Từ 1/12/2026: Tổ chức tín dụng chịu 3 bước giám sát phòng chống rửa tiền

Từ ngày 01 tháng 12 năm 2026, Thông tư 57/2026/TT-NHNN bắt đầu có hiệu lực thi hành, đặt các đối tượng báo cáo thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước về tiền tệ, ngân hàng vào quy trình kiểm tra theo dõi toàn diện. Hoạt động giám sát phòng chống rửa tiền này được tổ chức thành 3 bước khép kín nhằm bảo đảm tính tuân thủ pháp luật và quản lý rủi ro xuyên suốt.

Hiệu lực thi hành và phạm vi điều chỉnh

Theo Điều 28, Thông tư 57/2026/TT-NHNN chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 12 năm 2026. Tính đến thời điểm hiện tại, văn bản chuẩn bị bước vào giai đoạn áp dụng thực tế, đòi hỏi các đơn vị liên quan phải chủ động nắm bắt quy trình kiểm tra.

Về phạm vi điều chỉnh, theo Điều 1, văn bản quy định cụ thể về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng ngừa đối với các đối tượng báo cáo theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Các nhóm đối tượng thuộc phạm vi áp dụng

Theo Điều 2, có 3 nhóm chủ thể chịu sự điều chỉnh trực tiếp từ văn bản:

• Đơn vị thực hiện giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền theo Quyết định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (theo khoản 1 Điều 2).
• Đối tượng giám sát là đối tượng báo cáo theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước (theo khoản 2 Điều 2).
• Tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến trình tự, thủ tục theo dõi, kiểm tra nghiệp vụ này (theo khoản 3 Điều 2).

Chi tiết 3 bước trong quy trình giám sát phòng chống rửa tiền

Trình tự theo dõi và kiểm tra nghiệp vụ được thiết lập chặt chẽ thông qua 3 giai đoạn độc lập nhưng liên kết trực tiếp theo Điều 5:

• Bước 1: Cơ quan quản lý tiến hành thu thập, tổng hợp, xử lý tài liệu, thông tin, dữ liệu (theo khoản 1 Điều 5).
• Bước 2: Thực hiện các nội dung giám sát tuân thủ, giám sát trên cơ sở rủi ro (theo khoản 2 Điều 5).
• Bước 3: Lập báo cáo giám sát, đề xuất các biện pháp áp dụng trong giám sát (theo khoản 3 Điều 5).

So sánh các giai đoạn nghiệp vụ tại Điều 5

Để đối tượng báo cáo dễ nắm bắt và chủ động cung cấp hồ sơ, các bước được phân loại cụ thể như sau:

Trách nhiệm và những việc đối tượng báo cáo cần làm

Nhằm đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ sắp có hiệu lực, các tổ chức thuộc thẩm quyền quản lý cần thực hiện các công việc sau:

1. Rà soát toàn diện hệ thống thông tin, hồ sơ dữ liệu để sẵn sàng cung cấp phục vụ bước thu thập theo khoản 1 Điều 5.
2. Thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ nhằm đáp ứng song song tiêu chí tuân thủ và mức độ rủi ro quy định tại khoản 2 Điều 5.
3. Phối hợp làm việc với đơn vị được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chỉ định thực hiện nhiệm vụ theo khoản 1 Điều 2.

Tình huống thực tế và câu hỏi thường gặp

Tình huống: Một đối tượng báo cáo thuộc diện quản lý nhận được yêu cầu cung cấp hồ sơ từ đơn vị có thẩm quyền. Theo trình tự tại Điều 5, việc cung cấp hồ sơ thuộc Bước 1 (thu thập tài liệu). Sau đó, hồ sơ sẽ được xử lý để phục vụ Bước 2 (đánh giá tuân thủ và rủi ro) trước khi lập báo cáo tại Bước 3.

Văn bản áp dụng từ thời điểm nào?

Theo Điều 28, Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 12 năm 2026.

Đơn vị nào trực tiếp tiến hành giám sát?

Theo khoản 1 Điều 2, đơn vị thực hiện là đơn vị được giao nhiệm vụ theo Quyết định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Quy trình kiểm tra gồm những bước nào?

Theo Điều 5, quy trình gồm 3 bước: thu thập, xử lý dữ liệu (khoản 1); thực hiện giám sát tuân thủ và trên cơ sở rủi ro (khoản 2); lập báo cáo và đề xuất biện pháp áp dụng (khoản 3).

Khuyến nghị rà soát và thực thi

Các đối tượng báo cáo thuộc phạm vi quản lý của Ngân hàng Nhà nước cần chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết về dữ liệu trước mốc 01/12/2026. Đơn vị cần đối chiếu trực tiếp nội dung Thông tư 57/2026/TT-NHNN, kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ nội bộ và tham vấn ý kiến chuyên môn để bảo đảm tuân thủ đúng trình tự quy định.