Việc cần làm: Tính hao mòn toàn bộ tài sản đã dùng đến hết năm tài chính 2025

Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng cần thực hiện ngay các nghĩa vụ kế toán chuyển tiếp theo Thông tư 151/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 09/10/2026. Trọng tâm của quy định mới buộc các đơn vị phải rà soát, kiểm kê và xử lý dứt điểm nghĩa vụ trích khấu hao, tính hao mòn toàn bộ tài sản chưa được hạch toán cho các năm sử dụng lũy kế đến hết ngày 31/12/2025.

1. Kiểm kê định kỳ và đối chiếu thực tế tài sản kết cấu hạ tầng

Bước đầu tiên đối tượng quản lý tài sản phải tiến hành là kiểm kê hiện trạng toàn bộ tài sản được giao. Theo điểm b khoản 11 Điều 1, đơn vị có trách nhiệm kiểm kê tài sản định kỳ hằng năm, thực hiện tổng kiểm kê tài sản theo quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền.

Quá trình kiểm kê cần làm rõ các nội dung:

• Danh mục tài sản thực tế đang trực tiếp quản lý, sử dụng và khai thác;
• Tình trạng hoạt động, mức độ hư hỏng hoặc thay đổi kết cấu của tài sản;
• Chênh lệch giữa số lượng, hiện trạng thực tế và số liệu đang phản ánh trên sổ kế toán.

2. Xác định nguyên giá làm cơ sở tính hao mòn toàn bộ tài sản

Đơn vị phải phân loại hồ sơ để xác định đúng nguyên giá cho từng danh mục theo điều khoản chuyển tiếp tại Điều 15:

• Tài sản hiện có trước thời điểm áp dụng Nghị định số 178/2026/NĐ-CP đã xác định nguyên giá: Sử dụng nguyên giá, giá trị còn lại đã xác định để ghi sổ kế toán theo khoản 1 Điều 15.
• Tài sản chưa xác định nguyên giá, giá trị còn lại: Đơn vị thực hiện xác định nguyên giá theo đúng quy định tại Thông tư này căn cứ theo khoản 2 Điều 15.
• Tài sản hình thành từ mua sắm: Xác định theo công thức tại khoản 1 Điều 6 (giá ghi trên hóa đơn trừ chiết khấu, giảm giá cộng chi phí vận chuyển, lắp đặt, chạy thử và thuế, phí hợp pháp).
• Tài sản nhận chuyển giao, thu hồi: Thực hiện xác định nguyên giá, tính hao mòn, giá trị còn lại từ khi tiếp nhận tài sản theo Biên bản bàn giao theo khoản 12 Điều 1.

3. Quy trình tính hao mòn toàn bộ tài sản đã dùng đến hết năm 2025

Đây là nhiệm vụ then chốt đối với các đơn vị chưa từng hạch toán hao mòn tài sản kết cấu hạ tầng trước đây. Căn cứ khoản 3 Điều 15, trường hợp tài sản kết cấu hạ tầng chưa được tính hao mòn, trích khấu hao theo quy định thì đối tượng quản lý tài sản thực hiện tính hao mòn toàn bộ cho các năm đã sử dụng tài sản đến hết năm tài chính 2025 theo tỷ lệ hao mòn quy định tại Thông tư này.

Các bước thực hiện bao gồm:

1. Xác định số năm sử dụng lũy kế: Đếm số năm tài sản đã đưa vào vận hành thực tế tính đến mốc kết thúc năm tài chính 2025.
2. Áp dụng tỷ lệ hao mòn: Lấy tỷ lệ hao mòn tương ứng của từng loại kết cấu hạ tầng quy định tại Thông tư này nhân với nguyên giá và số năm sử dụng.
3. Xác định số hao mòn năm 2026: Số hao mòn lũy kế tính đến hết năm 2025 được cộng vào số hao mòn, trích khấu hao của tài sản đó của năm tài chính 2026 để xác định mức hao mòn, khấu hao của năm 2026 theo khoản 3 Điều 15.

4. Cập nhật số liệu kế toán và đồng bộ dữ liệu

Sau khi xác định xong giá trị hao mòn lũy kế và mức khấu hao cho năm 2026, đối tượng quản lý tài sản phải hoàn thiện thủ tục ghi nhận sổ sách. Căn cứ điểm a khoản 11 Điều 1, đơn vị có trách nhiệm:

• Thực hiện kế toán đối với toàn bộ tài sản kết cấu hạ tầng được giao quản lý theo quy định của pháp luật về kế toán;
• Báo cáo tình hình tăng, giảm, tính hao mòn, trích khấu hao tài sản kết cấu hạ tầng theo quy định;
• Bảo đảm số liệu tài sản kết cấu hạ tầng trên sổ kế toán thống nhất với số liệu báo cáo trong Cơ sở dữ liệu về tài sản kết cấu hạ tầng;
• Báo cáo kê khai, báo cáo tình hình quản lý, sử dụng và khai thác tài sản theo quy định tại điểm c khoản 11 Điều 1.

Các đối tượng quản lý tài sản kết cấu hạ tầng cần kiểm tra hiệu lực áp dụng, đối chiếu trực tiếp văn bản gốc Thông tư 151/2026/TT-BTC và phối hợp các bộ phận chuyên môn để hoàn tất sổ sách kế toán năm 2026 đúng quy định.