Từ 01/01/2027: Sổ công chứng điện tử hợp chuẩn không phải in ra giấy
Theo Thông tư 17/2026/TT-BTP, từ ngày 01/01/2027, sổ công chứng điện tử đáp ứng chuẩn kỹ thuật có giá trị tương đương sổ giấy, tổ chức không phải in đóng sổ.
Mục lục nội dungThu gọn
Từ ngày 01 tháng 01 năm 2027, tổ chức hành nghề công chứng và Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài chính thức bước vào giai đoạn chuyển đổi số quan trọng trong công tác quản lý nghiệp vụ lưu trữ theo quy định tại Thông tư 17/2026/TT-BTP của Bộ Tư pháp. Thay đổi cốt lõi tại văn bản này là việc thừa nhận tính pháp lý của sổ công chứng điện tử: nếu bảo đảm đầy đủ các điều kiện kỹ thuật theo luật định, các cơ quan và tổ chức công chứng sẽ hoàn toàn không phải in, đóng thành sổ giấy để lưu trữ như quy định trước đây. Quy chuẩn mới này tháo gỡ áp lực chi phí cơ sở vật chất, thủ tục đóng sổ thủ công, đồng thời đặt ra những yêu cầu bắt buộc về tính toàn vẹn dữ liệu, kiểm soát ký số nghiệp vụ và phương thức đánh số công chứng thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Hiệu lực thi hành và lộ trình áp dụng quy chuẩn nghiệp vụ mới
Theo khoản 1 Điều 20 Thông tư 17/2026/TT-BTP, văn bản này có hiệu lực chung từ ngày 01 tháng 01 năm 2027. Riêng các quy định liên quan đến quy chế tập sự hành nghề công chứng tại Chương II và khoản 2 Điều 21 của Thông tư này đã chính thức phát sinh hiệu lực thi hành từ ngày 16 tháng 11 năm 2026 theo khoản 2 Điều 20 Thông tư 17/2026/TT-BTP. Như vậy, thời điểm hôm nay là ngày 20 tháng 11 năm 2026, các tổ chức hành nghề công chứng và Cơ quan đại diện ngoại giao đang có thời gian chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật trước khi quy chuẩn quản trị nghiệp vụ công chứng bắt đầu có hiệu lực.
Việc đặt mốc áp dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2027 đối với các quy định về sổ sách và số công chứng tạo điều kiện cho các phòng công chứng, văn phòng công chứng và cơ quan đại diện kiểm tra, rà soát hệ thống phần mềm nghiệp vụ nội bộ, chứng thư chữ ký số của tổ chức và người đứng đầu, bảo đảm chu trình lập sổ, khóa sổ diễn ra trọn vẹn theo niên độ công tác hằng năm.
Hai loại sổ nghiệp vụ bắt buộc của tổ chức hành nghề công chứng
Theo khoản 1 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, mỗi tổ chức hành nghề công chứng và Cơ quan đại diện ngoại giao phải lập hai loại sổ chuyên trách độc lập để ghi nhận hoạt động công chứng:
- Sổ yêu cầu công chứng: Được lập để theo dõi việc tiếp nhận yêu cầu công chứng và kết quả giải quyết yêu cầu công chứng đó. Sổ phản ánh toàn bộ tiến trình từ khâu tiếp nhận ban đầu cho đến khi có kết quả hoàn thành hoặc từ chối xử lý hồ sơ.
- Sổ công chứng giao dịch: Được lập để theo dõi, quản lý các việc công chứng được thực hiện tại cơ quan, tổ chức của mình. Đây là căn cứ quản lý chứng từ gốc, số công chứng của từng hợp đồng, giao dịch hoàn thành.
Cả hai loại sổ này đều chịu sự điều chỉnh của nguyên tắc lập, mở, quản lý và khóa sổ thống nhất theo niên độ một năm dương lịch, bất kể tổ chức lựa chọn hình thức thể hiện truyền thống bằng văn bản giấy hay hoàn toàn bằng phương tiện điện tử.
Chu trình lập, mở và khóa sổ nghiệp vụ hằng năm
Theo khoản 2 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, Sổ yêu cầu công chứng và Sổ công chứng giao dịch được lập theo từng năm. Về mốc thời gian hành chính:
- Ngày mở sổ là ngày 01 tháng 01 hằng năm.
- Ngày khóa sổ là ngày 31 tháng 12 hằng năm.
- Trường hợp tổ chức hành nghề công chứng hoặc Cơ quan đại diện ngoại giao bắt đầu hoạt động trong năm thì ngày mở sổ là ngày bắt đầu hoạt động của tổ chức, cơ quan đó.
Đối với hình thức sổ giấy truyền thống, việc quản lý đòi hỏi những thao tác vật lý nghiêm ngặt: theo khoản 2 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, sổ giấy phải được đánh số trang liên tục từ trang 01 đến hết sổ, không được bỏ trống các dòng hoặc các trang, và bắt buộc phải đóng dấu giáp lai theo quy định của pháp luật.
Khi kết thúc năm vào ngày 31 tháng 12, thủ tục khóa sổ giấy đòi hỏi quy trình xác nhận hành chính cụ thể: theo khoản 2 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, đối với Sổ yêu cầu công chứng, người quản lý phải thống kê tổng số yêu cầu công chứng đã tiếp nhận và kết quả giải quyết các yêu cầu đó; đối với Sổ công chứng giao dịch, phải thống kê tổng số việc công chứng đã thực hiện trong năm. Cuối cùng, người đứng đầu tổ chức hành nghề công chứng, Cơ quan đại diện ngoại giao phải xác nhận, ký, ghi rõ họ tên và đóng dấu vào sổ giấy.
Bốn điều kiện bắt buộc để sổ công chứng điện tử hợp chuẩn không phải in ra giấy
Từ ngày 01 tháng 01 năm 2027, trường hợp đơn vị lựa chọn phương thức lập Sổ yêu cầu công chứng và Sổ công chứng giao dịch dưới dạng điện tử, việc mở và khóa sổ vẫn phải tuân thủ đúng khung thời gian từ ngày 01 tháng 01 đến hết ngày 31 tháng 12 hoặc tính từ ngày đơn vị đi vào vận hành. Theo khoản 3 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, để một sổ điện tử được công nhận đầy đủ giá trị pháp lý tương đương sổ giấy và được miễn trừ hoàn toàn nghĩa vụ in ấn, đóng thành sổ giấy, hệ thống phần mềm phải đáp ứng đủ 4 điều kiện kỹ thuật sau:
- Ký số theo thẩm quyền: Sổ điện tử phải được ký số theo đúng thẩm quyền quy định tại điểm a khoản 3 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP.
- Bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực: Hệ thống dữ liệu phải bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, khả năng xác định người thực hiện và xác định chính xác thời điểm thực hiện thao tác nghiệp vụ theo điểm b khoản 3 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP.
- Truy xuất và kiểm soát lịch sử dữ liệu: Sổ phải có khả năng truy xuất, khai thác, lưu trữ an toàn và theo dõi toàn bộ lịch sử thay đổi dữ liệu nếu có phát sinh chỉnh sửa theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP.
- Kiểm soát ghi nhận và bảo vệ dữ liệu gốc: Việc sửa đổi, cập nhật dữ liệu phải được ghi nhận và không làm mất hoặc thay đổi trái phép dữ liệu đã được ghi nhận trước đó theo điểm d khoản 3 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP.
Theo khoản 3 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP xác định nguyên tắc: «Sổ điện tử đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên có giá trị pháp lý tương đương sổ giấy và không phải in, đóng thành sổ giấy.»
So sánh chi tiết nghiệp vụ giữa sổ công chứng giấy và sổ công chứng điện tử
Để giúp các công chứng viên và lãnh đạo tổ chức hành nghề công chứng nắm bắt trực quan sự khác biệt khi áp dụng quy định mới từ ngày 01 tháng 01 năm 2027, bảng đối chiếu nghiệp vụ dưới đây thể hiện toàn bộ các tiêu chí pháp lý quy định tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP:
| Tiêu chí so sánh | Sổ công chứng giấy | Sổ công chứng điện tử hợp chuẩn |
|---|---|---|
| Thời hạn mở và khóa sổ | Mở sổ ngày 01/01, khóa sổ ngày 31/12 hằng năm hoặc từ ngày bắt đầu hoạt động (khoản 2 Điều 20). | Mở và khóa sổ đồng bộ theo chu trình khoản 2 Điều 20 (khoản 3 Điều 20). |
| Hình thức trình bày và bảo mật vật lý | Đánh số trang liên tục từ trang 01 đến hết sổ, không bỏ trống dòng/trang, đóng dấu giáp lai (khoản 2 Điều 20). | Bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, xác định người thực hiện, thời điểm thực hiện (điểm b khoản 3 Điều 20). |
| Thẩm quyền xác thực | Người đứng đầu xác nhận, ký, ghi rõ họ tên và đóng dấu vào sổ (khoản 2 Điều 20). | Được ký số theo thẩm quyền trên hệ thống điện tử (điểm a khoản 3 Điều 20). |
| Kiểm soát chỉnh lý dữ liệu | Thực hiện trên trang sổ cố định, không được bỏ trống dòng, trang giấy (khoản 2 Điều 20). | Theo dõi lịch sử thay đổi dữ liệu; sửa đổi, cập nhật phải được ghi nhận và không làm mất hoặc thay đổi trái phép dữ liệu đã có (điểm c, d khoản 3 Điều 20). |
| Nghĩa vụ in ấn và lưu trữ | Bắt buộc đóng sổ, lưu trữ hồ sơ giấy tại đơn vị theo luật định. | Có giá trị pháp lý tương đương sổ giấy, không phải in, đóng thành sổ giấy (khoản 3 Điều 20). |
Chuẩn hóa cấu trúc số công chứng từ ngày 01/01/2027
Không chỉ hiện đại hóa hình thức sổ sách, Thông tư 17/2026/TT-BTP còn quy chuẩn hóa tuyệt đối việc ghi số công chứng giao dịch nhằm phục vụ quản lý dữ liệu đồng nhất. Theo khoản 4 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, cấu trúc số công chứng được quy định thống nhất như sau:
Số thứ tự/năm thực hiện công chứng/ký hiệu phương thức công chứng
Trong đó, ký hiệu phương thức công chứng được chia thành 2 trường hợp cụ thể:
- Ký hiệu CCGD: Áp dụng đối với giao dịch được công chứng bằng văn bản giấy theo khoản 4 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP.
- Ký hiệu CCGDĐT: Áp dụng đối với giao dịch được công chứng điện tử theo quy định tại Điều 65 Luật Công chứng theo khoản 4 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP.
Theo khoản 4 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, số công chứng được quản lý thống nhất, liên tục trong từng năm, bắt đầu từ số 01 vào ngày 01 tháng 01 hoặc ngày phát sinh văn bản công chứng đầu tiên của năm và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 của năm đó, không phân biệt phương thức thực hiện công chứng. Trường hợp trong năm phải sử dụng Sổ công chứng giao dịch khác thì tổ chức phải tiếp tục sử dụng số thứ tự liền kề với số thứ tự đã sử dụng trong sổ trước đó. Đặc biệt, các tổ chức không được tự ý bổ sung chữ cái, ký hiệu hoặc ký tự khác ngoài cấu trúc số công chứng này.
Đối tượng chịu ảnh hưởng và những việc cần chuẩn bị ngay
Các nhóm chủ thể chịu tác động trực tiếp từ quy định tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP bao gồm:
- Tổ chức hành nghề công chứng (Phòng công chứng, Văn phòng công chứng): Cần chủ động rà soát, nâng cấp phần mềm cơ sở dữ liệu để đáp ứng 4 điều kiện của sổ điện tử; trang bị hạ tầng ký số cho người đứng đầu tổ chức; chuẩn hóa quy trình xuất số công chứng tự động bảo đảm đúng mẫu số quy chuẩn
Số thứ tự/năm/ký hiệu. - Công chứng viên: Nắm vững quy tắc phân định ký hiệu
CCGDcho văn bản giấy vàCCGDĐTcho văn bản công chứng điện tử; tuyệt đối không chèn ký tự tùy tiện vào văn bản chứng nhận từ ngày 01 tháng 01 năm 2027. - Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài: Cập nhật quy trình mở, khóa sổ, quản trị hệ thống dữ liệu điện tử tương ứng với chức năng công chứng tại đơn vị theo khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP.
Câu hỏi thường gặp
Sổ công chứng điện tử có bắt buộc phải in ra giấy vào ngày 31 tháng 12 không?
Theo khoản 3 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, sổ điện tử nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về ký số, tính toàn vẹn, xác thực, theo dõi lịch sử và bảo vệ an toàn dữ liệu thì có giá trị pháp lý tương đương sổ giấy và hoàn toàn không phải in, đóng thành sổ giấy khi thực hiện khóa sổ.
Có được phân chia hai dãy số riêng biệt cho công chứng giấy và công chứng điện tử không?
Không. Theo khoản 4 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, số công chứng được quản lý thống nhất và liên tục trong từng năm từ ngày 01 tháng 01 (hoặc ngày phát sinh văn bản đầu tiên) đến ngày 31 tháng 12 của năm đó, bắt đầu từ số 01 và không phân biệt phương thức thực hiện công chứng giấy hay điện tử.
Nếu đổi sang cuốn Sổ công chứng giao dịch mới trong năm thì số thứ tự được tính thế nào?
Theo khoản 4 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, trường hợp trong năm phải sử dụng Sổ công chứng giao dịch khác thì đơn vị phải tiếp tục sử dụng số thứ tự liền kề với số thứ tự đã sử dụng trong sổ trước đó, không được đánh lại từ đầu.
Văn phòng công chứng có được thêm chữ viết tắt của văn phòng vào số công chứng không?
Theo khoản 4 Điều 20 được sửa đổi, bổ sung tại Điều 3 Thông tư 17/2026/TT-BTP, cấu trúc số công chứng được cố định gồm Số thứ tự/năm thực hiện công chứng/ký hiệu phương thức công chứng. Pháp luật nghiêm cấm việc tự ý bổ sung chữ cái, ký hiệu hoặc ký tự khác ngoài cấu trúc số công chứng chuẩn này.
Kiểm tra hạ tầng và chuẩn bị lộ trình áp dụng
Quy chuẩn về sổ công chứng điện tử hợp chuẩn và cấu trúc số công chứng mới tại Thông tư 17/2026/TT-BTP là bước tiến căn bản hướng tới chuyển đổi số đồng bộ trong ngành tư pháp từ ngày 01 tháng 01 năm 2027. Để tránh các sai sót nghiệp vụ, các tổ chức hành nghề công chứng và Cơ quan đại diện ngoại giao cần đối chiếu kỹ lưỡng các tính năng của phần mềm quản lý với các điều kiện quy định tại Điều 3 (khoản 3 Điều 20) Thông tư 17/2026/TT-BTP, rà soát chứng thư số và liên hệ các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ để hoàn thiện trước thời điểm chính thức áp dụng.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức