Pháp lệnh 48-L/CTN
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động năm 1996
Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 01/07/1996. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.
Tổng quan
- Số hiệu
- 48-L/CTN
- Loại văn bản
- Pháp lệnh
- Cơ quan ban hành
- Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
- Ngày ban hành
- 11/04/1996
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/07/1996
- Tình trạng
- Đã có hiệu lực theo nguồn
- Lĩnh vực
- Lao động – BHXH
- Người ký
- Nông Đức Mạnh
Chưa tải được tệp gốc đã kiểm tra; bạn vẫn có thể xem thông tin và mở nguồn phát hành. Nguồn: dulieuphapluat.vn (không phải cổng chính thức).
Phân tích văn bản
Pháp lệnh 48-L/CTN quy định trình tự, thủ tục khởi kiện, giải quyết các tranh chấp lao động cá nhân, tập thể tại Tòa án và thủ tục giải quyết các cuộc đình công. Văn bản áp dụng đối với người lao động, tập thể lao động, người sử dụng lao động, tổ chức công đoàn và cơ quan tiến hành tố tụng. Văn bản được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 11/04/1996 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/1996.
Vì sao đáng chú ý: Văn bản do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành thiết lập toàn bộ quy trình tố tụng lao động và cơ chế giải quyết đình công lần đầu tiên trên phạm vi toàn quốc.
Vấn đề chính
- Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động của Tòa án nhân dân
Tòa án cấp huyện xử sơ thẩm tranh chấp lao động cá nhân đã qua hòa giải cơ sở không thành, trừ trường hợp sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng, bồi thường thiệt hại được khởi kiện trực tiếp. Tòa án cấp tỉnh xử sơ thẩm tranh chấp tập thể sau khi qua Hội đồng trọng tài lao động cấp tỉnh, tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc vụ việc rút lên. (Điều 11, Điều 12)
- Thời hiệu khởi kiện vụ án lao động tại Tòa án
Tranh chấp về sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc bồi thường thiệt hại có thời hạn khởi kiện là 01 năm kể từ ngày phát sinh, hoặc 06 tháng kể từ ngày hòa giải không thành. Tranh chấp lao động cá nhân khác có thời hiệu 06 tháng; tranh chấp lao động tập thể là 03 tháng kể từ ngày có quyết định của Hội đồng trọng tài lao động. (Điều 32 Khoản 1)
- Miễn tạm ứng án phí và án phí cho người lao động, công đoàn
Người lao động khởi kiện đòi tiền lương, trợ cấp mất việc, bảo hiểm xã hội, bồi thường tai nạn lao động hoặc khiếu kiện vì bị sa thải, chấm dứt hợp đồng trái luật được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và toàn bộ án phí. Tổ chức công đoàn đứng đơn khởi kiện hoặc kháng cáo để bảo vệ quyền lợi tập thể lao động cũng được miễn toàn bộ chi phí này. (Điều 31)
- Áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng lao động
Tòa án có quyền tự mình hoặc theo yêu cầu ra quyết định tạm đình chỉ thi hành quyết định sa thải, buộc người sử dụng lao động tạm ứng tiền lương, bồi thường chi phí y tế tai nạn lao động hoặc cấm thực hiện hành vi nhất định. Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có hiệu lực thi hành ngay dù đương sự có khiếu nại, kiến nghị. (Điều 43, Điều 44, Điều 46 Khoản 1)
- Điều kiện và thủ tục tổ chức cuộc đình công hợp pháp
Đình công chỉ được tổ chức đối với tranh chấp tập thể trong phạm vi doanh nghiệp khi không đồng ý với quyết định của Hội đồng trọng tài lao động cấp tỉnh và không đưa vụ việc ra Tòa án. Cuộc đình công do Ban chấp hành công đoàn cơ sở quyết định sau khi lấy ý kiến bằng bỏ phiếu kín hoặc chữ ký và được quá nửa tập thể lao động tán thành, đồng thời phải gửi thông báo trước ít nhất 3 ngày. (Điều 80, Điều 81, Điều 82)
- Các hành vi bị nghiêm cấm trong quá trình đình công
Pháp luật nghiêm cấm hành vi bạo lực, cản trở việc thực hiện quyền đình công, ép buộc người khác đình công hoặc hủy hoại tài sản của doanh nghiệp. Nghiêm cấm người sử dụng lao động sa thải, điều động công việc khác, trù dập hoặc có hành vi trả thù đối với người tham gia hoặc người lãnh đạo cuộc đình công. (Điều 84 Khoản 1)
- Hệ quả pháp lý khi Tòa án phân xử tính hợp pháp của đình công
Nếu cuộc đình công được tuyên bố hợp pháp do lỗi của người sử dụng lao động, người lao động được trả đủ tiền lương trong những ngày ngừng việc do đình công. Trường hợp cuộc đình công bị tuyên bố bất hợp pháp, tập thể lao động phải ngừng đình công ngay lập tức và vấn đề tiền lương được giải quyết căn cứ mức độ lỗi. (Điều 102)
Ai chịu ảnh hưởng
- Người lao độngtích cựcRất cao (5/5)
Được quyền khởi kiện trực tiếp một số tranh chấp lớn, miễn án phí, bảo vệ chống trả thù khi đình công và yêu cầu áp dụng biện pháp tạm ứng lương khẩn cấp.
- Người sử dụng lao động (Doanh nghiệp)hỗn hợpCao (4/5)
Bị hạn chế sa thải, có thể bị buộc tạm ứng chi phí khẩn cấp; nhưng có cơ chế yêu cầu Tòa án tuyên bố đình công bất hợp pháp để bảo vệ hoạt động kinh doanh.
- Tổ chức Công đoàn các cấptích cựcCao (4/5)
Được xác lập quyền đại diện tập thể khởi kiện ra Tòa, đứng ra tổ chức lấy ý kiến, lãnh đạo đình công và được miễn tạm ứng án phí.
- Hệ thống Tòa án nhân dântrung tínhCao (4/5)
Phát sinh chức năng tố tụng mới về giải quyết vụ án lao động sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm và phân xử tính hợp pháp của các cuộc đình công.
Mốc thời gian
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua và Chủ tịch nước ký lệnh công bố Pháp lệnh 48-L/CTN
- Pháp lệnh 48-L/CTN chính thức có hiệu lực thi hành
Câu hỏi liên quan
Những tranh chấp lao động cá nhân nào không bắt buộc phải hòa giải cơ sở trước khi kiện ra Tòa án?
Tranh chấp về xử lý kỷ luật sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và tranh chấp đòi bồi thường thiệt hại cho người sử dụng lao động không nhất thiết phải qua hòa giải cơ sở.
Căn cứ: Điều 11 Khoản 1
Người lao động kiện đòi bồi thường do bị sa thải trái luật có phải đóng tiền án phí không?
Không. Người lao động khởi kiện vì bị sa thải hoặc bị chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và miễn toàn bộ tiền án phí.
Căn cứ: Điều 31 Khoản 1 Điểm b
Cần bao nhiêu phiếu tán thành để Ban chấp hành công đoàn cơ sở quyết định đình công?
Ban chấp hành công đoàn cơ sở chỉ được quyết định đình công sau khi lấy ý kiến bằng bỏ phiếu kín hoặc lấy chữ ký và được quá nửa tập thể lao động tán thành.
Căn cứ: Điều 81 Khoản 2
Người sử dụng lao động có quyền sa thải người lao động tham gia đình công hay không?
Không. Pháp luật nghiêm cấm hành vi sa thải, điều chuyển sang làm công việc khác, trù dập hoặc trả thù đối với người tham gia, người lãnh đạo cuộc đình công.
Căn cứ: Điều 84 Khoản 1 Điểm a
Người không tham gia đình công nhưng phải ngừng việc do đình công có được trả lương không?
Người không tham gia đình công nhưng phải ngừng việc được trả lương theo mức do hai bên thỏa thuận, mức này không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định.
Căn cứ: Điều 102 Khoản 2
Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 19/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.
Bản gốc và đối chiếu nguồn
Chưa tải được tệp gốc đã kiểm tra; bạn vẫn có thể xem thông tin và mở nguồn phát hành. Nguồn: dulieuphapluat.vn (không phải cổng chính thức).
Góc Luật cập nhật hồ sơ lúc 15:05 14/11/2026. Đây là thời điểm hệ thống ghi nhận, không phải ngày ban hành hay ngày hiệu lực.
Dữ liệu thu thập tại nguồn
Pháp lệnh 48-L/CTN: Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động năm 1996 Số hiệu: 48-L/CTN Cơ quan: Uỷ ban Thường vụ Quốc hội | UỶ BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI ******** | CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ******** | | --- | --- | | Số: 48-L/CTN | Hà Nội, ngày 11 tháng 4 năm 1996 | LỆNH CHỦ TỊCH NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Căn cứ vào Điều 103 và Điều 106 của Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992; Căn cứ vào Điều 78 của Luật tổ chức Quốc hội: NAY CÔNG BỐ: Pháp lệnh thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động đã được Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá IX, thông qua ngày 11 tháng 4 năm 1996. PHÁP LỆNH THỦ TỤC GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP LAO ĐỘNG Để giải quyết đúng pháp luật, kịp thời các tranh chấp lao động nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, tập thể lao động và người sử dụng lao động; Căn cứ vào Điều 91 của Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992; Căn cứ vào Bộ luật lao động; Pháp lệnh này quy định thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động tại Toà án. Phần thứ nhất: THỦ TỤC GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN LAO ĐỘNG Chương 1:NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG Điều 1. Quyền yêu cầu Toà án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp 1- Người lao động, tập thể lao động, người sử dụng lao động theo thủ tục do pháp luật quy định có quyền khởi kiện vụ án lao động để yêu cầu Toà án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Trong trường hợp cần bảo vệ quyền và ích hợp pháp của tập thể lao động thì công đoàn cấp trên của công đoàn cơ sở có quyền khởi kiện. 2- Người khởi kiện vụ án lao động có quyền rút đơn kiện, thay đổi nội dung đơn kiện. Các đương sự có quyền hoà giải với nhau. Điều 2. Nghĩa vụ cung cấp tài liệu, chứng cứ Các đương sự có nghĩa vụ cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Điều 3. Xác minh, thu thập chứng cứ Khi cần thiết, Toà án tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ hoặc yêu cầu các bên tranh chấp lao động, cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo đảm cho việc giải quyết vụ án lao động được chính xác, công bằng. Các bên tranh chấp lao động, cơ quan, tổ chức, cá nhân được yêu cầu phải cung cấp đầy đủ và đúng thời hạn theo yêu cầu của Toà án. Điều 4. Trách nhiệm hoà giải của Toà án Trong quá trình giải quyết vụ án lao động, Toà án có trách nhiệm tiến hành hoà giải để các đương sự có thể thoả thuận với nhau về việc giải quyết vụ án. Điều 5. Bình đẳng về quyền và nghĩa vụ Các đương sự bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong quá trình giải quyết vụ án lao động. Điều 6. Xét xử công khai, khách quan, kịp thời, nhanh chóng, đúng pháp luật Các vụ án lao động được xét xử công khai, khách quan, kịp thời, nhanh chóng, đúng pháp luật. Điều 7. Tiếng nói, chữ viết dùng trong quá trình giải quyết vụ án lao động Tiếng nói, chữ viết dùng trong quá trình giải quyết vụ án lao động là tiếng Việt. Người tham gia tố tụng có quyền dùng tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình. Điều 8. Đại diện do uỷ quyền Các đương sự có thể uỷ quyền cho luật sư hoặc người khác đại diện cho mình tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật. Điều 9. Hiệu lực của bản án, quyết định của Toà án Bản án, quyết định về vụ án lao động của Toà án đã có hiệu lực pháp luật phải được các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân tôn trọng; người lao động, tập thể lao động, người sử dụng lao động và các cơ quan, tổ chức, đơn vị có nghĩa vụ chấp hành bản án, quyền định của Toà án phải nghiêm chỉnh chấp hành. Điều 10. Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án lao động Viện kiểm sát nhân dân kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án lao động theo quy định của Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và của Pháp lệnh này. Chương 2:THẨM QUYỀN CỦA TOÀ ÁN Điều 11. Thẩm quyền giải quyết của Toà án Toà án có thẩm quyền giải quyết các vụ án lao động sau đây: 1- Các tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử dụng lao động về quyền và lợi ích liên quan đến việc làm, tiền lương, thu nhập và các điều kiện lao động khác; về thực hiện hợp đồng lao động, và trong quá trình học nghề mà hội đồng hoà giải cơ sở hoặc hoà giải viên lao động của cơ quan lao động huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cơ quan lao động cấp huyện) hoà giải không thành, trừ các tranh chấp lao động cá nhân sau đây không nhất thiết phải qua hoà giải tại cơ sở: a) Tranh chấp về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động; b) Tranh chấp về bồi thường thiệt hại cho người sử dụng lao động. 2- Các tranh chấp lao động tập thể giữa tập thể lao động với người sử dụng lao động về quyền và lợi ích liên quan đến việc làm, tiền lương, thu nhập và các điều kiện lao động khác; về việc thực hiện thoả ước lao động tập thể; về quyền thành lập, gia nhập, hoạt động công đoàn đã được Hội đồng trọng tài lao động tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là Hội đồng trọng tài lao động cấp tỉnh) giải quyết mà tập thể lao động hoặc người sử dụng lao động không đồng ý với quyết định của Hội đồng trọng tài lao động. Điều 12. Thẩm quyền của Toà án nhân dân các cấp 1- Toà án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là Toà án cấp huyện) giải quyết theo thủ tục sơ thẩm các vụ án lao động quy định tại khoản 1 Điều 11 của Pháp lệnh này, trừ những vụ việc thuộc thẩm quyền của Toà án cấp tỉnh. 2- Toà án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là Toà án cấp tỉnh) có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm các tranh chấp lao động sau đây: a) Các tranh chấp lao động quy định tại khoản 2 Điều 11 của Pháp lệnh này; b) Các tranh chấp lao động quy định tại khoản 1 Điều 11 của Pháp lệnh này mà có yếu tố nước ngoài; c) Các vụ án lao động thuộc thẩm quyền của Toà án cấp huyện mà trong trường hợp cần thiết Toà án cấp tỉnh có thể lấy lên để giải quyết. Điều 13. Thẩm quyền của Toà án theo lãnh thổ Toà án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án lao động là Toà án nơi làm việc hoặc nơi cư trú của bị đơn; nếu bị đơn là pháp nhân thì Toà án có thẩm quyền là Toà án nơi pháp nhân có trụ sở chính, trừ trường hợp pháp luật quy định khác. Các đương sự có quyền thoả thuận việc yêu cầu Toà án nơi làm việc hoặc nơi cư trú của nguyên đơn giải quyết vụ án lao động. Điều 14. Thẩm quyền của Toà án theo sự lựa chọn của nguyên đơn Nguyên đơn có quyền lựa chọn Toà án để yêu cầu giải quyết vụ án lao động trong các trường hợp sau đây: 1- Nếu không biết rõ trụ sở hoặc nơi cư trú của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi có tài sản hoặc nơi có trụ sở hoặc nơi cư trú cuối cùng của bị đơn giải quyết vụ án; 2- Nếu vụ án phát sinh từ hoạt động của chi nhánh doanh nghiệp thì nguyên đơn có quyền yêu cầu Toà án nơi doanh nghiệp có trụ sở hoặc nơi có chi nhánh doanh nghiệp giải quyết; 3- Nếu vụ án phát sinh từ hoạt động của người sử dụng lao động là người cai thầu hoặc người có vai trò trung gian thì nguyên đơn có quyền yêu cầu Toà án nơi người sử dụng lao động là chủ chính có trụ sở hoặc cư trú hoặc nơi người cai thầu, người có vai trò trung gian cư trú giải quyết; 4- Nếu vụ án phát sinh do vi phạm hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể, hợp đồng học nghề thì nguyên đơn có quyền yêu cầu Toà án nơi thực hiện hợp đồng lao động, thoả ước tập thể hoặc hợp đồng học nghề giải quyết; 5- Nếu vụ án về đòi bồi thường thiệt hại tính mạng, sức khoẻ, chi phí y tế do bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc đòi trả tiền lương, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp thôi việc và khoản tiền trả cho người lao động về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế khi người lao động không thuộc loại hình bảo hiểm xã hội bắt buộc thì nguyên đơn có quyền yêu cầu Toà án nơi cư trú của mình hoặc nơi bị đơn có trụ sở hoặc cư trú giải quyết; 6- Nếu vụ án về đòi người lao động bồi thường thiệt hại tài sản, phí dạy nghề thì nguyên đơn có quyền yêu cầu Tòa án nơi người đó làm việc hoặc cư trú giải quyết. Trong trường hợp có nhiều bị đơn có nơi làm việc hoặc nơi cư trú khác nhau thì nguyên đơn có quyền yêu cầu Toà án nơi một trong các bị đơn làm việc hoặc cư trú giải quyết; 7- Nếu trong hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể mà các bên đã thoả thuận trước về Toà án giải quyết việc tranh chấp thì nguyên đơn chỉ được khởi kiện tại Toà án đó. Điều 15. Chuyển vụ án cho Toà án khác; giải quyết tranh chấp về thẩm quyền 1- Trong trường hợp thấy vụ án đã thụ lý không thuộc thẩm quyền của mình thì Toà án chuyển hồ sơ vụ án cho Toà án có thẩm quyền và thông báo cho đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan biết. 2- Tranh chấp về thẩm quyền do Toà án cấp trên trực tiếp giải quyết. Chương 3:HỘI ĐỒNG XÉT XỬ; THAY ĐỔI THẨM PHÁN, HỘI THẨM, KIỂM SÁT VIÊN, THƯ KÝ TOÀ ÁN, NGƯỜI GIÁM ĐỊNH, NGƯỜI PHIÊN DỊCH Điều 16. Hội đồng xét xử 1- Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm hai Thẩm phán và một Hội thẩm. 2- Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm ba Thẩm phán. 3- Hội đồng xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm của Toà lao động Toà án nhân dân tối cao gồm ba Thẩm phán. 4- Uỷ ban thẩm phán, Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, Uỷ ban thẩm phán Toà án cấp tỉnh khi xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm phải có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên tham gia. 5- Hội đồng xét xử nói tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này quyết định theo đa số. Quyết định của Uỷ ban thẩm phán, Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, Uỷ ban thẩm phán Toà án cấp tỉnh phải được quá nửa tổng số thành viên của tổ chức đó biểu quyết tán thành. Điều 17. Thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm, Kiểm sát viên, Thư ký toà án, người giám định, người phiêndịch 1- Thẩm phán, Hội thẩm phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi nếu: a) Đồng thời là đương sự, người đại diện hoặc người bảo vệ quyền lợi của đương sự, người thân thích của đương sự, người làm chứng trong vụ án; b) Đã tham gia xét xử trong cùng một vụ án với tư cách là Thẩm phán, Hội thẩm, trừ trường hợp là thành viên của Uỷ ban thẩm phán, Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, Uỷ ban thẩm phán Toà án cấp tỉnh thì vẫn được tham gia xét xử nhiều lần cùng một vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm; c) Đã tham gia tố tụng trong cùng một vụ án với tư cách là Kiểm sát viên, Thư ký toà án, người giám định, người phiên dịch; d) Trong một hội đồng xét xử mà Thẩm phán, Hội thẩm là người thân thích với nhau; đ) Có căn cứ cho thấy Thẩm phán, Hội thẩm không vô tư trong khi xét xử. 2- Kiểm sát viên, Thư ký toà án phải từ chối tham gia tố tụng hoặc bị thay đổi nếu: a) Đã tham gia tố tụng cùng một vụ án ở cấp xét xử khác; b) Có căn cứ quy định tại các điểm a và đ khoản 1 Điều này. 3- Người giám định, người phiên dịch phải từ chối tham gia tố tụng hoặc bị thay đổi nếu có căn cứ quy định tại các điểm a và đ khoản 1 Điều này. Điều 18. Trình tự và thẩm quyền thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm, Kiểm sát viên, Thư ký toà án, người giám định, người phiên dịch 1- Trước khi mở phiên toà, việc thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm, Thư ký toà án, người giám định, người phiên dịch do Chánh án toà án quyết định. Việc thay đổi Kiểm sát viên do Viện trưởng Viện kiểm sát quyết định; nếu Kiểm sát viên bị thay đổi là Viện trưởng Viện kiểm sát thì Viện trưởng Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp quyết định. 2- Tại phiên toà, việc thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm, Thư ký toà án, người giám định, người phiên dịch do Hội đồng xét xử quyết định sau khi nghe ý kiến của người bị yêu cầu thay đổi. Trong trường hợp không có người thay thế ngay, Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên toà. Nếu tại phiên toà có đề nghị thay đổi Kiểm sát viên mà Hội đồng xét xử thấy lý do của việc đề nghị thay đổi là chính đáng thì ra quyết định hoãn phiên toà. Trong thời hạn ba ngày kể từ ngày hoàn phiên toà, Chánh án Toà án, Viện trưởng Viện kiểm sát cử người khác thay thế. Chương 4:NGƯỜI THAM GIA TỐ TỤNG Điều 19. Các đương sự 1- Người lao động, tập thể lao động, người sử dụng lao động tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn, bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. 2- Đương sự là cá nhân có thể tự mình hoặc uỷ quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các quyền, nghĩa vụ tố tụng của mình trong quá trình giải quyết vụ án lao động. 3- Đương sự là tập thể lao động thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng thông qua đại diện Ban chấp hành công đoàn cơ sở. 4- Người sử dụng lao động là tổ chức thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng thông qua người đại diện theo pháp luật hoặc theo uỷ quyền. 5- Trong trường hợp công đoàn cấp trên của công đoàn cơ sở khởi kiện thì phải cung cấp tài liệu, chứng cứ và có quyền, nghĩa vụ tố tụng như nguyên đơn; Ban chấp hành công đoàn cơ sở của tập thể lao động có lợi ích cần được bảo vệ phải tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn. Điều 20. Quyền, nghĩa vụ tố tụng của các đương sự 1- Nguyên đơn có quyền thay đổi yêu cầu của mình. Bị đơn có quyền phản bác yêu cầu của nguyên đơn hoặc đề đạt yêu cầu có liên quan đến yêu cầu của nguyên đơn. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có thể yêu cầu độc lập hoặc cùng tham gia tố tụng với bên đương sự khác. 2- Các đương sự có quyền: a) Đưa ra tài liệu, chứng cứ; được đọc, sao chép và xem các tài liệu, chứng cứ do bên đương sự khác cung cấp; b) Yêu cầu Toà án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; c) Tham gia phiên toà; d) Yêu cầu thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm, Kiểm sát viên, Thư ký toà án, người giám định, người phiên dịch nếu có một trong những lý do quy định tại Điều 17 của Pháp lệnh này; đ) Hoà giải với nhau; e) Tranh luận tại phiên toà; g) Kháng cáo bản án, quyết định của Toà án; h) Yêu cầu người có thẩm quyền kháng nghị bản án, quyết định của Toà án theo trình tự giám đốc thẩm, tái thẩm. 3- Các đương sự có nghĩa vụ: a) Cung cấp đầy đủ, kịp thời các tài liệu, chứng từ có liên quan theo yêu cầu của Toà án; b) Phải có mặt theo giấy triệu tập của Toà án. Bị đơn đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt không có lý do chính đáng thì có thể bị Toà án phạt tiền từ năm mươi nghìn đồng đến một trăm nghìn đồng; c) Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy phiên toà. Điều 21. Năng lực hành vi về tố tụng của đương sự 1- Người lao động từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền tự mình thực hiện quyền, nghĩa vụ của đương sự trong tố tụng. 2- Trẻ em chưa đủ 15 tuổi thực hiện quyền, nghĩa vụ của đương sự trong tố tụng thông qua người đại diện. Ngươi lao động từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có thể tự mình tham gia tố tụng, nhưng khi cần thiết, Toà án triệu tập người đại diện của họ tham gia tố tụng. 3- Nếu đương sự là người có nhược điểm về thể chất hoặc tâm thần mà không thể tham gia tố tụng được thì phải có người đại diện của họ tham gia tố tụng. 4- Trong trường hợp không có người đại diện cho đương sự nói tại khoản 3 Điều này tham gia tố tụng, Toà án chỉ định một người thân thích của đương sự hoặc một thành viên của một tổ chức xã hội làm người đại diện cho họ. Điều 22. Người đại diện do đương sự uỷ quyền 1- Đương sự có thể uỷ quyền cho luật sư hoặc người khác đại diện cho mình tham gia tố tụng trừ những người sau đây không được tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện do đương sự uỷ quyền: a) Không có quốc tịch Việt Nam hoặc không cư trú ở Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác đối với đương sự là người có quốc tịch nước ngoài, người không có quốc tịch hoặc là người Việt Nam định cư ở nước ngoài; b) Chưa đủ 18 tuổi; c) Bị bệnh tâm thần; d) Đang bị khởi tố về hình sự hoặc bị kết án những chưa được xoá án; đ) Cán bộ toà án, kiểm sát; e) Người giám định, người phiên dịch, người làm chứng trong vụ án; g) Người thân thích với Thẩm phám, Hội thẩm nhân dân, Thư ký toà án, Kiểm sát viên đang tham gia giải quyết vụ án. 2- Người được uỷ quyền thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng của đương sự trong phạm vị được uỷ quyền. 3- Việc uỷ quyền tham gia tố tụng phải làm thành văn bản và được chứng thực hợp pháp. Điều 23. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự 1- Đương sự tự mình hoặc có thể nhờ luật sư hoặc người khác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. 2- Một người có thể bảo vệ quyền lợi cho nhiều đương sự trong cùng một vụ án, nếu quyền lợi của những người đó không đối lập nhau. 3- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có quyền: a) Tham gia tố tụng từ khi khởi kiện; b) Đề nghị thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm, Kiểm sát viên, Thư ký Toà án, người giám định, người phiên dịch theo quy định tại các điều 17, 18 và 20 của Pháp lệnh này; c) Cung cấp tài liệu, chứng cứ, đề đạt yêu cầu, đọc hồ sơ vụ án, sao chép những điểm cần thiết trong hồ sơ vụ án, tham dự hoà giải, tham gia phiên toà. 4- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có nghĩa vụ sử dụng các quyền tố tụng theo quy định của pháp luật để góp phần làm sáng tổ sự thật của vụ án. Điều 24. Người làm chứng 1- Người biết được những tình tiết liên quan đến vụ án lao động có thể tự mình hoặc được Toà án, Viện kiểm sát triệu tập đến làm chứng. 2- Người làm chứng phải có mặt theo giấy triệu tập của Toà án, Viện kiểm sát, có nghĩa vụ trình bày trung thực tất cả những gì mình biết về vụ án và phải chịu trách nhiệm về lời trình bày của mình. 3- Người yêu cầu Toà án triệu tập người làm chứng phải nộp tiền tạm ứng chi phí cho người làm chứng. Người thưa kiện phải chịu chi phí cho người làm chứng, nếu việc làm chứng có ý nghĩa cho việc giải quyết vụ án. Điều 25. Người giám định 1- Khi cần thiết, Toà án, viện kiểm sát tự mình hoặc theo yêu cầu của đương sự trưng cầu giám định. Người giám định phải có mặt theo giấy triệu tập của Toà án, Viện kiểm sát. 2- Người giám định có quyền tìm hiểu tài liệu của vụ án liên quan đến đối tượng phải giám định. Người giám định có nghĩa vụ giám định một cách khách quan, trung thực đối tượng được yêu cầu giám định. 3- Chi phí giám định liên quan đến tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp gây ra cho người lao động do người sử dụng lao động chịu. Trong các trường hợp khác, người thua kiện phải chịu chi phí giám định nếu kết quả giám định có ý nghĩa cho việc giải quyết vụ án; nếu kết quả giám định không có ý nghĩa cho việc giải quyết vụ án thì người yêu cầu trưng cầu giám định hoặc Toà án, Viện kiểm sát tự mình trưng cầu giám định phải chịu chi phí giám định. Điều 26. Người phiên dịch. 1- Trong trường hợp có người tham gia tố tụng không sử dụng được tiếng Việt thì Toà án có trách nhiệm cử trách nhiệm cử người phiên dịch. 2- Người phiên dịch phải có mặt theo giấy triệu tập của Toà án và phiên dịch trung thực. 3- Người thua kiện phải chịu chi phí phiên dịch. Điều 27. Kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng 1- Nếu đương sự là cá nhân đã chết mà quyền, nghĩa vụ về tài sản của người đó có người thừa kế thì người thừa kế thực hiện quyền và nghĩa vụ tố tụng. 2- Nếu người sử dụng lao động là tổ chức trong trường hợp sáp nhập, phân chia doanh nghiệp, chuyển quyền sở hữu, quyền quản lý hoặc quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp thì người kế thừa quyền, nghĩa vụ của tổ chức đó thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng của tổ chức cũ. 3- Việc kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng có thể được Toà án chấp nhận ở bất cứ giai đoạn nào trong quá trình giải quyết vụ án lao động. Điều 28. Tham gia tố tụng của Viện kiểm sát nhân dân Trong quá trình giải quyết vụ án lao động, Viện kiểm sát có quyền tham gia tố tụng ở bất cứ giai đoạn nào khi xét thấy cần thiết. Đối với những vi phạm pháp luật liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động là người chưa thành niên, người tàn tật và các vi phạm pháp luật nghiêm trọng khác, nếu không có ai khởi kiện thì Viện kiểm sát có quyền khởi tố. Chương 5:ÁN PHÍ Điều 29. Án phí Các đương sự phải chịu án phí tuỳ theo loại vụ án và trên cơ sở lợi ích, mức độ lỗi của họ trong quan hệ pháp luật mà Toà án giải quyết. Chính phủ phối hợp với Toà án nhân dân tối cao quy định về án phí. Điều 30. Người phải nộp tiền tạm ứng án phí; người phải chịu án phí 1- Nguyên đơn, bị đơn có yêu cầu đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập phải nộp tiền tạm ứng án phí và chịu án phí, trừ các trường hợp quy định tại Điều 31 của Pháp lệnh này. 2- Người kháng cáo theo thủ tục phúc thẩm phải nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm trong
Lịch sử cập nhật
Góc Luật ghi nhận hồ sơ từ nguồn.