Nghị định 94/2017/NĐ-CP
Chính phủ
Nghị định 94/2017/NĐ-CP về hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại
Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 01/10/2017. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.
Tổng quan
- Số hiệu
- 94/2017/NĐ-CP
- Loại văn bản
- Nghị định
- Cơ quan ban hành
- Chính phủ
- Ngày ban hành
- 10/08/2017
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/10/2017
- Tình trạng
- Đã có hiệu lực theo nguồn
- Lĩnh vực
- Doanh nghiệp
- Người ký
- Nguyễn Xuân Phúc
Chưa tải được tệp gốc đã kiểm tra; bạn vẫn có thể xem thông tin và mở nguồn phát hành. Nguồn: dulieuphapluat.vn (không phải cổng chính thức).
Phân tích văn bản
Nghị định 94/2017/NĐ-CP quy định nguyên tắc, danh mục và trách nhiệm thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại. Văn bản áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân thực hiện độc quyền và các bên liên quan. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2017.
Vì sao đáng chú ý: Nghị định khoanh vùng giới hạn các ngành nghề nhà nước độc quyền thương mại, tác động lớn đến quyền tự do kinh doanh trên toàn quốc.
Vấn đề chính
- Nguyên tắc và hình thức thực hiện độc quyền nhà nước
Chỉ độc quyền hàng hóa, dịch vụ thiết yếu vì an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia hoặc khu vực kinh tế khác không tham gia. Nhà nước trực tiếp làm hoặc chỉ định bằng văn bản. Cấm bộ ngành, địa phương tự ý quy định độc quyền. (Điều 4)
- Ban hành Danh mục 20 nhóm hàng hóa, dịch vụ độc quyền
Xác định rõ hoạt động thương mại độc quyền trên toàn quốc đối với 20 nhóm hàng hóa, dịch vụ như in tiền, sản xuất vàng miếng, truyền tải điện, vật liệu nổ, pháo hoa, xuất bản. (Điều 5 và Danh mục)
- Cơ chế đề xuất sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ danh mục
Doanh nghiệp mọi thành phần kinh tế được gửi văn bản đề nghị tham gia nếu đủ năng lực. Bộ Công Thương làm đầu mối tổng hợp, phối hợp các bộ ngành thẩm định trình Chính phủ quyết định. (Điều 6)
- Trách nhiệm kiểm soát và giám sát chủ thể độc quyền
Chủ thể thực hiện độc quyền chịu kiểm soát theo pháp luật cạnh tranh, giá, quản lý vốn nhà nước. Cơ quan quản lý phải giám sát kế hoạch, nhiệm vụ và tuân thủ Luật Cạnh tranh. (Điều 7, Điều 8)
Ai chịu ảnh hưởng
- Doanh nghiệp nhà nước và đơn vị được chỉ định độc quyềnhỗn hợpCao (4/5)
Nắm giữ vị trí độc quyền nhưng chịu giám sát chặt chẽ theo luật giá, cạnh tranh và quản lý vốn nhà nước.
- Doanh nghiệp khu vực tư nhântrung tínhTrung bình (3/5)
Bị giới hạn không được tự do kinh doanh 20 nhóm hàng hóa, dịch vụ độc quyền, nhưng có kênh kiến nghị tham gia thị trường.
- Bộ ngành và chính quyền địa phươngtrung tínhTrung bình (3/5)
Bị cấm tự đặt thêm quy định độc quyền; chịu trách nhiệm rà soát, đề xuất sửa đổi và kiểm tra thực thi.
Mốc thời gian
- Chính phủ ban hành Nghị định 94/2017/NĐ-CP
- Nghị định 94/2017/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành
Câu hỏi liên quan
Doanh nghiệp tư nhân có được tham gia vào lĩnh vực độc quyền nhà nước không?
Chỉ được tham gia nếu được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định bằng văn bản hoặc gửi đề nghị chứng minh năng lực để Chính phủ xem xét sửa đổi Danh mục.
Căn cứ: Khoản 2 Điều 4, Điều 6
Địa phương có quyền tự ban hành danh mục hàng hóa độc quyền không?
Không. Bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương các cấp không được quy định hoạt động, hàng hóa, dịch vụ, địa bàn độc quyền nhà nước.
Căn cứ: Khoản 4 Điều 4
Nhà nước độc quyền những hoạt động nào đối với vàng?
Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng; xuất khẩu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng trên phạm vi toàn quốc.
Căn cứ: Mục 3 và Mục 4 Danh mục
Nhà nước có độc quyền in ấn và phát hành xuất bản phẩm không?
Không. Độc quyền nhà nước chỉ áp dụng với hoạt động xuất bản, không bao gồm hoạt động in và phát hành xuất bản phẩm.
Căn cứ: Mục 18 Danh mục
Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 15/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.
Bản gốc và đối chiếu nguồn
Chưa tải được tệp gốc đã kiểm tra; bạn vẫn có thể xem thông tin và mở nguồn phát hành. Nguồn: dulieuphapluat.vn (không phải cổng chính thức).
Góc Luật cập nhật hồ sơ lúc 15:50 14/11/2026. Đây là thời điểm hệ thống ghi nhận, không phải ngày ban hành hay ngày hiệu lực.
Dữ liệu thu thập tại nguồn
Nghị định 94/2017/NĐ-CP về hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại Số hiệu: 94/2017/NĐ-CP Cơ quan: Chính phủ | CHÍNH PHỦ ------- | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- | | --- | --- | | Số: 94/2017/NĐ-CP | Hà Nội, ngày 10 tháng 8 năm 2017 | NGHỊ ĐỊNH VỀ HÀNG HÓA, DỊCH VỤ, ĐỊA BÀN THỰC HIỆN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Căn cứ Luật tổ chức Chính phủ ngày 19 tháng 6 năm 2015; Căn cứ Luật cạnh tranh ngày 03 tháng 12 năm 2004; Căn cứ Luật thương mại ngày 14 tháng 6 năm 2005; Căn cứ Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp ngày 26 tháng 11 năm 2014; Căn cứ Luật doanh nghiệp ngày 26 tháng 11 năm 2014; Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Công Thương; Chính phủ ban hành Nghị định về hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại, Chương I QUY ĐỊNH CHUNG Điều 1. Phạm vi điều chỉnh Nghị định này quy định việc thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại bao gồm: 1. Nguyên tắc thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước. 2. Danh mục hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước. 3. Trách nhiệm của các chủ thể thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước. 4. Trách nhiệm kiểm tra, giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước đối với các chủ thể thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước. Điều 2. Đối tượng áp dụng Nghị định này áp dụng đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan. Điều 3. Giải thích từ ngữ Trong Nghị định này, từ ngữ dưới đây được hiểu như sau: Độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại (hoạt động thương mại độc quyền nhà nước) là các hoạt động thương mại chỉ do cơ quan nhà nước có quyền thực hiện hoặc các tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao thực hiện. Chương II THỰC HIỆN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Điều 4. Nguyên tắc thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại 1. Chỉ thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại đối với các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu mà Nhà nước cần phải độc quyền liên quan đến quốc phòng, an ninh, đảm bảo lợi ích quốc gia hoặc các thành phần kinh tế khác không có nhu cầu và khả năng tham gia. 2. Cơ quan nhà nước có quyền thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại thông qua hình thức trực tiếp thực hiện hoặc chỉ định cho tổ chức, cá nhân thực hiện. Việc chỉ định phải do Thủ trưởng cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định bằng văn bản. 3. Hoạt động thương mại độc quyền nhà nước phải được thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật. 4. Bộ, cơ quan ngang bộ, chính quyền địa phương các cấp không được quy định hoạt động, hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước. Đối với hàng hóa, dịch vụ, địa bàn phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an. Điều 5. Danh mục hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại 1. Ban hành kèm theo Nghị định này Danh mục hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại (sau đây gọi tắt là Danh mục). 2. Danh mục quy định cụ thể hàng hóa, dịch vụ độc quyền nhà nước và hoạt động thương mại độc quyền nhà nước tương ứng với hàng hóa, dịch vụ độc quyền đó. Điều 6. Cơ chế sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thuộc Danh mục 1. Hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thuộc Danh mục được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ trên cơ sở xem xét yêu cầu quản lý nhà nước do bộ, cơ quan ngang bộ hoặc Ủy ban nhân dân các tỉnh đề xuất hoặc theo đề nghị bằng văn bản thể hiện nhu cầu và khả năng tham gia của doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế vào các hoạt động thương mại đối với các hàng hóa, dịch vụ độc quyền nhà nước thuộc Danh mục. 2. Bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm xem xét các đề nghị của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế để đánh giá khả năng của doanh nghiệp trong việc đáp ứng các điều kiện đầu tư kinh doanh, các điều kiện đảm bảo an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia và các điều kiện khác theo quy định của pháp luật có liên quan. 3. Bộ Công Thương chịu trách nhiệm tiếp nhận, tổng hợp các đề xuất, và phối hợp với bộ, cơ quan ngang bộ có liên quan xem xét, đánh giá các đề xuất, báo cáo Chính phủ quyết định việc sửa đổi, bổ sung Danh mục. 4. Hồ sơ, trình tự, thủ tục đề nghị, đề xuất sửa đổi, bổ sung và việc sửa đổi, bổ sung Danh mục được thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đối với trường hợp sửa đổi, bổ sung Nghị định của Chính phủ. Điều 7. Trách nhiệm của các chủ thể trực tiếp thực hiện độc quyền nhà nước Các chủ thể trực tiếp thực hiện độc quyền nhà nước có các trách nhiệm sau đây: 1. Các tổ chức, cá nhân, các cơ quan nhà nước hoạt động thương mại trong lĩnh vực độc quyền nhà nước chịu các biện pháp kiểm soát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật cạnh tranh, pháp luật về giá và quy định của pháp luật có liên quan. 2. Các cơ quan nhà nước thực hiện hoạt động dự trữ quốc gia phải tuân thủ theo quy định của pháp luật dự trữ quốc gia. 3. Việc sử dụng vốn nhà nước của các doanh nghiệp nhà nước vào kinh doanh các hàng hóa, dịch vụ thuộc Danh mục phải tuân thủ theo pháp luật về quản lý và sử dụng vốn nhà nước. Điều 8. Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước quản lý các chủ thể trực tiếp thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước Các cơ quan nhà nước quản lý các chủ thể trực tiếp thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước có trách nhiệm kiểm tra, giám sát hoạt động thương mại độc quyền nhà nước của các chủ thể này như sau: 1. Thực hiện các trách nhiệm của chủ sở hữu vốn nhà nước được giao theo quy định của Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước vào sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, Luật doanh nghiệp. 2. Thực hiện chế độ giám sát, kiểm tra, báo cáo việc thực hiện chiến lược, kế hoạch; mục tiêu, nhiệm vụ được giao của các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật. 3. Tuân thủ các quy định tại khoản 2, 3, 4 Điều 6 và Điều 15 Luật cạnh tranh. 4. Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm rà soát Danh mục và gửi đề xuất sửa đổi, bổ sung Danh mục tới Bộ Công Thương để tổng hợp, báo cáo trình Chính phủ. Chương III TỔ CHỨC THỰC HIỆN Điều 9. Hiệu lực thi hành Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 10 năm 2017. Điều 10. Trách nhiệm thi hành 1. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ có liên quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện các quy định tại Nghị định này. 2. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này./. | Nơi nhận:- Ban Bí thư Trung ương Đảng; - Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ; - Các bộ, Cơ quan ngang bộ, Cơ quan thuộc Chính phủ; - HĐND, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; - Văn phòng Trung ương và các Ban của Đảng; - Văn phòng Tổng Bí thư; - Văn phòng Chủ tịch nước; - Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội; - Văn phòng Quốc hội; - Tòa án nhân dân tối cao; - Viện kiểm sát nhân dân tối cao; - Kiểm toán nhà nước; - Ủy ban giám sát tài chính Quốc gia; - Ngân hàng Chính sách xã hội; - Ngân hàng Phát triển Việt Nam; - Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; - Cơ quan trung ương của các đoàn thể; - VPCP: BTCN, các PCN, Trợ lý TTg, TGĐ Cổng TTĐT, các Vụ, Cục, đơn vị trực thuộc, Công báo; - Lưu: VT, KTTH(3). | TM. CHÍNH PHỦ THỦ TƯỚNG Nguyễn Xuân Phúc | | --- | --- | DANH MỤC HÀNG HÓA, DỊCH VỤ ĐỊA BÀN THỰC HIỆN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI (Ban hành kèm theo Nghị định số 94/2017/NĐ-CP ngày 10 tháng 8 năm 2017 của Chính phủ) | STT | Hàng hóa/Dịch vụ | Hoạt động thương mại độc quyền nhà nước | Địa bàn | | --- | --- | --- | --- | | 1. | Hàng hóa, dịch vụ phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh | Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an hướng dẫn thực hiện cụ thể | Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an hướng dẫn thực hiện cụ thể | | 2. | Vật liệu nổ công nghiệp | Sản xuất, mua, bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, vận chuyển quá cảnh | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 3. | Vàng miếng | Sản xuất | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 4. | Vàng nguyên liệu | Xuất khẩu và nhập khẩu để sản xuất vàng miếng | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 5. | Xổ số kiến thiết | Phát hành | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 6. | Thuốc lá điếu, xì gà | Nhập khẩu (trừ trường hợp nhập khẩu để kinh doanh bán hàng miễn thuế) | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 7. | Hoạt động dự trữ quốc gia | Quản lý, nhập khẩu, xuất khẩu, mua, bán, bảo quản, bảo vệ hàng hóa thuộc Danh mục dự trữ quốc gia. | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 8. | Tiền | In, đúc | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 9. | Tem bưu chính Việt Nam | Phát hành | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 10. | Pháo hoa và các dịch vụ liên quan đến pháo hoa | Sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, mua, bán, vận chuyển, tàng trữ | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 11. | Hệ thống điện quốc gia; | Truyền tải, điều độ | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | Thủy điện đa mục tiêu và điện hạt nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội. | Xây dựng và vận hành | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | | 12. | Dịch vụ công ích bảo đảm an toàn hàng hải | - Vận hành hệ thống đèn biển;- Vận hành hệ thống luồng hàng hải công cộng. | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 13. | Dịch vụ công ích thông tin duyên hải | Quản lý, vận hành khai thác hệ thống đài thông tin duyên hải | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 14. | Bảo đảm hoạt động bay | - Dịch vụ không lưu;- Dịch vụ thông báo tin tức hàng không;- Dịch vụ tìm kiếm, cứu nạn | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 15. | Hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị do Nhà nước đầu tư | Quản lý, khai thác hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt; không bao gồm bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 16. | Hệ thống công trình thủy lợi, thủy nông liên tỉnh, liên huyện; kè biển | Quản lý, khai thác trong trường hợp giao kế hoạch | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 17. | Dịch vụ lâm nghiệp tại rừng đặc dụng | Cung ứng (trừ khu rừng bảo vệ cảnh quan được Nhà nước cho tổ chức kinh tế thuê để bảo vệ và phát triển rừng, kết hợp kinh doanh cảnh quan, nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái - môi trường) | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 18. | Xuất bản phẩm | Xuất bản (không bao gồm hoạt động in và phát hành) | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 19. | Mạng bưu chính công cộng | Quản lý, duy trì, khai thác | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam | | 20. | Dịch vụ công ích trong hoạt động phát hành báo chí | Cung ứng | Toàn bộ lãnh thổ Việt Nam |
Lịch sử cập nhật
Góc Luật ghi nhận hồ sơ từ nguồn.