Đơn vị sự nghiệp tài chính muốn giải thể phải xong nghĩa vụ nợ, đất đai

Vấn đề xử lý tài sản công, đất đai và công nợ luôn là rào cản lớn đối với các cơ quan khi chấm dứt hoạt động. Nhằm làm rõ quy trình này, Bộ Tài chính đã ban hành các tiêu chuẩn cụ thể ràng buộc trách nhiệm của tổ chức trước khi giải thể.

Rà soát điều kiện áp dụng đối với đơn vị sự nghiệp tài chính

Trước khi tiến hành các thủ tục dừng hoạt động, đơn vị sự nghiệp công lập phải xác định rõ đơn vị có thuộc diện giải thể theo quy định pháp luật hay không. Căn cứ theo khoản 1 Điều 7 Thông tư 155/2026/TT-BTC, việc xem xét chấm dứt hoạt động được thực hiện khi tổ chức rơi vào các trường hợp cụ thể sau:

• Thuộc một trong các trường hợp quy định tại điểm a, b, c, d khoản 3 Điều 5 Nghị định số 299/2026/NĐ-CP theo điểm a khoản 1 Điều 7.
• Đơn vị sự nghiệp công lập đã tổ chức lại do hai năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ nhưng vẫn tiếp tục không hoàn thành nhiệm vụ theo đánh giá của cơ quan có thẩm quyền trong năm tiếp theo sau khi tổ chức lại theo điểm b khoản 1 Điều 7.

Cẩm nang 3 bước xử lý nghĩa vụ bắt buộc khi giải thể

Để hoàn tất thủ tục giải thể đúng quy định, đơn vị sự nghiệp công lập cùng đối tác và các chủ nợ liên quan cần thực hiện danh mục các bước công việc theo trình tự sau:

1. Bước 1: Rà soát trường hợp giải thể thực tế

   Cơ quan quản lý và đơn vị đối chiếu kết quả hoạt động hàng năm. Theo khoản 1 Điều 7 Thông tư 155/2026/TT-BTC, trường hợp đơn vị đã tổ chức lại vì lý do hai năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ, nếu năm tiếp theo sau khi tổ chức lại vẫn bị cơ quan có thẩm quyền đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ thì mới đủ điều kiện giải thể.

2. Bước 2: Hoàn tất các nghĩa vụ tài sản, đất đai và nợ phải trả

   Theo khoản 2 Điều 7 Thông tư 155/2026/TT-BTC, đơn vị sự nghiệp công lập bắt buộc phải xử lý dứt điểm toàn bộ trách nhiệm vật chất tồn đọng. Bảng phân loại các nhóm nghĩa vụ cần hoàn thành bao gồm:

   Nhóm nghĩa vụ	Nội dung yêu cầu theo quy định	Căn cứ thực hiện
   Tài chính và tài sản	Hoàn thành dứt điểm mọi nghĩa vụ tài chính phát sinh và xử lý tài sản hiện có	Khoản 2 Điều 7 Thông tư 155/2026/TT-BTC
   Đất đai	Xử lý hoàn tất các nghĩa vụ về đất đai đang quản lý hoặc sử dụng	Khoản 2 Điều 7 Thông tư 155/2026/TT-BTC
   Khoản vay và công nợ	Thanh toán toàn bộ các khoản vay, nợ phải trả và các nghĩa vụ khác có liên quan	Khoản 2 Điều 7 Thông tư 155/2026/TT-BTC

3. Bước 3: Xin xác nhận bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền

   Sau khi thanh toán xong các khoản vay, nợ và nghĩa vụ đất đai, đơn vị không được tự ý đóng cửa hoạt động. Theo khoản 2 Điều 7 Thông tư 155/2026/TT-BTC, điều kiện tiên quyết để thực hiện giải thể là đơn vị phải được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận bằng văn bản về việc đã hoàn thành toàn bộ các nghĩa vụ nêu trên.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình giải thể

Theo điểm b khoản 1 Điều 2 Thông tư 155/2026/TT-BTC, quy định ràng buộc trách nhiệm đối với cả cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính. Do vậy, các đơn vị sự nghiệp công lập cùng đối tác kinh doanh và các chủ nợ cần chủ động rà soát kỹ hiệu lực thi hành, đối chiếu trực tiếp văn bản gốc và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu để đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi thực hiện thủ tục.