Đóng cửa mỏ: Doanh nghiệp bắt buộc lập hồ sơ thẩm định đề án
Theo Luật 21/2026/QH16, tổ chức khai thác khoáng sản bắt buộc phải lập hồ sơ đề nghị thẩm định, phê duyệt đề án trước khi đóng cửa mỏ.
Mục lục nội dungThu gọn
Quy định tại Luật số 21/2026/QH16 mang đến những điều chỉnh mang tính cốt lõi trong quy trình kết thúc khai thác khoáng sản. Việc thiết lập hồ sơ thẩm định đề án trở thành một nghĩa vụ tiên quyết, bắt buộc các đơn vị khai thác phải tuân thủ nghiêm ngặt theo trình tự phân cấp mới được ban hành.
Quy định bắt buộc về hồ sơ thẩm định đề án khi dừng khai thác
Theo khoản 1 Điều 83 được sửa đổi, bổ sung bởi điểm a khoản 7 Luật số 21/2026/QH16, tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 82 của Luật này bắt buộc phải lập hồ sơ đề nghị thẩm định, phê duyệt đề án đóng cửa mỏ khoáng sản. Trách nhiệm này được áp dụng đồng bộ, bao quát toàn bộ các mỏ khoáng sản mà không có sự loại trừ về nguồn gốc cấp phép ban đầu.
Cụ thể, phạm vi áp dụng theo khoản 1 Điều 83 bao gồm cả các mỏ khoáng sản do cơ quan, người có thẩm quyền khác cấp giấy phép khai thác trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành. Đồng thời, các mỏ khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp giấy phép khai thác của Bộ trưởng Bộ được giao làm đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản quy định tại khoản 1 Điều 108 của Luật này cũng phải thực hiện theo cơ chế thẩm định hồ sơ nêu trên.
Về địa điểm tiếp nhận, theo khoản 1 Điều 83, toàn bộ hồ sơ phải được gửi trực tiếp đến cơ quan tiếp nhận hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Việc chuyển giao đầu mối tiếp nhận này nhằm tập trung một đầu mối xử lý thủ tục hành chính tại địa phương trước khi tiến hành hoạt động thực tế.
Về thẩm quyền quyết định, theo khoản 2 Điều 83, trên cơ sở kết quả thẩm định hồ sơ quy định tại khoản 1 Điều 83, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là người có thẩm quyền ban hành quyết định phê duyệt đề án đóng cửa mỏ khoáng sản, cũng như phê duyệt điều chỉnh đề án đóng cửa mỏ khoáng sản khi có phát sinh thay đổi.
Cẩm nang các bước thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ
Doanh nghiệp cần nắm vững quy trình xử lý hồ sơ hành chính được quy định rõ tại văn bản để bảo đảm tính liên tục và hợp pháp của quá trình đóng mỏ.
- Bước 1: Xác định đúng căn cứ đóng cửa và lập văn kiện kỹ thuật tương ứng
Tùy thuộc vào việc doanh nghiệp thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 82 hay khoản 2 Điều 82, hồ sơ chuẩn bị sẽ là đề án hay phương án. Theo khoản 1 Điều 83, đối tượng thuộc khoản 1 Điều 82 phải lập hồ sơ đề nghị thẩm định, phê duyệt đề án. Đối với đối tượng theo khoản 2 Điều 82, căn cứ theo khoản 6 Điều 83, doanh nghiệp phải lập phương án đóng cửa mỏ khoáng sản.
- Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan tiếp nhận cấp tỉnh
Sau khi hoàn thiện hồ sơ, theo khoản 1 Điều 83, doanh nghiệp gửi hồ sơ đề nghị thẩm định, phê duyệt đến cơ quan tiếp nhận hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có khoáng sản để tổ chức thẩm định theo đúng trình tự phân cấp.
- Bước 3: Chờ kết quả thẩm định hồ sơ từ cơ quan chuyên môn
Hồ sơ được thẩm định thực tế theo quy định hành chính. Kết quả thẩm định theo khoản 2 Điều 83 là cơ sở duy nhất và mang tính bắt buộc để Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét quyết định việc phê duyệt hoặc điều chỉnh.
- Bước 4: Nhận quyết định phê duyệt hoặc văn bản chấp thuận
Đối với đề án, theo khoản 2 Điều 83, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ ban hành quyết định phê duyệt đề án hoặc quyết định điều chỉnh đề án. Đối với trường hợp lập phương án theo khoản 6 Điều 83, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét, chấp thuận bằng văn bản.
- Bước 5: Xử lý quy trình lấy ý kiến đối với mỏ nằm trên nhiều địa bàn
Nếu khu vực khai thác nằm trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên, theo khoản 6a Điều 83, doanh nghiệp gửi hồ sơ về tỉnh chiếm tỷ lệ diện tích lớn nhất. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi tiếp nhận có trách nhiệm lấy ý kiến của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có diện tích còn lại trước khi ban hành phê duyệt hoặc chấp thuận.
Phân cấp thẩm quyền phê duyệt đối với mỏ liên tỉnh và khu vực biển
Quy định tại Luật số 21/2026/QH16 đã minh định cơ chế phân chia quyền hạn nhằm tránh chồng chéo giữa các địa phương và cơ quan quản lý khi xử lý các trường hợp mỏ trải dài qua nhiều ranh giới địa lý.
| Trường hợp mỏ khoáng sản | Cơ quan tiếp nhận và thẩm quyền quyết định | Trách nhiệm phối hợp bắt buộc |
|---|---|---|
| Mỏ thông thường nằm trong phạm vi 01 tỉnh (khoản 1, khoản 2, khoản 6 Điều 83) | Tiếp nhận: Cơ quan tiếp nhận hồ sơ TTHC của UBND cấp tỉnh. Quyết định: Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt đề án/điều chỉnh đề án hoặc chấp thuận phương án. | Không bắt buộc phối hợp liên tỉnh, thẩm định trực tiếp tại địa phương. |
| Mỏ nằm trên địa bàn từ 02 tỉnh trở lên (khoản 6a Điều 83) | Thẩm quyền thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi có diện tích khu vực khai thác khoáng sản chiếm tỷ lệ diện tích lớn nhất. | Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi giải quyết có trách nhiệm lấy ý kiến Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi có diện tích liên quan. |
| Mỏ thuộc khu vực biển ngoài ranh giới hành chính hoặc chưa rõ ranh giới (điểm e khoản 2 Điều 59) | Báo cáo cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết theo quy định của Chính phủ. | Thực hiện theo chỉ đạo và cơ chế do Chính phủ quy định cụ thể đối với hoạt động trên biển. |
Đối với mỏ liên tỉnh, theo khoản 6a Điều 83, tiêu chí duy nhất để xác định cơ quan có thẩm quyền phê duyệt đề án, phê duyệt điều chỉnh đề án hoặc chấp thuận phương án đóng cửa mỏ là tỷ lệ phần trăm diện tích khu vực khai thác. Địa phương nào có phần diện tích chiếm tỷ lệ lớn nhất theo giấy phép khai thác khoáng sản thì người đứng đầu chính quyền tỉnh đó sẽ chịu trách nhiệm toàn diện trong việc ra văn bản.
Trách nhiệm lấy ý kiến được quy định chặt chẽ tại khoản 6a Điều 83, khẳng định Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi giải quyết thủ tục hành chính phải chủ động lấy ý kiến của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có diện tích khu vực cùng chia sẻ mỏ khoáng sản, bảo đảm tính thống nhất và quyền quản trị lãnh thổ của từng địa phương.
Thủ tục thăm dò bổ sung nâng cấp tài nguyên theo quy định mới
Bên cạnh các quy định về đóng cửa, tổ chức, cá nhân đang khai thác khoáng sản cần đặc biệt lưu ý trường hợp thăm dò bổ sung. Theo điểm e khoản 2 Điều 59, khi thăm dò bổ sung để nâng cấp tài nguyên, trữ lượng khoáng sản chính hoặc xác định trữ lượng khoáng sản đi kèm (nếu có), tổ chức, cá nhân phải lập đề án thăm dò bổ sung.
Đề án này phải gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để xem xét, chấp thuận bằng văn bản trước khi thực hiện. Sau khi triển khai xong, doanh nghiệp có trách nhiệm báo cáo cơ quan, người có thẩm権 để được công nhận kết quả thăm dò bổ sung theo đúng thẩm quyền.
Quy định tại điểm e khoản 2 Điều 59 cũng nhấn mạnh phạm vi điều chỉnh bao gồm cả giấy phép do cơ quan, người có thẩm quyền khác cấp trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành và giấy phép thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ được giao làm đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản quy định tại khoản 1 Điều 108.
Tương tự như thủ tục đóng cửa, đối với giấy phép khai thác nằm trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên, theo điểm e khoản 2 Điều 59, thẩm quyền giải quyết việc chấp thuận đề án thăm dò bổ sung thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có diện tích khu vực khai thác khoáng sản chiếm tỷ lệ diện tích lớn nhất.
Ai bị ảnh hưởng và hành động cần triển khai ngay
Các đối tượng nằm trong diện tác động trực tiếp của Luật số 21/2026/QH16 cần rà soát lại tình trạng pháp lý và danh mục hồ sơ kỹ thuật của đơn vị mình để ứng phó kịp thời:
- Tổ chức, cá nhân khai thác mỏ thuộc đối tượng khoản 1 Điều 82: Cần chuẩn bị ngay hồ sơ đề nghị thẩm định, phê duyệt đề án để nộp tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính cấp tỉnh theo khoản 1 Điều 83, không được chậm trễ làm gián đoạn kế hoạch đóng mỏ.
- Tổ chức, cá nhân khai thác mỏ thuộc đối tượng khoản 2 Điều 82: Rà soát căn cứ và xây dựng phương án đóng cửa mỏ khoáng sản gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt chấp thuận bằng văn bản theo khoản 6 Điều 83.
- Doanh nghiệp sở hữu giấy phép do cơ quan khác cấp trước ngày Luật có hiệu lực: Chuyển đổi cơ quan liên hệ sang cơ quan cấp tỉnh, thực hiện thủ tục thẩm định đề án hoặc lấy chấp thuận phương án theo khoản 1 và khoản 6 Điều 83.
- Doanh nghiệp khai thác mỏ liên tỉnh: Tiến hành đo đạc, kiểm tra bản đồ địa giới để xác định chính xác tỉnh có diện tích chiếm tỷ lệ lớn nhất, chuẩn bị nộp hồ sơ theo quy định tại khoản 6a Điều 83.
- Doanh nghiệp có nhu cầu nâng cấp trữ lượng: Tuân thủ thủ tục lập đề án thăm dò bổ sung, xin văn bản chấp thuận của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước khi thi công thực tế theo điểm e khoản 2 Điều 59.
Tình huống minh họa về phân định thẩm quyền địa phương
Để hiểu rõ cơ chế giải quyết, xét tình huống cụ thể của một doanh nghiệp đang hoạt động theo đúng các dữ liệu pháp lý tại Luật số 21/2026/QH16:
Doanh nghiệp A sở hữu giấy phép khai thác khoáng sản do Bộ trưởng Bộ được giao làm đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản cấp theo khoản 1 Điều 108. Khu vực khai thác theo giấy phép này nằm trên địa giới hành chính của 02 tỉnh (Tỉnh X và Tỉnh Y). Theo số liệu thể hiện trên giấy phép khai thác khoáng sản, diện tích khu vực khai thác khoáng sản tại Tỉnh X chiếm tỷ lệ diện tích lớn hơn so với Tỉnh Y.
Khi doanh nghiệp A chuẩn bị đóng cửa mỏ theo khoản 1 Điều 82, căn cứ theo khoản 1 Điều 83 và khoản 6a Điều 83:
- Doanh nghiệp A không nộp hồ sơ về Bộ trưởng mà phải gửi hồ sơ đề nghị thẩm định, phê duyệt đề án đến cơ quan tiếp nhận hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính của Ủy ban nhân dân Tỉnh X (nơi chiếm tỷ lệ diện tích lớn nhất).
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tỉnh X là người có thẩm quyền phê duyệt đề án đóng cửa mỏ hoặc điều chỉnh nội dung đề án theo khoản 2 và khoản 6a Điều 83.
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tỉnh X có trách nhiệm chủ động gửi văn bản lấy ý kiến của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tỉnh Y trước khi ban hành quyết định phê duyệt chính thức theo khoản 6a Điều 83.
Tình huống trên khẳng định rõ tính thực thi thống nhất: dù giấy phép ban đầu thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ trưởng theo khoản 1 Điều 108 thì thủ tục đóng cửa mỏ liên tỉnh vẫn được phân quyền giải quyết về cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có tỷ lệ diện tích lớn nhất.
Câu hỏi thường gặp của doanh nghiệp khai thác
Mỏ khoáng sản do cơ quan cấp trước ngày Luật này có hiệu lực thì nộp hồ sơ đóng cửa ở đâu?
Theo khoản 1 Điều 83, mỏ do cơ quan, người có thẩm quyền khác cấp giấy phép khai thác trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành vẫn phải gửi hồ sơ đề nghị thẩm định, phê duyệt đề án đến cơ quan tiếp nhận hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để được thẩm định, phê duyệt trước khi thực hiện.
Thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh đề án đóng cửa mỏ thuộc về ai?
Theo khoản 2 Điều 83, trên cơ sở kết quả thẩm định hồ sơ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt đề án đóng cửa mỏ khoáng sản và phê duyệt điều chỉnh đề án đóng cửa mỏ khoáng sản.
Đối với phương án đóng cửa mỏ, hình thức phê duyệt của cơ quan nhà nước là gì?
Theo khoản 6 Điều 83, đối với trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 82, tổ chức, cá nhân gửi phương án đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để được xem xét, chấp thuận bằng văn bản trước khi thực hiện đóng cửa mỏ khoáng sản.
Muốn thăm dò nâng cấp trữ lượng khoáng sản chính thì phải làm thủ tục gì?
Theo điểm e khoản 2 Điều 59, tổ chức, cá nhân phải lập đề án thăm dò bổ sung, gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để xem xét, chấp thuận bằng văn bản trước khi thực hiện và báo cáo cơ quan, người có thẩm quyền để được công nhận kết quả thăm dò bổ sung.
Trách nhiệm hoàn thiện thủ tục và khuyến nghị cho doanh nghiệp
Các sửa đổi, bổ sung tại Luật số 21/2026/QH16 đã chuyển giao toàn diện trách nhiệm thẩm định và phê duyệt các thủ tục đóng cửa mỏ khoáng sản về cấp tỉnh. Quy định này cắt giảm tầng nấc xử lý, gắn trách nhiệm quản lý trực tiếp với chính quyền địa phương nơi có tài nguyên.
Doanh nghiệp khai thác khoáng sản cần chủ động kiểm tra kỹ đối tượng quản lý của mình, phân định rõ trường hợp phải lập đề án theo khoản 1 Điều 83 hay lập phương án theo khoản 6 Điều 83. Đồng thời, các đơn vị cần rà soát lại giấy phép khai thác khoáng sản hiện hữu, xác định rõ tỷ lệ diện tích trên từng địa bàn tỉnh để nộp đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết, bảo đảm tính pháp lý cao nhất cho toàn bộ quy trình kết thúc khai thác mỏ.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức