộ Công Thương có thông báo điều hành giá xăng dầu ở kỳ tiếp theo.

Khuyến nghị tuân thủ cho doanh nghiệp

Việc điều hành song song hai cơ chế trích lập đối với xăng sinh học và chi hỗ trợ đối với dầu madút đòi hỏi các thương nhân đầu mối phải duy trì kỷ luật định giá và hạch toán kế toán chuẩn xác. Doanh nghiệp cần tiến hành đối chiếu hồ sơ kế toán kho bãi, cập nhật kịp thời biểu giá bán lẻ trong toàn bộ kênh phân phối.

Để tránh sai phạm về biên độ thời gian và vượt trần giá, lãnh đạo doanh nghiệp nên kiểm tra tình trạng hiệu lực thực tế của văn bản, rà soát các biên bản bàn giao giá niêm yết và chủ động tham vấn chuyên gia pháp lý khi thực hiện thủ tục báo cáo liên Bộ theo đúng quy chuẩn Mục 3.