Từ 15/11/2026: Không giao thôn, tổ dân phố thu thuế và xử phạt vi phạm
Theo Quyết định 155/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố Hà Nội có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, quy định rõ ràng không thực hiện khoán việc cho thôn, tổ dân phố đối với các nhiệm vụ xử phạt vi phạm hành chính, thu các khoản thuế, phí thuộc ngân sách và các công việc quản lý nhà nước.
Mục lục nội dungThu gọn
Từ ngày 15/11/2026, công tác quản lý và vận hành tại cơ sở trên địa bàn Hà Nội có bước điều chỉnh quan trọng liên quan đến phạm vi hoạt động của cộng đồng dân cư. Quy định mới xác lập ranh giới pháp lý minh bạch: chính quyền cơ sở tuyệt đối không giao cho thôn, tổ dân phố thực hiện các phần việc mang tính quyền lực nhà nước, đặc biệt là hoạt động thu thuế và xử phạt vi phạm.
Ranh giới cấm trong cơ chế khoán việc tại thôn và tổ dân phố
Để ngăn chặn triệt để tình trạng lạm quyền hoặc đùn đẩy trách nhiệm quản lý nhà nước xuống các tổ chức tự quản cơ sở, quy định đã liệt kê chi tiết các công việc không được phép khoán việc dưới bất kỳ hình thức nào. Những nội dung này đòi hỏi thẩm quyền luật định chặt chẽ, gắn liền với trách nhiệm công vụ của cơ quan có thẩm quyền.
Cụ thể, theo điểm a khoản 3 Điều 7, không thực hiện khoán việc đối với nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước; thanh tra, kiểm tra chuyên ngành; xử phạt vi phạm hành chính; áp dụng biện pháp ngăn chặn, cưỡng chế; xác minh, kết luận, xác nhận sự kiện, tình trạng pháp lý thuộc thẩm quyền của cơ quan, người có thẩm quyền; giải quyết thủ tục hành chính, khiếu nại, tố cáo và tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan nhà nước.
Đồng thời, theo điểm d khoản 3 Điều 7, cơ quan hành chính tuyệt đối không khoán việc tổ chức thu, quản lý các khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản thu thuộc ngân sách nhà nước; thu tiền từ cho thuê, khai thác tài sản công hoặc huy động, thu các khoản đóng góp mang tính bắt buộc; thu thập, cập nhật, quản lý, chia sẻ dữ liệu dân cư, dữ liệu chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý của cơ quan nhà nước hoặc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật.
| Nhóm nhiệm vụ | Nội dung cấm giao khoán cho thôn, tổ dân phố | Căn cứ quy định |
|---|---|---|
| Quản lý nhà nước và chế tài | Thanh tra, kiểm tra; xử phạt vi phạm hành chính; cưỡng chế, áp dụng biện pháp ngăn chặn; xác minh sự kiện pháp lý; giải quyết thủ tục công, khiếu nại, tố cáo. | Theo điểm a khoản 3 Điều 7 |
| Tài chính và ngân sách | Tổ chức thu, quản lý thuế, phí, lệ phí ngân sách nhà nước; thu tiền khai thác tài sản công; huy động các khoản đóng góp mang tính bắt buộc. | Theo điểm d khoản 3 Điều 7 |
| Chuyên môn và dịch vụ công | Nhiệm vụ chuyên môn của cán bộ, công chức; công việc thường xuyên của Trưởng thôn, Tổ trưởng; dịch vụ công thuộc diện đặt hàng, đấu thầu. | Theo điểm b khoản 3 Điều 7 |
| Đầu tư, tài sản và hợp đồng | Đầu tư xây dựng, mua sắm công; định đoạt, cho thuê tài sản công; việc đòi hỏi chứng chỉ hành nghề; việc phải ký hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ. | Theo điểm c và điểm đ khoản 3 Điều 7 |
| Dữ liệu và nhiệm vụ trùng lặp | Quản lý dữ liệu dân cư, xử lý dữ liệu cá nhân; công việc đã bố trí kinh phí hoặc đã giao đơn vị khác; việc không rõ khối lượng, tiêu chí nghiệm thu. | Theo điểm d và điểm e khoản 3 Điều 7 |
Điều kiện chặt chẽ để một công việc được xem xét giao khoán
Cơ chế giao khoán không áp dụng tùy tiện mà chỉ được triển khai khi đáp ứng toàn bộ các tiêu chuẩn thẩm định. Căn cứ theo khoản 1 Điều 7, công việc được xem xét khoán phải hội đủ 3 điều kiện nền tảng:
- Thứ nhất, tính cụ thể và phạm vi: Phải là công việc cụ thể, có phạm vi rõ ràng, gắn với địa bàn thôn, tổ dân phố hoặc khu dân cư; xác định được khối lượng, chất lượng, thời hạn, kết quả cần đạt và phục vụ trực tiếp lợi ích chung của cộng đồng dân cư (theo điểm a khoản 1 Điều 7).
- Thứ hai, tính tương thích chức năng: Phù hợp với tính chất tự quản hoặc hoạt động phối hợp, hỗ trợ chính quyền cấp xã; không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước, nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ, giải quyết thủ tục hành chính; không phải là sản phẩm, dịch vụ công thuộc trường hợp phải thực hiện theo cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu hoặc nhiệm vụ quản lý, khai thác tài sản công thuộc trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị theo quy định (theo điểm b khoản 1 Điều 7).
- Thứ ba, nguồn lực và sự phù hợp: Phù hợp với khả năng tổ chức thực hiện của cộng đồng dân cư; có nguồn lực hợp pháp; không trùng với nhiệm vụ, chương trình, dự án, sản phẩm, dịch vụ đã được giao cho cơ quan, tổ chức, đơn vị khác thực hiện hoặc đã được bố trí kinh phí từ nguồn khác (theo điểm c khoản 1 Điều 7).
Cần nhấn mạnh rằng, theo khoản 2 Điều 7, việc khoán chỉ áp dụng đối với phần việc phát sinh ngoài nhiệm vụ, công việc thường xuyên của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và các chủ thể có liên quan theo quy định của pháp luật.
Các nhóm công việc thôn và tổ dân phố được nhận khoán
Khi đáp ứng đủ các điều kiện tại khoản 1 Điều 7 và không rơi vào danh mục cấm tại khoản 3 Điều 7, các nhóm công việc sau được xem xét giao khoán theo quy định tại khoản 2 Điều 7:
Một là, công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn Nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật, hương ước, quy ước và quy định của địa phương theo chuyên đề, đợt vận động hoặc yêu cầu cụ thể (theo điểm a khoản 2 Điều 7).
Hai là, tuyên truyền, vận động Nhân dân chủ động phát hiện, phản ánh các nguy cơ, vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, hạ tầng kỹ thuật, trật tự đô thị, trật tự xây dựng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý (theo điểm b khoản 2 Điều 7).
Ba là, hỗ trợ, hướng dẫn người dân tiếp cận, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tài khoản định danh điện tử và các nền tảng số của Thành phố (theo điểm c khoản 2 Điều 7).
Bốn là, hỗ trợ chuẩn bị địa điểm, vệ sinh trước và sau hoạt động, hướng dẫn thực hiện nội quy và phản ánh tình trạng hư hỏng của nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng (theo điểm d khoản 2 Điều 7).
Năm là, công việc tự quản về vệ sinh môi trường, phân loại rác tại nguồn, giữ gìn cảnh quan, nếp sống văn minh tại khu dân cư, có nội dung, phạm vi, khối lượng và kết quả cụ thể, phù hợp với khả năng tổ chức thực hiện của cộng đồng; không trùng với nhiệm vụ đã giao cho đơn vị dịch vụ công ích hoặc đã bố trí kinh phí (theo điểm đ khoản 2 Điều 7).
Sáu là, công việc cụ thể phục vụ việc tổ chức, duy trì mô hình tự quản của cộng đồng dân cư; công việc tự quản khác phù hợp với quy định của pháp luật (theo điểm e khoản 2 Điều 7).
Trình tự 8 bước thực hiện giao khoán và giám sát tài chính
Quy trình triển khai khoán việc đòi hỏi tính công khai, minh bạch và tuân thủ nghiêm ngặt theo khoản 4 Điều 7 thông qua các bước thống nhất:
- Rà soát và xác định: Căn cứ nhu cầu thực tế, khả năng thực hiện và nguồn lực hợp pháp, UBND cấp xã rà soát, đối chiếu quy định để xác định công việc dự kiến khoán; làm rõ địa bàn, phạm vi, khối lượng, chất lượng, thời hạn, kết quả cần đạt, dự kiến kinh phí, nguồn kinh phí, tiêu chí nghiệm thu và yêu cầu giám sát (theo điểm a khoản 4 Điều 7).
- Lấy ý kiến cộng đồng: Trước khi giao khoán, UBND cấp xã phối hợp với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và Ban Công tác Mặt trận tổ chức để cộng đồng dân cư được biết, tham gia ý kiến. Ý kiến được tổng hợp trước khi quyết định; nội dung thuộc phạm vi Nhân dân bàn và quyết định thì thực hiện theo pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (theo điểm b khoản 4 Điều 7).
- Ban hành văn bản giao khoán: UBND cấp xã giao khoán bằng văn bản nêu rõ tên việc, phạm vi, khối lượng, thời hạn, kinh phí, trách nhiệm, tiêu chí nghiệm thu. Không dùng văn bản giao khoán việc thay thế hợp đồng, quyết định đặt hàng, đấu thầu thuộc diện luật định khác (theo điểm c khoản 4 Điều 7).
- Tổ chức thực hiện: Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố điều phối sự tham gia tự nguyện của cộng đồng; kết quả được ghi nhận bằng tài liệu phù hợp. Ban công tác Mặt trận, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng và Nhân dân thực hiện giám sát (theo điểm d khoản 4 Điều 7).
- Kiểm tra và nghiệm thu: UBND cấp xã tổ chức kiểm tra, nghiệm thu theo văn bản giao việc; lập biên bản xác định khối lượng hoàn thành, phần chưa đạt và biện pháp khắc phục. UBND cấp xã chịu trách nhiệm pháp lý về kết quả nghiệm thu (theo điểm đ khoản 4 Điều 7).
- Thanh toán kinh phí ngân sách: Việc bố trí, thanh toán từ ngân sách phải có căn cứ nhiệm vụ chi, dự toán, định mức chi hoặc cơ chế khoán chi; chỉ thanh toán khối lượng đã nghiệm thu. Trường hợp chưa đủ căn cứ tài chính thì không sử dụng ngân sách để thanh toán (theo điểm e khoản 4 Điều 7).
- Công khai và quản lý nguồn đóng góp: Toàn bộ kinh phí, nguồn lực và kết quả phải công khai tại cộng đồng. Khoản đóng góp tự nguyện, tài trợ phải dùng đúng mục đích, công khai, minh bạch, tuyệt đối không ấn định mức thu và không ép buộc (theo điểm g khoản 4 Điều 7).
- Hồ sơ điện tử: Văn bản giao việc, biên bản nghiệm thu và tài liệu liên quan có thể tạo lập, ký, gửi, nhận, lưu trữ bằng phương thức điện tử theo pháp luật giao dịch điện tử và văn thư, lưu trữ (theo điểm h khoản 4 Điều 7).
Tình huống minh họa: Rà soát nhiệm vụ tại cơ sở
Để hiểu rõ việc áp dụng, giả định UBND một xã thuộc thành phố Hà Nội tiến hành phân loại các nhiệm vụ tại địa bàn khu dân cư:
Nhiệm vụ 1: UBND xã dự kiến phân công Tổ dân phố đứng ra lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp lấn chiếm vỉa hè và thu lệ phí trực tiếp nộp vào kho bạc.
Đánh giá pháp lý: Đề xuất này vi phạm nghiêm trọng điểm a và điểm d khoản 3 Điều 7. Xử phạt vi phạm hành chính và tổ chức thu phí, lệ phí ngân sách thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước, tuyệt đối không được phép giao khoán cho tổ dân phố.
Nhiệm vụ 2: UBND xã lập văn bản khoán việc cho thôn về việc tổ chức các đợt ra quân tuyên truyền phân loại rác thải tại nguồn và hỗ trợ người dân cài đặt, kích hoạt tài khoản định danh điện tử, sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Đánh giá pháp lý: Việc giao khoán này hoàn toàn hợp pháp theo điểm c và điểm đ khoản 2 Điều 7, với điều kiện công việc phát sinh ngoài nhiệm vụ thường xuyên, xác định rõ khối lượng, đã lấy ý kiến dân cư và có biên bản nghiệm thu trước khi chi trả kinh phí theo quy định tại khoản 4 Điều 7.
Ai bị ảnh hưởng và trách nhiệm cần thực hiện ngay
Quy định tác động trực tiếp đến bộ máy hành chính cơ sở và người dân Thủ đô với các yêu cầu hành động rõ ràng:
- UBND cấp xã: Cần rà soát toàn bộ các nhiệm vụ phân công cho thôn, tổ dân phố. Chấm dứt ngay các thỏa thuận hoặc giao khoán có nội dung xử phạt, cưỡng chế, giải quyết thủ tục công hoặc thu nộp ngân sách. Xây dựng văn bản giao khoán đúng chuẩn và bảo đảm căn cứ dự toán trước khi chi trả.
- Trưởng thôn và Tổ trưởng tổ dân phố: Nắm chắc giới hạn quyền hạn; từ chối nhận các phần việc thuộc diện cấm như xử phạt hành chính hay thu thuế, phí; chỉ tiếp nhận công việc tự quản, tuyên truyền, hỗ trợ khi có văn bản giao việc cụ thể của UBND xã.
- Người dân tại khu dân cư: Giám sát hoạt động của chính quyền và tổ tự quản thông qua Ban Thanh tra nhân dân; chỉ đóng góp các khoản tài trợ trên tinh thần tự nguyện khi không bị ấn định mức hay ép buộc; thực hiện nộp thuế, phí ngân sách đúng cơ quan, đúng thẩm quyền.
Câu hỏi thường gặp
Thôn có được thu các khoản đóng góp tự nguyện của Nhân dân không?
Theo điểm g khoản 4 Điều 7, thôn được tiếp nhận các khoản tài trợ, ủng hộ, đóng góp tự nguyện để thực hiện công việc được khoán. Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng phải đúng mục đích, công khai, minh bạch, tuyệt đối không ấn định mức đóng góp và không ép buộc.
Tổ dân phố có thẩm quyền xử lý vi phạm trật tự xây dựng không?
Theo điểm a khoản 3 Điều 7, tổ dân phố không có thẩm quyền xử lý hay xử phạt vi phạm hành chính. Theo điểm b khoản 2 Điều 7, vai trò của thôn, tổ dân phố chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, vận động Nhân dân chủ động phát hiện, phản ánh các vụ việc liên quan đến trật tự xây dựng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý.
Kinh phí khoán việc chưa có định mức dự toán thì xử lý thế nào?
Căn cứ theo điểm e khoản 4 Điều 7, việc thanh toán kinh phí từ ngân sách nhà nước bắt buộc phải có căn cứ về nhiệm vụ chi, dự toán và chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi hoặc cơ chế khoán chi. Trường hợp chưa có đủ căn cứ tài chính theo quy định thì không sử dụng ngân sách nhà nước để thanh toán.
Theo dõi và thực thi đúng quy định pháp luật
Việc điều chỉnh các quy định về khoán việc tại thôn, tổ dân phố xác lập khuôn khổ kỷ cương, bảo đảm quyền tự quản hợp pháp của cộng đồng dân cư mà không làm méo mó thẩm quyền hành chính công vụ. Cán bộ cơ sở và người dân cần chủ động đối chiếu nội dung thực tế tại địa phương với văn bản pháp lý chính thức, kiểm tra tính hợp lệ của các nhiệm vụ khoán việc trước ngày có hiệu lực 15/11/2026 và tham vấn các cơ quan tư pháp chuyên môn khi phát sinh vướng mắc.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức