Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Người ra lệnh xả lũ sông Cả trái quy định bị xử lý theo pháp luật

Theo Quyết định 2213/QĐ-TTg, người ra lệnh vận hành hoặc chủ đập xả lũ sông Cả trái quy định làm mất an toàn công trình và dân sinh hạ du phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Mục lục nội dungThu gọn

Vận hành hồ chứa thủy điện, thủy lợi trong mùa mưa bão tác động trực tiếp đến an toàn tính mạng, tài sản của hàng triệu người dân hạ du lưu vực sông Cả. Ngày 13/11/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 2213/QĐ-TTg ban hành Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Cả. Quy định mới xác lập rõ ranh giới thẩm quyền, quy trình ra lệnh điều tiết và cơ chế chế tài đối với các hành vi vi phạm nguyên tắc an toàn công trình, an toàn hạ du.

Hành vi can thiệp trái thẩm quyền, ban hành lệnh xả nước không đúng căn cứ kỹ thuật hoặc cố tình chậm trễ trong việc triển khai quy trình điều tiết hồ chứa sẽ bị xem xét trách nhiệm pháp lý nghiêm ngặt. Khung pháp lý mới buộc lãnh đạo các địa phương và chủ đập phải tuân thủ nghiêm ngặt từng thông số vận hành đã được quy định cụ thể.

Quy định trách nhiệm khi người ra lệnh xả lũ sông Cả trái quy định bị xử lý theo pháp luật

Hệ thống chế tài đối với công tác điều hành liên hồ chứa lưu vực sông Cả được phân định rõ ràng giữa người ban hành quyết định chỉ đạo và đơn vị trực tiếp thi hành tại hiện trường. Căn cứ theo khoản 1 Điều 36, lệnh vận hành các hồ điều tiết lũ trái với các quy định trong quy trình dẫn đến công trình đầu mối, hệ thống các công trình thủy lợi, giao thông và dân sinh ở hạ du bị mất an toàn thì người ra lệnh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Bên cạnh trách nhiệm của người ban hành lệnh, trách nhiệm của đơn vị quản lý, khai thác công trình cũng được chế định cụ thể. Căn cứ theo khoản 2 Điều 36, việc thực hiện sai lệnh vận hành dẫn đến mất an toàn công trình đầu mối, hệ thống các công trình thủy lợi, giao thông và dân sinh ở hạ du thì chủ hồ có liên quan phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Quy định pháp lý cũng bao quát toàn diện các hành vi buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong chỉ đạo điều hành. Căn cứ theo điểm c khoản 3 Điều 7, trường hợp người có thẩm quyền chỉ đạo, quyết định vận hành hồ không thực hiện trách nhiệm của mình dẫn đến mất an toàn cho công trình, hạ du, gây thiệt hại đến tính mạng, tài sản của người dân thì sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Phân cấp thẩm quyền ban hành lệnh vận hành liên hồ chứa sông Cả

Quy trình vận hành liên hồ xác lập sự phân định chặt chẽ về thẩm quyền giữa chính quyền cấp tỉnh và đơn vị khai thác công trình trong từng tình huống thời tiết cụ thể. Căn cứ theo điểm a khoản 3 Điều 7, Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Nghệ An có thẩm quyền quyết định việc vận hành giảm lũ cho hạ du bao gồm các chế độ: hạ thấp mực nước hồ, duy trì mực nước hồ, cắt, giảm lũ cho hạ du và vận hành đưa mực nước hồ về mực nước cao nhất thời kỳ mùa lũ trong điều kiện bình thường. Đồng thời, quyết định việc phối hợp vận hành giảm lũ cho hạ du đối với 9 hồ: Bản Vẽ, Khe Bố, Chi Khê, Bản Mồng, Nậm Mô, Bản Ang, Nậm Nơn, Nhạn Hạc A và Châu Thắng.

Tại địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, căn cứ theo điểm a khoản 3 Điều 7, Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Hà Tĩnh quyết định việc vận hành giảm lũ cho hạ du (hạ thấp mực nước hồ, duy trì mực nước hồ, cắt, giảm lũ cho hạ du và vận hành đưa mực nước hồ về mực nước cao nhất thời kỳ mùa lũ trong điều kiện bình thường), quyết định việc phối hợp vận hành giảm lũ cho hạ du đối với 2 hồ: Ngàn Trươi và Hố Hô.

Đối với việc tích nước và các tình huống khẩn cấp, thẩm quyền thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Căn cứ theo điểm a khoản 3 Điều 7, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An quyết định đối với việc vận hành tích nước cuối mùa lũ và chế độ vận hành trong tình huống bất thường, khẩn cấp đối với các hồ Bản Vẽ, Khe Bố, Chi Khê, Bản Mồng, Nậm Mô, Bản Ang, Nậm Nơn, Nhạn Hạc A và Châu Thắng. Cùng căn cứ nêu trên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh quyết định việc vận hành tích nước cuối mùa lũ và chế độ vận hành trong tình huống bất thường, khẩn cấp đối với hồ Ngàn Trươi và hồ Hố Hô.

Quyền hạn của doanh nghiệp khai thác hồ chứa được giới hạn trong điều kiện vận hành an toàn và thường nhật. Căn cứ theo điểm b khoản 3 Điều 7, Giám đốc, Tổng Giám đốc hoặc Thủ trưởng đơn vị quản lý, vận hành hồ quyết định việc thực hiện chế độ vận hành bảo đảm an toàn công trình và vận hành trong điều kiện bình thường trên cơ sở quy trình vận hành hồ chứa được cấp có thẩm quyền ban hành và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Chức danh có thẩm quyềnPhạm vi hồ phụ tráchNội dung thẩm quyền quyết định
Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Nghệ AnBản Vẽ, Khe Bố, Chi Khê, Bản Mồng, Nậm Mô, Bản Ang, Nậm Nơn, Nhạn Hạc A, Châu ThắngQuyết định giảm lũ cho hạ du (hạ thấp mực nước, duy trì mực nước, cắt giảm lũ, đưa về mực nước cao nhất bình thường mùa lũ) và phối hợp giảm lũ.
Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Hà TĩnhNgàn Trươi, Hố HôQuyết định giảm lũ cho hạ du (hạ thấp mực nước, duy trì mực nước, cắt giảm lũ, đưa về mực nước cao nhất bình thường mùa lũ) và phối hợp giảm lũ.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ AnBản Vẽ, Khe Bố, Chi Khê, Bản Mồng, Nậm Mô, Bản Ang, Nậm Nơn, Nhạn Hạc A, Châu ThắngQuyết định vận hành tích nước cuối mùa lũ và chế độ vận hành trong tình huống bất thường, khẩn cấp.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà TĩnhNgàn Trươi, Hố HôQuyết định vận hành tích nước cuối mùa lũ và chế độ vận hành trong tình huống bất thường, khẩn cấp.
Chủ hồ (Giám đốc, Tổng Giám đốc, Thủ trưởng đơn vị)Từng hồ chứa được giao quản lýQuyết định vận hành bảo đảm an toàn công trình và vận hành trong điều kiện bình thường; chịu trách nhiệm về quyết định.

Bốn chế độ vận hành giảm lũ hạ du và ngưỡng kích hoạt bắt buộc

Quy định chi tiết các chế độ kỹ thuật nhằm bảo đảm việc xả nước được kiểm soát chính xác, không gây lũ nhân tạo đột ngột cho vùng đồng bằng. Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 7, vận hành giảm lũ cho hạ du đối với các hồ Bản Vẽ, Bản Mồng, Ngàn Trươi và Hố Hô gồm 4 chế độ:

  • Vận hành hạ thấp mực nước hồ: Quá trình vận hành điều tiết xả nước với tổng lưu lượng xả lớn hơn lưu lượng đến hồ nhằm hạ dần mực nước hồ về mực nước đón lũ thấp nhất để tạo thêm dung tích phòng lũ. Người có thẩm quyền quyết định cụ thể về thời gian xả, lưu lượng xả phù hợp.
  • Vận hành duy trì mực nước hồ: Quá trình vận hành điều tiết xả nước với tổng lưu lượng xả tương đương với lưu lượng đến hồ (sai số cho phép +/- 10%) nhằm duy trì mực nước hồ.
  • Vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du: Quá trình vận hành điều tiết xả nước với tổng lưu lượng xả nhỏ hơn lưu lượng đến hồ để tích nước vào hồ nhằm cắt, giảm lũ cho hạ du. Quá trình này phải bảo đảm mực nước hồ không vượt quá mực nước dâng bình thường, riêng hồ Ngàn Trươi không vượt quá cao trình 54,62 m.
  • Vận hành đưa mực nước hồ về mực nước cao nhất thời kỳ mùa lũ: Quá trình điều tiết xả nước với tổng lưu lượng xả lớn hơn lưu lượng đến hồ nhằm đưa dần mực nước hồ về mực nước quy định tại Bảng 1 của quy trình sau khi vận hành cắt, giảm lũ.

Các hồ phải kích hoạt chế độ giảm lũ hạ du khi xuất hiện điều kiện khí tượng thủy văn cụ thể. Căn cứ theo điểm a khoản 2 Điều 7, chế độ vận hành giảm lũ cho hạ du bắt buộc thực hiện khi Cục Khí tượng Thủy văn cảnh báo hoặc dự báo có bão khẩn cấp, áp thấp nhiệt đới gần bờ hoặc hình thế thời tiết khác gây mưa lũ mà trong vòng 24 đến 48 giờ tới có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến địa phương hoặc ngập lụt trên lưu vực sông Cả. Trường hợp không có dự báo mưa lũ, chế độ này được kích hoạt khi lưu lượng lũ về hồ vượt ngưỡng quy định: vượt 1.000 m³/s đối với hồ Bản Vẽ; vượt 1.500 m³/s đối với hồ Bản Mồng; vượt 700 m³/s đối với hồ Ngàn Trươi; vượt 400 m³/s đối với hồ Hố Hô.

Thời gian duy trì chế độ giảm lũ kéo dài từ khi xuất hiện tình huống trên cho đến khi mực nước hồ không vượt quá mực nước quy định tại Bảng 1 hoặc mực nước tại các trạm thủy văn đã xuống dưới mức báo động I và còn đang tiếp tục xuống, đồng thời không có khả năng xuất hiện đợt lũ mới theo điểm a khoản 2 Điều 7.

Quy định bảo đảm an toàn công trình và tích nước cuối mùa lũ

Công tác bảo đảm an toàn công trình được đặt ra khi mực nước hồ chạm các ngưỡng giới hạn thiết kế. Căn cứ theo điểm b khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 7, vận hành bảo đảm an toàn công trình là quá trình vận hành điều tiết xả nước khi mực nước hồ đã đạt đến mực nước dâng bình thường (riêng hồ Ngàn Trươi đạt đến cao trình 54,62 m) mà lũ đến hồ vẫn tiếp tục tăng, có khả năng ảnh hưởng đến an toàn công trình. Quá trình này duy trì cho đến khi mực nước hồ giảm xuống dưới mực nước dâng bình thường (dưới 54,62 m đối với hồ Ngàn Trươi) và lũ đến hồ đã giảm.

Đối với việc tích nước phục vụ sản xuất mùa khô, việc vận hành phải tuân thủ mốc thời gian chặt chẽ. Căn cứ theo điểm c khoản 2 Điều 7, các hồ bắt đầu thực hiện chế độ vận hành tích nước cuối mùa lũ nếu từ ngày 01 tháng 9 đối với hồ Bản Vẽ, từ ngày 01 tháng 11 đối với các hồ Bản Mồng, Ngàn Trươi không xuất hiện các tình huống bão, áp thấp hoặc lưu lượng lũ vượt ngưỡng. Đồng thời, bản tin cảnh báo, dự báo trong 10 ngày tới của Cục Khí tượng Thủy văn không có thông tin xuất hiện các hình thế thời tiết có thể gây mưa, lũ lớn trên lưu vực sông Cả.

Căn cứ theo điểm d khoản 1 và điểm d khoản 2 Điều 7, ngoài các thời điểm thực hiện chế độ giảm lũ, bảo đảm an toàn công trình, tích nước cuối lũ và tình huống bất thường, khẩn cấp, các hồ vận hành trong điều kiện bình thường để điều tiết nước hạ du, duy trì dòng chảy tối thiểu, phát điện và xả tràn giữ mực nước theo quy định.

Hình thức truyền lệnh, chế độ thông tin và xử lý sự cố khẩn cấp

Quy trình ban hành lệnh xả nước đòi hỏi tính chuẩn xác cao về mặt nội dung kỹ thuật và phương thức truyền đạt nhằm phục vụ công tác đối chiếu pháp lý sau này. Căn cứ theo điểm đ khoản 3 Điều 7, lệnh vận hành phải thể hiện các thông tin chính:

  • Hiện trạng mực nước hạ du, mực nước hồ, lưu lượng về hồ, lưu lượng xả sau công trình.
  • Mục tiêu cần đạt của lệnh vận hành.
  • Thời gian thực hiện lệnh.
  • Mực nước hồ dự kiến đạt được sau khi xả.
  • Cấp lưu lượng xả và các yêu cầu kỹ thuật khác (nếu có).

Về phương thức truyền đạt thông tin, căn cứ theo điểm d khoản 3 Điều 7, việc báo cáo vận hành công trình được thực hiện theo một trong các phương thức: trực tiếp, mạng vi tính, thư điện tử, điện thoại có ghi âm, máy vô tuyến điện và các hình thức thông tin, liên lạc phù hợp khác. Chủ hồ có trách nhiệm báo cáo ngay Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp tỉnh hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Toàn bộ hồ sơ, dữ liệu, nhật ký vận hành và cơ sở đưa ra quyết định vận hành phải được lưu trữ, gửi các cơ quan, đơn vị liên quan để theo dõi, đối chiếu và lưu hồ sơ quản lý.

Khi phát sinh nguy cơ mất an toàn công trình đầu mối cần xử lý ngay, quy trình báo cáo khẩn cấp được kích hoạt. Căn cứ theo khoản 3 Điều 36, nếu phát hiện có nguy cơ xảy ra sự cố công trình đầu mối đòi hỏi phải điều chỉnh tức thời, chủ hồ thủy điện phải báo cáo sự cố và đề xuất phương án khắc phục với Bộ Công Thương; chủ hồ thủy lợi báo cáo sự cố và đề xuất phương án với Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đồng thời, các chủ hồ phải báo cáo ngay tới Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp tỉnh và Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia. Riêng Chủ hồ Hố Hô còn phải báo cáo ngay tới Chủ tịch Ủy ban nhân dân và Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Quảng Trị.

Đối tượng chịu ảnh hưởng và danh mục hành động bắt buộc

Việc thực hiện nghiêm ngặt các quy định xả lũ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cộng đồng dân cư và đặt ra trách nhiệm cụ thể đối với từng nhóm đối tượng trên địa bàn:

  • Lãnh đạo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị): Trực tiếp theo dõi dữ liệu quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn; ban hành lệnh vận hành đúng thẩm quyền, đúng thời điểm và đầy đủ nội dung theo mẫu quy định; lưu trữ toàn bộ băng ghi âm cuộc gọi, dữ liệu điện tử để làm căn cứ pháp lý.
  • Lãnh đạo doanh nghiệp, đơn vị quản lý vận hành 11 hồ chứa: Chấp hành tuyệt đối lệnh vận hành của Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; chủ động thực hiện chế độ bảo đảm an toàn công trình theo quy trình kỹ thuật; ghi chép nhật ký vận hành liên tục; thực hiện chế độ báo cáo sự cố tức thời về Bộ quản lý chuyên ngành, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia và chính quyền tỉnh liên quan.
  • Người dân vùng hạ lưu lưu vực sông Cả: Nắm bắt các bản tin cảnh báo, thông báo lệnh vận hành từ cơ quan chức năng để kịp thời phòng tránh va chạm dòng chảy, ngập lụt cục bộ; giám sát việc chấp hành quy trình xả lũ của các chủ đập trên địa bàn sinh sống.

Câu hỏi thường gặp về xử lý vi phạm vận hành hồ chứa sông Cả

Chủ hồ tự ý thay đổi lưu lượng xả khác với lệnh của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự bị xử lý thế nào?

Căn cứ theo khoản 2 Điều 36, việc thực hiện sai lệnh vận hành dẫn đến mất an toàn công trình đầu mối, hệ thống các công trình thủy lợi, giao thông và dân sinh ở hạ du thì chủ hồ có liên quan phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Ngoài ra, việc lưu sai nhật ký, không tuân thủ cấp lưu lượng xả ghi trong lệnh còn bị xem xét trách nhiệm theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 7.

Lưu lượng nước đổ về hồ đạt mức bao nhiêu thì hồ Bản Vẽ và Hố Hô phải chuyển sang chế độ giảm lũ hạ du?

Căn cứ theo điểm a khoản 2 Điều 7, trong trường hợp không có dự báo mưa lũ diện rộng, hồ Bản Vẽ phải kích hoạt chế độ vận hành giảm lũ hạ du khi lưu lượng về hồ vượt 1.000 m³/s. Đối với hồ Hố Hô, ngưỡng kích hoạt chế độ giảm lũ hạ du khi lưu lượng về hồ vượt 400 m³/s.

Hồ sơ vận hành và nhật ký truyền lệnh qua điện thoại có bắt buộc phải ghi âm lưu trữ không?

Có. Căn cứ theo điểm d khoản 3 Điều 7, phương thức truyền thông tin qua điện thoại phải có ghi âm. Toàn bộ hồ sơ, dữ liệu, nhật ký vận hành và cơ sở đưa ra quyết định vận hành phải được lưu trữ, gửi các cơ quan, đơn vị liên quan để theo dõi, đối chiếu và phục vụ quản lý.

Kiểm tra hiệu lực và thực thi quy trình vận hành

Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Cả đã chính thức được ban hành và đi vào đời sống pháp lý. Lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước tại Nghệ An, Hà Tĩnh, đơn vị phối hợp tại Quảng Trị cùng toàn bộ ban giám đốc các nhà máy thủy điện, thủy nông trên địa bàn cần tiến hành rà soát lại toàn bộ hồ sơ kỹ thuật, phương án ứng phó thiên tai của đơn vị mình. Việc đối chiếu thường xuyên các quyết định điều hành với quy định phân cấp tại Điều 7 và chế tài tại Điều 36 là biện pháp then chốt để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hạ du và phòng ngừa rủi ro pháp lý cho người thực thi công vụ.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm