Dự án tài chính vi mô: Nghiêm cấm chia chênh lệch thu chi ra ngoài

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 153/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ tài chính đối với chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ. Quy định đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt nhằm bảo toàn nguồn vốn, trong đó kiểm soát chặt chẽ việc chia chênh lệch thu chi và lập lại trật tự trong quản lý dòng tiền tại các đơn vị thực hiện.

Các hành vi tài chính bị nghiêm cấm và định mức kiểm soát

Để ngăn chặn thất thoát và sử dụng sai mục đích nguồn vốn hỗ trợ, quy định tài chính mới phân định rõ các giới hạn chi tiêu và nghĩa vụ tài chính bắt buộc.

Chi trả hoa hồng môi giới đúng điều kiện

Theo khoản 2 Điều 7, chi hoa hồng môi giới chỉ phát sinh đối với các hoạt động môi giới được pháp luật cho phép. Khoản chi này phục vụ thanh toán cho bên thứ ba đóng vai trò trung gian. Theo điểm b khoản 2 Điều 7, chính sách này dứt khoát không áp dụng cho đại lý của chương trình, dự án cũng như người quản lý hay toàn thể nhân viên thuộc biên chế đơn vị.

Hợp đồng hoặc văn bản xác nhận giữa đơn vị và bên nhận trung gian là căn cứ bắt buộc khi thực hiện thanh toán chi phí này theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 7. Hồ sơ giao dịch phải nêu rõ tên bên nhận, nội dung chi, mức chi, phương thức chi trả, thời hạn thực hiện và trách nhiệm ràng buộc giữa các bên. Bộ phận quản lý của đơn vị có trách nhiệm ban hành quy chế chi hoa hồng môi giới công khai, áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống theo điểm e khoản 2 Điều 7.

Nguyên tắc ghi nhận chi phí hoạt động

Căn cứ khoản 2 Điều 8, chi phí của chương trình, dự án tài chính vi mô bắt buộc phải là các khoản chi thực tế phát sinh trong kỳ liên quan trực tiếp đến hoạt động vận hành. Đơn vị phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, hóa đơn và chứng từ kế toán hợp pháp, hợp lệ khi hạch toán.

Khoản 2 và khoản 3 Điều 8 khẳng định nguyên tắc các khoản chi đã được tài trợ, viện trợ, ủy thác hoặc được nguồn kinh phí khác đài thọ thì tuyệt đối không được ghi nhận trùng vào chi phí hoạt động. Việc hạch toán chi phí phải tuân thủ nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí theo chuẩn mực kế toán Việt Nam.

Bên cạnh đó, các nhóm chi phí hợp lệ khác bao gồm chi trả lãi tiền gửi bắt buộc, lãi vay tín dụng theo khoản 1 Điều 7; chi lương, thù lao, phụ cấp, các khoản bảo hiểm bắt buộc cho người lao động theo khoản 7 Điều 7; chi phí quản lý công vụ, vật liệu, công tác phí, chuyển đổi số theo khoản 8 Điều 7; chi khấu hao, sửa chữa tài sản cố định theo khoản 9 Điều 7 và trích lập dự phòng theo khoản 10 Điều 7.

Quy định về việc chia chênh lệch thu chi hàng năm

Khoản 1 Điều 10 quy định chênh lệch thu chi tài chính hàng năm của chương trình, dự án tài chính vi mô được xác định bằng tổng doanh thu trừ đi tổng chi phí hợp lý phát sinh trong năm.

Tại khoản 2 Điều 10, sau khi xử lý bù đắp lỗ lũy kế theo quy định và hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước, bộ phận quản lý của chương trình, dự án tài chính vi mô có quyền quyết định phân phối khoản chênh lệch này. Tuy nhiên, thẩm quyền phân phối bị giới hạn bởi nguyên tắc: bảo đảm không được chia hoặc sử dụng khoản thặng dư này cho các mục đích nằm ngoài chương trình, dự án tài chính vi mô dưới bất kỳ hình thức nào.