01 ngày và 05 ngày: Thời hạn sửa sai sót bảo trì đường sắt từ 01/01/2027

Từ ngày 01/01/2027, các đơn vị trực tiếp bảo trì và đơn vị giám sát bảo dưỡng công trình đường sắt quốc gia phải tuân thủ mốc thời gian chấn chỉnh chất lượng nghiêm ngặt: 01 ngày cho an toàn chạy tàu và 05 ngày cho hạng mục thông thường. Quy định mới buộc các nhà thầu phải siết chặt quy trình kỹ thuật nhằm thực hiện việc sửa sai sót bảo trì đường sắt kịp thời, hạn chế rủi ro gián đoạn chạy tàu hoặc nguy cơ bị hủy hợp đồng thanh toán.

Những con số biết nói trong công tác bảo trì đường sắt

02 mức đánh giá chất lượng dịch vụ: Căn cứ khoản 1 Điều 6, chất lượng dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt chỉ được phân định theo hai trạng thái duy nhất: “đạt yêu cầu” hoặc “không đạt yêu cầu”. Quy định này loại bỏ các mức trung gian, buộc mọi khâu quản lý, bảo dưỡng phải tuân thủ tuyệt đối quy chuẩn kỹ thuật.

01 ngày khắc phục sự cố an toàn: Căn cứ điểm a khoản 4 Điều 6, đối với các công tác chính bảo đảm an toàn chạy tàu, đơn vị thực hiện bảo dưỡng chỉ có vỏn vẹn 01 ngày kể từ thời điểm đánh giá chất lượng để hoàn thành sửa chữa, khắc phục các tồn tại, sai sót.

05 ngày xử lý tồn tại thông thường: Cũng theo điểm a khoản 4 Điều 6, các hạng mục công việc bảo dưỡng thông thường khác khi bị đánh giá “không đạt yêu cầu” được áp dụng khung thời hạn 05 ngày kể từ thời điểm đánh giá chất lượng để xử lý triệt để trước khi tổ chức kiểm tra lại.

02 lần kiểm tra lại tối đa: Theo điểm b khoản 4 Điều 6, quy trình kiểm tra, đánh giá lại chất lượng dịch vụ sau khắc phục được giới hạn tối đa không quá 02 lần. Nếu vượt quá số lần này mà chất lượng vẫn không đạt, chế tài loại trừ thanh toán sẽ kích hoạt ngay lập tức.

Phân nhóm thời hạn sửa chữa sai sót kỹ thuật hạ tầng

Điểm a khoản 4 Điều 6 thiết lập cơ chế kiểm soát chất lượng phân tầng dựa trên mức độ rủi ro đối với an toàn vận tải. Nhóm công tác chính liên quan trực tiếp đến an toàn chạy tàu bao gồm: cự ly, thủy bình, cao thấp, phương hướng, chèn tà vẹt, phụ tùng nối giữ, thông tin, tín hiệu. Do tính chất đe dọa trực tiếp đến an toàn đoàn tàu, thời hạn khắc phục sai lệch kỹ thuật được rút ngắn tối đa xuống 01 ngày kể từ thời điểm đánh giá chất lượng.

Ngược lại, các công tác bảo dưỡng mang tính định kỳ hoặc ít nguy cơ tức thời hơn được bố trí khung thời hạn 05 ngày. Việc phân định rõ ràng giữa hai nhóm hạng mục tạo hành lang pháp lý minh bạch cho công tác nghiệm thu hiện trường giữa đơn vị thực hiện và giám sát.

Điều kiện đánh giá đạt và không đạt yêu cầu theo quy định

Theo khoản 2 Điều 6, chất lượng dịch vụ được đánh giá là “đạt yêu cầu” khi toàn bộ công tác lập, cập nhật và lưu trữ hồ sơ quản lý kết cấu hạ tầng đường sắt cùng công tác bảo dưỡng công trình đường sắt được thực hiện đầy đủ, đồng thời toàn bộ các hạng mục công việc thành phần đều phải được đánh giá “đạt yêu cầu”. Cơ chế này đòi hỏi sự đồng bộ cả về chất lượng hồ sơ lẫn hiện trường thi công.

Theo khoản 3 Điều 6, chất lượng dịch vụ bị đánh giá là “không đạt yêu cầu” khi rơi vào một trong các trường hợp: lập, cập nhật và lưu trữ hồ sơ quản lý kết cấu hạ tầng đường sắt thực hiện không đầy đủ; bảo dưỡng công trình đường sắt thực hiện không đầy đủ; hoặc có bất kỳ hạng mục công việc nào bị đánh giá “không đạt yêu cầu”.

Quy trình xử lý sai sót bảo trì đường sắt và chế tài áp dụng

Khi phát hiện sai sót, điểm b khoản 4 Điều 6 quy định việc kiểm tra, đánh giá lại chất lượng dịch vụ phải được lập thành biên bản giữa đơn vị thực hiện bảo dưỡng công trình và đơn vị được giao nhiệm vụ giám sát công tác bảo dưỡng kèm theo các tài liệu chứng minh. Toàn bộ quá trình kiểm tra lại này bị giới hạn chặt chẽ trong phạm vi tối đa không quá 02 lần.

Hệ quả tài chính và pháp lý được quy định dứt khoát tại điểm c và điểm d khoản 4 Điều 6. Chi phí thực hiện sửa chữa, khắc phục sai sót hoàn toàn do đơn vị trực tiếp bảo trì công trình tự chi trả, không được hạch toán bổ sung. Đặc biệt, nếu hạng mục bị đánh giá “không đạt yêu cầu” quá 02 lần, toàn bộ hạng mục công việc đó dứt khoát không được nghiệm thu thanh toán. Đơn vị trực tiếp bảo trì vẫn phải chịu trách nhiệm duy trì các biện pháp bảo đảm an toàn chạy tàu và làm lại công tác bảo dưỡng theo đúng quy trình bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt.

Tình huống minh họa xử lý sai lệch cự ly và phụ tùng nối giữ

Trong đợt kiểm tra hiện trường, đơn vị giám sát phát hiện sai sót ở hai hạng mục: cự ly ray sai lệch kỹ thuật và bảng biển quản lý hồ sơ hư hỏng. Do cự ly thuộc nhóm công tác chính bảo đảm an toàn chạy tàu theo điểm a khoản 4 Điều 6, đơn vị thực hiện bảo dưỡng phải hoàn tất việc căn chỉnh, sửa chữa ngay trong vòng 01 ngày kể từ thời điểm đánh giá chất lượng để kiểm tra lại.

Đối với hạng mục bảo dưỡng thông thường còn lại, đơn vị có thời hạn 05 ngày để khắc phục. Đơn vị bảo trì tự chi trả chi phí sửa chữa theo điểm c khoản 4 Điều 6. Nếu qua 02 lần kiểm tra lại bằng biên bản mà các sai sót vẫn không đạt chuẩn, đơn vị sẽ bị cắt toàn bộ thanh toán hạng mục đó nhưng vẫn phải duy trì an toàn chạy tàu theo điểm d khoản 4 Điều 6.

Trách nhiệm của các đơn vị liên quan

• Đơn vị trực tiếp bảo trì công trình đường sắt: Thực hiện đầy đủ công tác lập, cập nhật, lưu trữ hồ sơ và bảo dưỡng hiện trường theo khoản 2 Điều 6; khẩn trương huy động nhân lực khắc phục sai sót trong 01 ngày (đối với an toàn chạy tàu) hoặc 05 ngày (đối với việc thông thường) theo điểm a khoản 4 Điều 6; tự gánh chịu toàn bộ chi phí sửa chữa theo điểm c khoản 4 Điều 6; duy trì biện pháp an toàn và bảo dưỡng lại nếu bị đánh giá không đạt quá 02 lần theo điểm d khoản 4 Điều 6.
• Đơn vị giám sát công tác bảo dưỡng: Tiến hành đánh giá chất lượng nghiêm ngặt theo 02 mức quy định tại khoản 1 Điều 6; phối hợp lập biên bản kiểm tra lại tối đa không quá 02 lần kèm tài liệu chứng minh theo điểm b khoản 4 Điều 6; kiên quyết từ chối nghiệm thu thanh toán đối với các hạng mục không đạt chuẩn quá 02 lần theo điểm d khoản 4 Điều 6.

Câu hỏi thường gặp

Hạng mục nào bắt buộc phải sửa chữa xong trong 01 ngày?

Căn cứ điểm a khoản 4 Điều 6, các công tác chính gồm: cự ly, thủy bình, cao thấp, phương hướng, chèn tà vẹt, phụ tùng nối giữ, thông tin, tín hiệu bảo đảm an toàn chạy tàu bắt buộc phải sửa chữa, khắc phục trong vòng 01 ngày kể từ thời điểm đánh giá chất lượng.

Đơn vị bảo trì được kiểm tra lại chất lượng tối đa bao nhiêu lần?

Căn cứ điểm b khoản 4 Điều 6, việc kiểm tra, đánh giá lại chất lượng dịch vụ được thực hiện tối đa không quá 02 lần và phải lập thành biên bản giữa đơn vị thực hiện bảo dưỡng và đơn vị giám sát kèm tài liệu chứng minh.

Chi phí sửa chữa các tồn tại kỹ thuật do bên nào chi trả?

Căn cứ điểm c khoản 4 Điều 6, chi phí thực hiện sửa chữa, khắc phục các tồn tại, sai sót để được tổ chức kiểm tra, đánh giá lại do đơn vị trực tiếp bảo trì công trình chịu trách nhiệm chi trả.

Hậu quả pháp lý khi kiểm tra lại quá 02 lần vẫn không đạt yêu cầu là gì?

Căn cứ điểm d khoản 4 Điều 6, toàn bộ hạng mục công việc không được nghiệm thu thanh toán; đơn vị trực tiếp bảo trì phải chịu trách nhiệm duy trì các biện pháp bảo đảm an toàn chạy tàu và thực hiện lại công tác bảo dưỡng theo quy trình bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt.

Khuyến nghị rà soát và chuẩn bị thực thi

Quy định kiểm định chất lượng bảo trì đường sắt đặt ra áp lực thời gian rất lớn đối với các đơn vị vận hành và thi công hiện trường. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình nội bộ, bố trí sẵn sàng các đội ứng trực kỹ thuật nhằm xử lý ngay các sự cố cự ly, thủy bình, thông tin tín hiệu trong giới hạn 01 ngày theo quy định. Đồng thời, các đơn vị cần đối chiếu hồ sơ gốc, kiểm tra hiệu lực văn bản và tham khảo tư vấn pháp lý chuyên sâu để chuẩn bị đầy đủ điều kiện thực hiện khi quy định chính thức áp dụng.