Sắp áp dụng quy định mới về định biên an toàn tối thiểu và chứng chỉ thuyền viên

Kể từ ngày 01/12/2026, các tiêu chuẩn chuyên môn, việc đào tạo, huấn luyện thuyền viên và định biên an toàn tối thiểu của tàu biển Việt Nam sẽ chính thức áp dụng theo hệ thống quy chuẩn mới. Mốc thời gian này đặt dấu chấm hết cho hiệu lực của Thông tư số 20/2023/TT-BGTVT, trực tiếp tác động tới cộng đồng doanh nghiệp vận tải biển, chủ tàu, các cơ sở đào tạo chuyên ngành hàng hải và đội ngũ thuyền viên công tác trên các phương tiện hàng hải đã đăng ký trong Sổ đăng ký tàu biển quốc gia Việt Nam.

Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong ngành hàng hải cần nắm rõ các mốc thời gian, phạm vi điều chỉnh cùng điều khoản chuyển tiếp cụ thể nhằm bảo đảm tính liên tục trong vận hành tàu biển và tránh các vi phạm quy định an toàn khi thời điểm thi hành đang tới gần.

Hiệu lực thi hành và phạm vi điều chỉnh

Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 77/2026/TT-BXD điều chỉnh các hoạt động liên quan đến tiêu chuẩn chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn, công tác đào tạo, huấn luyện thuyền viên cũng như phương án định biên an toàn tối thiểu đối với tàu biển và tàu biển công vụ đã đăng ký trong Sổ đăng ký tàu biển quốc gia Việt Nam.

Về thời điểm thực thi, hệ thống văn bản xác lập mốc thời gian rõ ràng: quy định mới bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2026. Cùng thời điểm này, Thông tư số 20/2023/TT-BGTVT trước đây của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải sẽ chính thức hết hiệu lực pháp luật. Do đó, toàn bộ công tác tổ chức thuyền bộ, huấn luyện nghiệp vụ và bố trí nhân sự an toàn trên các phương tiện thuộc phạm vi áp dụng đều phải chuyển sang vận hành dưới hành lang pháp lý mới.

Các đối tượng chịu tác động chính

Các nhóm chủ thể chịu sự điều chỉnh trực tiếp từ mốc ngày 01/12/2026 bao gồm:

• Chủ tàu và người khai thác tàu biển: Cần rà soát toàn bộ phương án định biên an toàn tối thiểu đối với đội tàu biển và tàu biển công vụ thuộc quyền quản lý, kiểm tra tính hợp lệ của các loại giấy tờ định biên được cấp trên từng phương tiện.

• Thuyền viên và sỹ quan hàng hải: Kiểm tra thời hạn hiệu lực của chứng chỉ chuyên môn, giấy xác nhận, giấy công nhận, đồng thời lưu ý các giai đoạn thực tập nghiệp vụ sỹ quan trên tàu biển được ghi nhận trong sổ huấn luyện.

• Cơ sở đào tạo và huấn luyện thuyền viên: Cần cập nhật tiêu chuẩn chuyên môn, rà soát chứng nhận của đội ngũ giảng dạy và huấn luyện viên chính để đáp ứng kịp thời tiêu chuẩn định biên và đào tạo kể từ ngày văn bản có hiệu lực.

Lưu ý quan trọng: Tất cả các bên liên quan cần khẩn trương đối chiếu tình trạng pháp lý của phương tiện và nhân sự hàng hải trước ngày 01/12/2026 để chuẩn bị phương án điều chỉnh phù hợp, ngăn ngừa rủi ro đình trệ lịch trình hoạt động của đội tàu biển.

Quy định chuyển tiếp đối với chứng chỉ, định biên và hồ sơ tiếp nhận

Nhằm tạo điều kiện ổn định cho hoạt động hàng hải trong giai đoạn chuyển đổi, quy định mới phân tách chi tiết các trường hợp chuyển tiếp áp dụng đối với giấy tờ đã cấp, quá trình thực tập của thuyền viên và các hồ sơ hành chính đang trong quá trình xử lý.

Các trường hợp chuyển tiếp cụ thể được đối chiếu và xử lý như sau:

Gợi ý xử lý: Đối với các chứng chỉ chuyên môn và giấy chứng nhận định biên an toàn tối thiểu còn thời hạn dài sau ngày 01/12/2026, chủ tàu và thuyền viên không bắt buộc phải đổi ngay lập tức mà được tiếp tục sử dụng hợp pháp cho đến khi hết hạn hoặc khi phát sinh nhu cầu cấp lại.

Nhiệm vụ các đơn vị cần thực hiện ngay lúc này

Thời điểm ngày 01/12/2026 đang tới gần, đặt ra các công việc cấp bách mà chủ tàu, thuyền viên và các đơn vị liên quan cần hoàn thành:

1. Kiểm kê hồ sơ giấy tờ: Rà soát danh mục toàn bộ chứng chỉ chuyên môn, giấy công nhận, giấy xác nhận, giấy chứng nhận định biên an toàn tối thiểu của từng phương tiện để xác định chính xác thời hạn hiệu lực còn lại.

2. Theo dõi tiến độ nộp hồ sơ: Đối với các thủ tục cấp GCNKNCM, GCNHLNV, Giấy chứng nhận huấn luyện viên chính hay các giấy công nhận, xác nhận đã nộp cho cơ quan chức năng, cần theo dõi quy trình xử lý theo diện chuyển tiếp của Thông tư số 20/2023/TT-BGTVT.

3. Hoàn thiện ghi nhận thực tập: Thuyền viên đang trong quá trình thực tập sỹ quan trên tàu cần kiểm tra việc ghi nhận đầy đủ, chuẩn xác vào Sổ ghi nhận huấn luyện trước thời điểm quy định mới chính thức có hiệu lực thi hành để bảo đảm quyền lợi chuyển tiếp.