Cách đo đạc và báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cơ sở vận tải

Cơ sở vận tải thực hiện đo đạc và báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính như thế nào theo quy định hiện hành? Theo quy định tại khoản 1 Điều 30 và Điều 31 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, đơn vị phải căn cứ trực tiếp vào Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đã xây dựng để tiến hành đo đạc, sau đó hoàn thiện hồ sơ báo cáo giảm nhẹ phát thải theo đúng Mẫu số 02 Phụ lục III Nghị định số 06/2022/NĐ-CP.

Phạm vi áp dụng và đối tượng chịu sự điều chỉnh

Theo Điều 1 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải và kiểm kê khí nhà kính áp dụng đối với hoạt động đốt nhiên liệu trực tiếp của phương tiện, thiết bị giao thông vận tải. Quy định loại trừ hoàn toàn các phương tiện, thiết bị thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

Theo Điều 2 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, đối tượng áp dụng bao gồm tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực giao thông vận tải, cùng các cơ sở phát thải khí nhà kính thuộc phạm vi điều chỉnh này.

Công thức xác định lượng giảm phát thải khí nhà kính cấp cơ sở

Theo khoản 1 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, việc đo đạc và xác định lượng giảm phát thải khí nhà kính cấp cơ sở phải được thực hiện dựa trên Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đã xây dựng từ trước của đơn vị.

Theo khoản 2 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở được đo đạc và tổng hợp theo công thức toán học thống nhất:

GPTcs = ∑ GPTm

Trong công thức nêu trên, các thông số kỹ thuật được xác định cụ thể theo khoản 2 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT gồm:

• GPTcs: Tổng lượng giảm phát thải của cơ sở trong 01 năm, đơn vị tính là tấn CO2 tương đương (tấn CO2tđ).
• m: Biện pháp giảm nhẹ cụ thể được cơ sở áp dụng.
• GPTm: Lượng giảm phát thải của cơ sở đạt được trong 01 năm khi triển khai biện pháp giảm nhẹ m, đơn vị tính là tấn CO2 tương đương (tấn CO2tđ).

Quy định phương pháp đo đạc và cơ chế áp dụng nguồn quốc tế

Theo khoản 3 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, phương pháp đo đạc giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở phải tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật chi tiết tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư này.

Trong thực tế triển khai, trường hợp đơn vị áp dụng các giải pháp công nghệ mới hoặc biện pháp kỹ thuật đặc thù, khoản 4 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT quy định cơ chế dẫn chiếu linh hoạt: Đối với các biện pháp giảm nhẹ chưa được hướng dẫn phương pháp đo đạc tại Phụ lục IV, cơ sở được phép lựa chọn, áp dụng phương pháp phù hợp được công bố trên trang thông tin điện tử của Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC).

Quy cách lập báo cáo giảm nhẹ phát thải và hồ sơ biểu mẫu

Sau khi hoàn tất công tác đo đạc và tính toán lượng giảm phát thải theo từng biện pháp, doanh nghiệp phải thể chế hóa số liệu vào báo cáo định kỳ. Theo Điều 31 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, cơ sở có trách nhiệm xây dựng Báo cáo kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở thống nhất theo Mẫu số 02 Phụ lục III Nghị định số 06/2022/NĐ-CP.

Việc sử dụng thống nhất biểu mẫu này bảo đảm sự đồng bộ dữ liệu giữa quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành giao thông vận tải với khung quản lý phát thải khí nhà kính quốc gia đã được Chính phủ ban hành.

Tình huống minh họa phương pháp tính toán

Giả định một đơn vị vận tải triển khai 02 biện pháp kỹ thuật (m1 và m2) nhằm cắt giảm phát thải từ hoạt động đốt nhiên liệu trực tiếp theo kế hoạch đã lập (theo khoản 1 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT):

• Biện pháp m1 áp dụng phương pháp đo đạc theo Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, xác định lượng giảm phát thải GPTm1 đạt kết quả trong năm tính bằng tấn CO2tđ.
• Biện pháp m2 là giải pháp mới chưa có hướng dẫn tại Phụ lục IV, đơn vị chọn phương pháp tương ứng trên trang thông tin UNFCCC (theo khoản 4 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT), xác định lượng giảm phát thải GPTm2 tính bằng tấn CO2tđ.

Theo công thức tại khoản 2 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, tổng lượng giảm phát thải khí nhà kính cả năm của cơ sở được tính: GPTcs = GPTm1 + GPTm2 (tấn CO2tđ). Con số tổng hợp này là dữ liệu cốt lõi để điền vào Mẫu số 02 Phụ lục III Nghị định số 06/2022/NĐ-CP (theo Điều 31 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT).

Trách nhiệm của cơ sở vận tải cần thực hiện

• Rà soát toàn bộ phương tiện, thiết bị vận hành thuộc quyền quản lý có hoạt động đốt nhiên liệu trực tiếp, ngoại trừ phương tiện thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an (theo Điều 1 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT).
• Lập và bám sát Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đã xây dựng để tổ chức đo đạc (theo khoản 1 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT).
• Áp dụng chuẩn phương pháp đo đạc tại Phụ lục IV hoặc tra cứu giải pháp kỹ thuật trên website UNFCCC nếu chưa có hướng dẫn (theo khoản 3 và khoản 4 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT).
• Tổng hợp số liệu theo công thức GPTcs = ∑ GPTm với đơn vị tính chuẩn hóa là tấn CO2tđ (theo khoản 2 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT).
• Hoàn thiện văn bản kết quả theo biểu mẫu Mẫu số 02 Phụ lục III Nghị định số 06/2022/NĐ-CP (theo Điều 31 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT).

Câu hỏi thường gặp

Thiết bị giao thông của lực lượng vũ trang có phải đo đạc theo Thông tư này không?

Không. Căn cứ Điều 1 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, các phương tiện và thiết bị thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được loại trừ khỏi phạm vi điều chỉnh.

Nếu biện pháp giảm phát thải chưa có trong Phụ lục IV thì lấy phương pháp ở đâu?

Cơ sở căn cứ khoản 4 Điều 30 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT để lựa chọn và áp dụng phương pháp phù hợp được công bố trên trang thông tin điện tử của Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC).

Biểu mẫu nào được dùng để lập báo cáo kết quả cấp cơ sở?

Theo Điều 31 Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, cơ sở lập báo cáo theo đúng Mẫu số 02 Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 06/2022/NĐ-CP.

Khuyến nghị thực thi và các bước tiếp theo

Các quy chuẩn kỹ thuật tại Thông tư 63/2024/TT-BGTVT đặt ra nghĩa vụ rõ ràng cho doanh nghiệp vận tải trong việc định lượng hóa kết quả giảm phát thải. Đơn vị cần chủ động rà soát hệ thống thiết bị tiêu thụ nhiên liệu trực tiếp, đối chiếu kế hoạch giảm nhẹ nội bộ với danh mục phương pháp đo đạc tại Phụ lục IV và biểu mẫu Mẫu số 02 Phụ lục III Nghị định số 06/2022/NĐ-CP để đảm bảo tính pháp lý và tính chính xác của số liệu.