Từ 01/12/2026, thân nhân thanh niên xung phong đã mất nhận trợ cấp 3,6 triệu

Kể từ ngày 01/12/2026 tới đây, quyền lợi dành cho thân nhân thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam tham gia kháng chiến giai đoạn 1965 - 1975 đã từ trần sẽ chính thức được áp dụng theo các quy định mới với nhiều cải cách thủ tục hành chính quan trọng. Đáng chú ý nhất là việc giải quyết chế độ trợ cấp một lần với mức định lượng cụ thể 3.600.000 đồng, đồng thời lược bỏ yêu cầu nộp giấy chứng tử nếu cơ quan giải quyết có thể tra cứu thông tin trên môi trường số hóa.

Mức hưởng chế độ 3.600.000 đồng và các trường hợp áp dụng

Vấn đề hỗ trợ tài chính cho gia đình những người có công tham gia kháng chiến giai đoạn 1965 - 1975 luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc từ dư luận. Đối với trường hợp người tham gia lực lượng thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam đã chết nhưng trước đó chưa được hưởng các chính sách đãi ngộ, quyền lợi sẽ được chuyển tiếp sang người thừa kế hợp pháp hoặc người đại diện gia đình.

Cụ thể, «theo khoản 2 Điều 9 Nghị định số 388/2026/NĐ-CP», thân nhân của đối tượng chết trước ngày nghị định có hiệu lực được lập hồ sơ đề nghị xem xét hưởng chế độ trợ cấp một lần bằng 3.600.000 đồng quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định số 112/2017/NĐ-CP nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Đây là cơ sở pháp lý trực tiếp để giải quyết dứt điểm các hồ sơ tồn đọng đối với những trường hợp cống hiến nhưng đã từ trần trước thời điểm chính sách mới đi vào đời sống.

Bên cạnh khoản trợ cấp một lần nêu trên, đối với đối tượng tham gia kháng chiến qua đời, chính sách còn gắn liền với việc «theo Mẫu số 11» giải quyết trợ cấp mai táng đối với thân nhân hoặc người lo mai táng cho thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam tham gia kháng chiến giai đoạn 1965 - 1975 đã chết. Mức chi trả này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia quyến trong việc tổ chức hậu sự.

Cắt giảm giấy tờ chứng tử nhờ kết nối dữ liệu quốc gia

Điểm đột phá trong thủ tục hành chính sắp áp dụng từ ngày 01/12/2026 chính là quy định về hồ sơ của đại diện thân nhân hoặc người lo mai táng. Cơ chế liên thông dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước giúp người dân giảm bớt việc công chứng, chứng thực các loại giấy tờ truyền thống.

Hồ sơ hưởng mai táng phí «theo khoản 1 Điều 10» gồm có hai thành phần chính: thứ nhất là bản trích sao quyết định hưởng chế độ trợ cấp một lần hoặc hằng tháng của người đã chết; trường hợp người đã chết chưa được hưởng chế độ trợ cấp theo quy định tại khoản 2 Điều 6 thì nộp bản niêm yết kết quả xét duyệt của Ủy ban nhân dân cấp xã theo Mẫu số 6A quy định tại khoản 3 Điều 9. Thứ hai là bản chính hoặc bản sao chứng thực giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử.

Tuy nhiên, khâu nộp giấy khai tử đã được tháo gỡ hoàn toàn trên môi trường số. Cụ thể, «theo điểm b khoản 1 Điều 10», trường hợp cơ quan tiếp nhận hồ sơ khai thác được dữ liệu chứng tử từ Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử hoặc Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc Cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin có liên quan thì thân nhân hoặc người lo mai táng không phải nộp giấy tờ này. Quy định này cắt giảm tối đa chi phí đi lại và áp lực giấy tờ cho người dân.

Trình tự giải quyết trợ cấp một lần cho thân nhân thanh niên xung phong

Để nhận được chế độ 3,6 triệu đồng, quy trình xét duyệt được tổ chức chặt chẽ từ cơ sở đến cấp tỉnh, bảo đảm tính công khai, minh bạch và có sự giám sát của các tổ chức đoàn thể nhân dân.

Bước đầu tiên, «theo khoản 1 Điều 9», đối tượng đề nghị hưởng chính sách hoặc người thừa kế hợp pháp của họ nộp 01 bộ hồ sơ theo quy định tại Điều 8 bằng hình thức nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đăng ký thường trú. Cơ quan chức năng tuyệt đối không được yêu cầu nộp lại những giấy tờ đã có sẵn trong Cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc Cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã kết nối, chia sẻ.

Bước thứ hai, «theo khoản 2 Điều 9», trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ủy ban nhân dân cấp xã rà soát, phân loại, kiểm tra hồ sơ, tổ chức hội nghị để xác định những đối tượng đủ điều kiện và lập biên bản xác nhận hồ sơ xét hưởng chế độ trợ cấp theo Mẫu số 5 tại Phụ lục ban hành kèm theo nghị định. Thành phần tham dự hội nghị bắt buộc gồm có đại diện: Đảng ủy, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Cựu thanh niên xung phong hoặc Ban liên lạc Cựu thanh niên xung phong, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố nơi có đối tượng đề nghị giải quyết chế độ. Trường hợp địa phương không có Hội hoặc Ban liên lạc thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thành phần phù hợp.

Bước thứ ba, «theo khoản 3 Điều 9», trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc hội nghị xét duyệt hồ sơ, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm công khai kết quả theo Mẫu số 6A tại trụ sở xã, đăng tải trên Cổng thông tin điện tử và thông báo trên Đài truyền thanh cấp xã trong 05 ngày làm việc.

Bước thứ tư, «theo khoản 4 Điều 9», trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày hết thời hạn công khai, Ủy ban nhân dân cấp xã tổng hợp, báo cáo và chuyển hồ sơ đủ điều kiện đến cơ quan chuyên môn về lĩnh vực Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để thẩm định. Nếu có đơn thư khiếu nại, tố cáo thì xã phải xác minh giải quyết, thời gian này không tính vào thời gian giải quyết thủ tục hành chính thông thường.

Bước thứ năm và thứ sáu, «theo khoản 5 Điều 9», trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan chuyên môn về lĩnh vực Nội vụ cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với Hội Cựu thanh niên xung phong, Đoàn Thanh niên cùng cấp thẩm định, báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Tiếp đó, «theo khoản 6 Điều 9», trong thời hạn 02 ngày làm việc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành quyết định hưởng chế độ trợ cấp theo Mẫu số 8, 9, 10.

Cuối cùng, «theo khoản 7 Điều 9», trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định hưởng trợ cấp, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đăng ký thường trú có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc chi trả chế độ cho người thụ hưởng.

Trình tự giải quyết chế độ trợ cấp mai táng 5 bước

Đối với chi phí mai táng khi người tham gia kháng chiến qua đời, thân nhân hoặc người đứng ra lo liệu tang lễ sẽ thực hiện thủ tục riêng biệt theo các mốc thời gian chặt chẽ được luật định.

Trình tự thực hiện gồm 5 bước cụ thể «theo khoản 2 Điều 10»:

1. Nộp hồ sơ: «theo điểm a khoản 2 Điều 10», đại diện thân nhân hoặc người lo mai táng nộp 01 bộ hồ sơ bằng hình thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đăng ký thường trú.
2. Cấp xã xử lý và gửi tỉnh: «theo điểm b khoản 2 Điều 10», trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ủy ban nhân dân cấp xã kiểm tra, làm văn bản đề nghị theo Mẫu số 11 và gửi hồ sơ đến cơ quan chuyên môn về lĩnh vực Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
3. Cấp tỉnh thẩm định: «theo điểm c khoản 2 Điều 10», trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ do xã chuyển đến, cơ quan chuyên môn về lĩnh vực Nội vụ cấp tỉnh kiểm tra, tổng hợp, báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
4. Ban hành quyết định: «theo điểm d khoản 2 Điều 10», trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận được báo cáo, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành quyết định hưởng chế độ trợ cấp mai táng.
5. Chi trả trợ cấp: «theo điểm đ khoản 2 Điều 10», trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định hưởng trợ cấp mai táng, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm chi trả cho thân nhân hoặc người lo mai táng.

Quy định riêng khi đối tượng cư trú tại địa phương khác

Không ít trường hợp người tham gia lực lượng cơ sở miền Nam trước đây sinh sống tại một nơi nhưng hiện nay gia đình hoặc người thân đã chuyển sang địa phương khác để thường trú. Điều này từng gây ách tắc trong công tác xác minh thông tin.

Căn cứ «theo khoản 8 Điều 9», đối tượng hiện đang đăng ký thường trú tại địa phương khác nếu có yêu cầu xác nhận và đề nghị xét hưởng chế độ thì tiến hành theo 3 giai đoạn phụ:

• Giai đoạn 1: «theo điểm a khoản 8 Điều 9», người đứng đơn nộp 01 bộ hồ sơ trực tiếp, bưu chính hoặc trực tuyến Cổng Dịch vụ công quốc gia đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đối tượng tham gia lực lượng cơ sở ở miền Nam trước đây. Hồ sơ gồm đơn đề nghị theo Mẫu số 3A kèm bản khai theo điểm a khoản 1 Điều 8.
• Giai đoạn 2: «theo điểm b khoản 8 Điều 9», trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, xã nơi đối tượng tham gia trước đây tổ chức hội nghị xét duyệt, lập biên bản xác nhận Mẫu số 3B. Trong 01 ngày làm việc sau hội nghị, xã niêm yết công khai Mẫu số 6B tại trụ sở, đăng Cổng thông tin điện tử và phát trên Đài truyền thanh trong 05 ngày làm việc. Hết thời hạn công khai, trong 02 ngày làm việc tiếp theo, nếu không có khiếu nại tố cáo, xã ban hành văn bản Mẫu số 7 chuyển toàn bộ hồ sơ đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đối tượng đang đăng ký thường trú.
• Giai đoạn 3: «theo điểm c khoản 8 Điều 9», trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ chuyển đến, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú tiếp nhận và thực hiện quy trình giải quyết trợ cấp theo các bước thông thường quy định tại khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7 Điều 9.

So sánh thời hạn xử lý giữa hai thủ tục hành chính

Để gia đình tiện theo dõi tiến độ công việc của các cơ quan hành chính nhà nước, bảng so sánh dưới đây tổng hợp các mốc thời gian quy định tại cấp xã và cấp tỉnh đối với trợ cấp một lần và trợ cấp mai táng:

Tình huống thực tế minh họa quy trình nộp hồ sơ

Để hiểu rõ hơn quyền lợi trên thực tế, xem xét trường hợp cụ thể: Ông Nguyễn Văn A là người tham gia lực lượng cơ sở ở miền Nam trong giai đoạn kháng chiến 1965 - 1975, đã từ trần trước đây và chưa từng được hưởng chính sách trợ cấp một lần. Đại diện gia đình ông A hiện nay cư trú tại địa phương muốn làm thủ tục để nhận các khoản hỗ trợ theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/12/2026.

Khi nộp hồ sơ xin hưởng chế độ trợ cấp một lần 3.600.000 đồng theo khoản 2 Điều 9, đại diện gia đình nộp 01 bộ hồ sơ đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú. Xã thành lập hội đồng xét duyệt gồm đại diện Đảng ủy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu thanh niên xung phong, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên, Trưởng thôn trong thời hạn 05 ngày làm việc, lập biên bản Mẫu số 5 và thực hiện niêm yết Mẫu số 6A.

Đồng thời, khi tiến hành thủ tục trợ cấp mai táng cho ông A theo Điều 10, người đại diện gia đình nộp hồ sơ kèm bản niêm yết kết quả Mẫu số 6A theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 10 do ông A chưa kịp có quyết định hưởng trợ cấp trước khi chết. Về giấy tờ hộ tịch, do thông tin chứng tử của ông A đã được đăng ký và kết nối đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bộ phận một cửa xã trực tiếp trích xuất điện tử theo điểm b khoản 1 Điều 10. Đại diện gia đình không cần phải nộp bản chính hoặc bản sao chứng thực giấy chứng tử giấy, tiết kiệm thời gian và công sức.

Ai bị ảnh hưởng và các việc cần làm ngay

Quy định mới tác động trực tiếp tới các nhóm đối tượng và cơ quan sau:

• Thân nhân của đối tượng đã chết: Bao gồm vợ, chồng, con, cha mẹ đẻ hoặc người thừa kế theo quy định của pháp luật đối với những người tham gia lực lượng cơ sở ở miền Nam giai đoạn 1965 - 1975 chưa được hưởng trợ cấp.
• Người chịu trách nhiệm lo mai táng: Các cá nhân đứng ra tổ chức lễ tang cho đối tượng kháng chiến từ trần được quyền lập hồ sơ nhận mai táng phí.
• Cơ quan giải quyết chế độ: Ủy ban nhân dân cấp xã, cơ quan chuyên môn Nội vụ cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm tuân thủ thời hạn giải quyết được luật định.

Các bước thân nhân cần làm:

1. Kiểm tra tính chính xác của các giấy tờ liên quan đến thời gian tham gia kháng chiến của người đã khuất để chuẩn bị bản khai theo đúng mẫu quy định.
2. Kiểm tra dữ liệu định danh cá nhân và thông tin khai tử xem đã được cập nhật chính xác trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử hay chưa.
3. Lựa chọn hình thức nộp hồ sơ thuận tiện nhất: nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa cấp xã, gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
4. Theo dõi danh sách niêm yết công khai tại trụ sở xã (Mẫu số 6A hoặc 6B) trong thời hạn 05 ngày làm việc để kịp thời phản ánh nếu có sai sót thông tin.

Câu hỏi thường gặp về thủ tục hưởng trợ cấp

Có bắt buộc phải nộp bản chính giấy chứng tử khi làm thủ tục mai táng không?

«Theo điểm b khoản 1 Điều 10», người nộp hồ sơ không bắt buộc phải nộp bản chính giấy chứng tử nếu cơ quan tiếp nhận hồ sơ có thể khai thác được dữ liệu chứng tử từ Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc hệ thống thông tin có liên quan.

Nếu địa phương không có Hội Cựu thanh niên xung phong thì ai xét duyệt hồ sơ?

«Theo khoản 2 Điều 9», trường hợp địa phương không có tổ chức Hội Cựu thanh niên xung phong hoặc Ban liên lạc Cựu thanh niên xung phong thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ xem xét, quyết định thành phần tham gia hội nghị phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Thời gian giải quyết khiếu nại tố cáo có tính vào thời hạn trả kết quả không?

«Theo khoản 4 Điều 9», trường hợp có đơn thư khiếu nại, tố cáo về kết quả xét duyệt hồ sơ thì Ủy ban nhân dân cấp xã xác minh, giải quyết theo pháp luật khiếu nại, tố cáo; thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo không tính vào thời gian giải quyết thủ tục hành chính chung.

Hồ sơ giải quyết mai táng phí tại cấp tỉnh do cơ quan nào thẩm định?

«Theo điểm c khoản 2 Điều 10», cơ quan chuyên môn về lĩnh vực Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm kiểm tra, tổng hợp và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ra quyết định.

Khuyến nghị pháp lý dành cho người thụ hưởng

Chính sách trợ cấp một lần và trợ cấp mai táng đối với người tham gia lực lượng cơ sở ở miền Nam từ trần mang ý nghĩa nhân văn, tri ân sâu sắc. Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp, thân nhân cần chủ động rà soát giấy tờ, đối chiếu kỹ lưỡng các mốc thời gian quy định tại văn bản gốc và liên hệ bộ phận tư pháp - hộ tịch tại Ủy ban nhân dân cấp xã để được hỗ trợ kiểm tra dữ liệu điện tử trước khi nộp hồ sơ chính thức.