Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Từ 18/12/2026: Hội thẩm quân sự phải còn công tác từ đủ 5 năm

Thông tư 178/2026/TT-BQP của Bộ Quốc phòng quy định tiêu chuẩn Hội thẩm quân sự phải còn công tác từ đủ 05 năm trở lên và thời hạn nghiên cứu hồ sơ 10 ngày trước phiên tòa xét xử, chính thức áp dụng từ ngày 18/12/2026.

Mục lục nội dungThu gọn

Từ ngày 18/12/2026, các tiêu chuẩn và nghĩa vụ tố tụng đối với vị trí Hội thẩm quân sự sẽ áp dụng thống nhất theo văn bản pháp lý mới của Bộ Quốc phòng. Quy định này trực tiếp tác động tới sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng đang công tác trong toàn quân, đòi hỏi các đơn vị và cá nhân liên quan nắm rõ điều kiện để thực hiện đúng chức trách.

Quy định mới về tiêu chuẩn Hội thẩm quân sự từ ngày 18/12/2026

Theo khoản 1 Điều 4, người được xem xét cử làm Hội thẩm quân nhân bắt buộc phải đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn cơ bản. Cụ thể, theo điểm b khoản 1 Điều 4, người tham gia phải là quân nhân, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng đang phục vụ trong Quân đội và còn thời gian công tác từ đủ 05 năm trở lên.

Bên cạnh yêu cầu về thời gian công tác, người được cử phải bảo đảm đầy đủ tiêu chuẩn theo điểm a khoản 1 Điều 4 quy định tại Điều 122 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân; chấp hành nghiêm chỉnh Hiến pháp, pháp luật, chủ trương, đường lối, quy định của Đảng và Quân đội, giữ lối sống lành mạnh theo điểm c khoản 1 Điều 4. Đồng thời, theo điểm d, điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 4, nhân sự phải kiên quyết đấu tranh chống quan điểm sai trái; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; có nhận thức tốt về chính trị, quân sự, quốc phòng và được tập thể tín nhiệm.

Phân cấp tiêu chuẩn quân hàm và mức lương theo từng cấp Tòa án

Căn cứ khoản 2 Điều 4, việc cử nhân sự tham gia xét xử tại các cấp Tòa án quân sự được phân định rõ ràng dựa trên cấp bậc quân hàm hoặc thang bảng lương tương đương.

Cụ thể, người đáp ứng các tiêu chuẩn chung và có quân hàm từ Thượng úy hoặc có mức lương tương đương trở lên thì có thể được cử làm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực. Đối với Tòa án quân sự quân khu và tương đương, nhân sự bắt buộc phải đạt cấp bậc quân hàm từ Đại úy hoặc có mức lương tương đương trở lên.

Cấp Tòa án quân sự Điều kiện thời gian công tác Tiêu chuẩn quân hàm hoặc mức lương
Tiêu chuẩn chung toàn quân Còn từ đủ 05 năm trở lên (theo điểm b khoản 1 Điều 4) Quân nhân, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng đang phục vụ
Tòa án quân sự khu vực Còn từ đủ 05 năm trở lên (theo điểm b khoản 1 Điều 4) Từ Thượng úy hoặc mức lương tương đương trở lên (theo khoản 2 Điều 4)
Tòa án quân sự cấp quân khu Còn từ đủ 05 năm trở lên (theo điểm b khoản 1 Điều 4) Từ Đại úy hoặc mức lương tương đương trở lên (theo khoản 2 Điều 4)

Trách nhiệm nghiên cứu hồ sơ vụ án 10 ngày trước phiên tòa

Theo khoản 1 Điều 11, khi được Chánh án Tòa án quân sự phân công thực hiện nhiệm vụ xét xử, trong thời hạn 10 ngày trước khi mở phiên tòa, Hội thẩm quân nhân phải trực tiếp đến trụ sở Tòa án quân sự để nghiên cứu hồ sơ vụ án. Khoảng thời gian này phục vụ việc trao đổi các vấn đề nghiệp vụ xét xử cần thiết với Thẩm phán chủ tọa phiên tòa nhằm chuẩn bị chu đáo cho công tác xét xử.

Theo khoản 2 Điều 11, trong trường hợp phát sinh lý do chính đáng để từ chối tham gia xét xử, người được phân công phải báo cáo ngay bằng văn bản và nêu rõ lý do cho Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân và Chánh án Tòa án quân sự đã phân công để kịp thời xem xét, phân công nhân sự thay thế.

Tình huống minh họa về điều kiện công tác và phân công xét xử

Một sĩ quan đang phục vụ trong Quân đội, mang quân hàm Thượng úy và còn thời gian công tác đúng 05 năm. Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 4 và khoản 2 Điều 4, sĩ quan này đủ điều kiện về quân hàm và thời gian phục vụ để được xem xét cử làm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực, nhưng chưa đủ điều kiện về quân hàm Đại úy để cử tham gia tại Tòa án quân sự cấp quân khu.

Khi có quyết định phân công tham gia phiên tòa xét xử vụ án hình sự, theo khoản 1 Điều 11, trong thời hạn 10 ngày trước ngày mở phiên tòa, sĩ quan này phải có mặt tại trụ sở Tòa án quân sự khu vực để nghiên cứu hồ sơ vụ án và trao đổi nghiệp vụ với Thẩm phán chủ tọa. Nếu có lý do chính đáng không thể tham gia, theo khoản 2 Điều 11, sĩ quan phải lập văn bản báo cáo ngay cho Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân và Chánh án Tòa án để bố trí người khác thay thế.

Nhóm đối tượng chịu tác động và những việc cần thực hiện ngay

  • Quân nhân, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng: Cần chủ động đối chiếu thời gian công tác còn lại (phải từ đủ 05 năm trở lên theo điểm b khoản 1 Điều 4) và cấp bậc quân hàm hiện tại (Thượng úy hoặc Đại úy theo khoản 2 Điều 4) nếu được dự kiến giới thiệu tham gia Đoàn Hội thẩm quân nhân.
  • Hội thẩm quân nhân được phân công xét xử: Tuân thủ nghiêm ngặt mốc thời gian 10 ngày nghiên cứu hồ sơ tại trụ sở Tòa án theo khoản 1 Điều 11; thực hiện đúng thủ tục báo cáo bằng văn bản theo khoản 2 Điều 11 nếu có lý do chính đáng để từ chối xét xử.
  • Cơ quan, đơn vị quản lý nhân sự: Căn cứ mốc hiệu lực ngày 18 tháng 12 năm 2026 quy định tại khoản 1 Điều 21 để rà soát danh sách nhân sự, chuẩn bị các bước triển khai theo đúng khung tiêu chuẩn mới, thay thế Thông tư số 92/2011/TT-BQP hết hiệu lực theo khoản 2 Điều 21.

Câu hỏi thường gặp về chế định Hội thẩm quân nhân

Quân nhân còn thời gian công tác dưới 05 năm có được cử làm Hội thẩm không?

Không. Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 4, một trong những tiêu chuẩn bắt buộc là người được cử phải đang phục vụ trong Quân đội và còn thời gian công tác từ đủ 05 năm trở lên.

Sĩ quan mang quân hàm Thượng úy được cử làm Hội thẩm ở cấp Tòa án nào?

Theo khoản 2 Điều 4, người có đủ tiêu chuẩn chung và có quân hàm từ Thượng úy hoặc mức lương tương đương trở lên có thể được cử làm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực. Để tham gia Tòa án quân sự cấp quân khu, nhân sự phải có quân hàm từ Đại úy trở lên.

Thời hạn nghiên cứu hồ sơ trước khi mở phiên tòa là bao lâu?

Căn cứ khoản 1 Điều 11, trong thời hạn 10 ngày trước khi mở phiên tòa, Hội thẩm quân nhân phải đến trụ sở Tòa án quân sự để nghiên cứu hồ sơ vụ án và trao đổi chuyên môn nghiệp vụ với Thẩm phán chủ tọa phiên tòa.

Hội thẩm quân nhân từ chối xét xử bằng hình thức nào?

Theo khoản 2 Điều 11, khi có lý do chính đáng để từ chối xét xử, Hội thẩm quân nhân phải báo cáo ngay bằng văn bản, nêu rõ lý do gửi Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân và Chánh án Tòa án quân sự đã phân công.

Những điểm mấu chốt cần lưu ý và hướng xử lý tiếp theo

Theo khoản 1 Điều 21, Thông tư 178/2026/TT-BQP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 18 tháng 12 năm 2026, đồng thời bãi bỏ Thông tư số 92/2011/TT-BQP theo khoản 2 Điều 21. Theo khoản 3 Điều 21, trường hợp các văn bản được viện dẫn được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo văn bản mới.

Các cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan cần chủ động kiểm tra hiệu lực văn bản gốc, rà soát điều kiện nhân sự trước ngày 18/12/2026 và tham khảo ý kiến cơ quan nghiệp vụ Tòa án quân sự khi phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Ảnh minh họa AI: nghiên cứu phát triển, góc chi tiết công cụ
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm