Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký
Thông tưBan hành 24/07/2026

Thông tư 108/2026/TT-BTC

Bộ Tài chính

Thông tư 108/2026/TT-BTC hướng dẫn kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành

Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 24/07/2026. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.

Tổng quan

Số hiệu
108/2026/TT-BTC
Loại văn bản
Thông tư
Cơ quan ban hành
Bộ Tài chính
Ngày ban hành
24/07/2026
Ngày hiệu lực theo nguồn
24/07/2026
Tình trạng
Đã có hiệu lực theo nguồn
Lĩnh vực
Thuế – Tài chính, Doanh nghiệp
Chưa có bản gốcMở trang nguồn dữ liệu

Chưa tải được tệp gốc đã kiểm tra; bạn vẫn có thể xem thông tin và mở nguồn phát hành. Nguồn: dulieuphapluat.vn (không phải cổng chính thức).

Phân tích văn bản

Đáng chú ýPhạm vi toàn quốcDoanh nghiệp và đầu tư

Thông tư 108/2026/TT-BTC hướng dẫn kế toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Văn bản áp dụng cho công ty mẹ của tập đoàn, tổng công ty, công ty mẹ trong mô hình mẹ - con, công ty TNHH một thành viên độc lập do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, cùng cơ quan đại diện chủ sở hữu và tổ chức, cá nhân liên quan. Quy định có hiệu lực thi hành từ ngày 24/07/2026.

Vì sao đáng chú ý: Quy định chuyên ngành kế toán mang tính bắt buộc cho toàn bộ tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước 100% vốn, bãi bỏ hàng loạt điều khoản trước đây tại Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Vấn đề chính

  1. Xử lý kiểm kê và chênh lệch tài sản thừa, thiếu khi cổ phần hóa

    Doanh nghiệp phải tổ chức kiểm kê, phân loại tài sản, quỹ và đối chiếu công nợ tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp. Giá trị tài sản thiếu sau khi trừ bồi thường được hạch toán vào chi phí hoặc giảm vốn nhà nước tùy từng trường hợp. Tài sản thừa không phải trả được ghi nhận vào thu nhập khác hoặc tăng vốn nhà nước, trường hợp không sử dụng thì bàn giao cho Công ty Mua bán nợ Việt Nam. (Điều 4, Điều 5)

  2. Tách bạch và xử lý tài sản không tính vào giá trị doanh nghiệp

    Tài sản thuê mượn, nhận góp vốn liên kết hoặc công trình hạ tầng chỉ làm chủ đầu tư không tính vào giá trị cổ phần hóa. Tài sản ứ đọng chờ thanh lý chưa xử lý xong phải bàn giao cho Công ty Mua bán nợ Việt Nam. Công trình nhà trẻ, trạm xá đầu tư bằng quỹ phúc lợi nếu người lao động không dùng sẽ tổ chức thanh lý hoàn quỹ hoặc bàn giao nhà ở về địa phương quản lý. (Điều 6)

  3. Kế toán xử lý các khoản nợ phải thu khó đòi và nợ phải trả không đối chiếu được

    Nợ phải thu không có khả năng thu hồi chuyển giao cho Công ty Mua bán nợ Việt Nam và bù đắp bằng dự phòng hoặc tính vào chi phí. Khoản nợ phải trả có đầy đủ hồ sơ nhưng chủ nợ không xác nhận được ghi tăng vốn nhà nước tại thời điểm cấp đăng ký doanh nghiệp cổ phần lần đầu. Công ty cổ phần tiếp tục theo dõi nghĩa vụ trả nợ ngoài sổ và ghi nhận chi phí khác khi phát sinh chi trả thực tế. (Điều 7, Điều 8)

  4. Quy định mở tài khoản cấp 2 chuyên dùng theo dõi thu, chi cổ phần hóa

    Doanh nghiệp mở bổ sung TK 1385 để phản ánh chi phí cổ phần hóa, chi hỗ trợ lao động dôi dư và chi ưu đãi cho người lao động. Đồng thời, mở TK 3385 để hạch toán số tiền bán cổ phần, lãi tiền gửi bán cổ phần và chênh lệch vốn nhà nước tăng. Số dư hai tài khoản này được bù trừ quyết toán, nộp ngân sách nhà nước hoặc trình điều chỉnh giảm vốn nếu tiền bán cổ phần không đủ bù đắp chi phí. (Điều 13)

  5. Xử lý tài chính tại thời điểm chính thức chuyển sang công ty cổ phần

    Chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại ngoại tệ tại thời điểm chuyển đổi không kết chuyển ngay mà bàn giao công ty cổ phần xử lý vào kỳ đầu tiên. Khoản cổ tức phát sinh trước chuyển đổi chưa tính vào giá khởi điểm phải nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước. Quỹ dự phòng bảo hành công trình hết hạn không sử dụng hết cũng phải nộp nộp ngân sách nhà nước. (Điều 14)

  6. Hướng dẫn kế toán cổ phần hóa công ty con 100% vốn của doanh nghiệp nhà nước

    Doanh nghiệp nhà nước áp dụng thông tư để thực hiện cổ phần hóa công ty con 100% vốn điều lệ (doanh nghiệp cấp II). Tiền thu bán cổ phần sau khi trừ giá vốn khoản đầu tư và các chi phí hỗ trợ lao động được nộp về công ty mẹ ghi nhận doanh thu tài chính. Trường hợp số thu không đủ bù đắp chi phí cổ phần hóa, công ty mẹ chi bù đắp và ghi nhận vào chi phí tài chính. (Điều 15)

Ai chịu ảnh hưởng

  • Doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện cổ phần hóatrung tính
    Cao (4/5)

    Phải tuân thủ quy trình hạch toán chi tiết, mở tài khoản mới (TK 1385, 3385) và lập báo cáo tài chính bàn giao theo chuẩn mực thống nhất.

  • Công ty TNHH MTV do DNNN nắm 100% vốn (doanh nghiệp cấp II) và công ty mẹtrung tính
    Trung bình (3/5)

    Có căn cứ pháp lý rõ ràng để xử lý dòng tiền thu bán cổ phần và hạch toán bù đắp chi phí thiếu hụt vào chi phí tài chính công ty mẹ.

  • Người lao động dôi dư và người quản lý tại doanh nghiệp cổ phần hóatích cực
    Trung bình (3/5)

    Được giải quyết chế độ hỗ trợ dôi dư kịp thời từ tiền bán cổ phần và được chia số dư Quỹ khen thưởng, phúc lợi còn lại theo thời gian công tác.

  • Cơ quan đại diện chủ sở hữu và cơ quan quản lý tài chính nhà nướctích cực
    Trung bình (3/5)

    Dễ dàng kiểm soát tính chính xác của số liệu vốn nhà nước, số nộp ngân sách và phê duyệt quyết toán chuyển đổi doanh nghiệp.

Mốc thời gian

  • Thông tư 108/2026/TT-BTC được ban hành và chính thức có hiệu lực thi hành

Câu hỏi liên quan

Thông tư này có áp dụng để xác định nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước khi cổ phần hóa không?

Không. Việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp đối với Ngân sách nhà nước khi cổ phần hóa thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

Căn cứ: Khoản 2 Điều 1

Khoản nợ phải trả đã làm thủ tục đối chiếu nhưng chủ nợ không xác nhận thì xử lý thế nào?

Khoản nợ này được hạch toán ghi tăng vốn nhà nước khi lập báo cáo tài chính bàn giao sang công ty cổ phần. Công ty cổ phần tiếp tục lưu hồ sơ, theo dõi trả nợ khi chủ nợ yêu cầu và hạch toán khoản chi trả vào chi phí khác.

Căn cứ: Khoản 3 Điều 8

Tiền thu từ bán cổ phần không đủ bù đắp chi phí cổ phần hóa và hỗ trợ lao động dôi dư thì giải quyết ra sao?

Khoản thiếu hụt được trình cấp có thẩm quyền thông qua Đại hội đồng cổ đông để điều chỉnh giảm vốn nhà nước tại công ty cổ phần. Nếu sau điều chỉnh không còn vốn nhà nước, doanh nghiệp báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu để đề nghị ngân sách nhà nước hỗ trợ.

Căn cứ: Điểm g Khoản 2 Điều 13

Số dư Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc lợi bằng tiền tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp xử lý thế nào?

Quỹ được dùng bù đắp các khoản chi vượt chế độ hoặc chi theo chế độ cổ phần hóa cho người lao động. Phần còn lại chia cho người lao động, người quản lý, kiểm soát viên đang làm việc theo số tháng công tác.

Căn cứ: Điều 11

Các chỉ tiêu phải thu, phải trả về cổ phần hóa trình bày ở đâu trên Báo cáo tài chính?

Số dư Nợ TK 1385 trình bày trong chỉ tiêu 'Phải thu ngắn hạn khác' (Mã số 135). Số dư Có TK 3385 trình bày trong chỉ tiêu 'Phải trả ngắn hạn khác' (Mã số 320) trên Báo cáo tình hình tài chính.

Căn cứ: Khoản 1 Điều 16

Chủ đề:#Kế toán doanh nghiệp#Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước#Tài chính doanh nghiệp#kế toán cổ phần hóa#doanh nghiệp nhà nước#xử lý tài sản tồn đọng#xử lý nợ cổ phần hóa#lao động dôi dư#bàn giao công ty cổ phần

Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 14/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.