Đưa 23,88 ha mỏ đá vôi Núi Han ra khỏi quy hoạch khoáng sản

Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đối với khu vực mỏ đá vôi Núi Han. Động thái pháp lý này tạo ra thay đổi lớn đối với hiện trạng quy hoạch công nghiệp khai khoáng tại địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu đồng bộ hóa thủ tục đối với các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp khai khoáng trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Những con số biết nói định hình diện mạo mỏ đá vôi Núi Han

Con số 23,88 ha: Theo khoản 1 Điều 1, đây là diện tích phần diện tích nằm ở phía Đông Nam khu vực khai thác được bóc tách và đưa ra khỏi phạm vi quy hoạch thăm dò, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng quốc gia. Đối với doanh nghiệp và nhà quản lý, con số này đánh dấu sự chuyển dịch về mục tiêu và quy chế quản lý không gian phát triển, chấm dứt việc gắn khu đất với định hướng nguyên liệu xây dựng thông thường trong quy hoạch ngành cấp quốc gia.

Con số +5 m: Giới hạn chiều sâu không gian địa chất được xác định cụ thể theo khoản 1 Điều 1 từ bề mặt địa hình đến mức cao +5 m. Ý nghĩa thực tiễn đối với kỹ thuật khai khoáng là việc phân định ranh giới quản lý theo cao trình ba chiều. Các hoạt động quản lý mặt đất hoặc quy hoạch hạ tầng liên quan sẽ lấy cốt cao trình này làm mốc giới hạn pháp lý và kỹ thuật tuyệt đối.

Con số 1626: Theo quy định tại Điều 1, Quyết định số 1626/QĐ-TTg ngày 15 tháng 12 năm 2023 của Thủ tướng Chính phủ là khung quy hoạch gốc chịu sự điều chỉnh. Việc viện dẫn chính xác bản quy hoạch nền tảng này cho thấy mọi thay đổi đối với mỏ vật liệu tại Hải Phòng đều nằm trong lộ trình tổng thể về cân đối cung - cầu vật liệu xây dựng toàn quốc tầm nhìn đến năm 2050.

Con số 3: Số thứ tự 3, mục I, Phụ lục V ban hành kèm theo Quyết định số 1626/QĐ-TTg chính là vị trí danh mục pháp lý của dự án được điều chỉnh theo khoản 2 Điều 1. Điều này giúp các đơn vị thẩm định và doanh nghiệp truy xuất chuẩn xác mã danh mục cần rà soát lại trữ lượng và tài nguyên khoáng sản được công bố.

Con số 03 ngày: Tính từ thời điểm ký ban hành ngày 06 tháng 11 năm 2026 đến ngày 09 tháng 11 năm 2026, văn bản đã phát sinh hiệu lực đầy đủ được 3 ngày theo Điều 3. Hiệu lực tức thì loại bỏ hoàn toàn giai đoạn chuyển tiếp, buộc các bên liên quan phải áp dụng quy chế mới ngay lập tức trong các văn bản chỉ đạo và hồ sơ cấp phép.

Ranh giới địa giới hành chính và phạm vi điều chỉnh không gian địa chất

Theo khoản 1 Điều 1, khu vực đưa ra khỏi quy hoạch có diện tích 23,88 ha tọa lạc tại phía Đông Nam mỏ đá vôi Núi Han, thuộc địa phận phường Nhị Chiểu, thành phố Hải Phòng. Điểm đáng lưu ý về mặt dữ liệu hành chính là khu vực này trước đây thuộc phường Minh Tân, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương. Sự chuyển dịch hoặc điều chỉnh ranh giới hành chính kèm theo yêu cầu cập nhật lại toàn bộ hồ sơ địa chính, trích lục bản đồ và cơ sở dữ liệu đất đai giữa các cấp chính quyền địa phương.

Giới hạn phân định quy hoạch được khống chế nghiêm ngặt theo không gian ba chiều: từ bề mặt địa hình kéo dài xuống mức cao +5 m theo khoản 1 Điều 1. Ranh giới và tọa độ các điểm khép góc của diện tích 23,88 ha này được thể hiện chi tiết tại Phụ lục I đính kèm văn bản. Việc định vị bằng tọa độ mốc góc bảo đảm tính minh bạch, ngăn chặn nguy cơ lấn chiếm hoặc giải thích sai lệch phạm vi quy hoạch trên thực địa.

Căn cứ theo khoản 2 Điều 1, các chỉ tiêu về diện tích, tài nguyên và trữ lượng khu vực Đá vôi Núi Han tại số thứ tự 3, mục I, Phụ lục V kèm theo Quyết định 1626/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được điều chỉnh tương ứng theo nội dung chi tiết tại Phụ lục II. Mặt khác, theo khoản 3 Điều 1, các nội dung khác không thuộc phạm vi bóc tách tại quyết định điều chỉnh này vẫn giữ nguyên hiệu lực theo Quyết định số 1626/QĐ-TTg ngày 15 tháng 12 năm 2023.

Năm nhóm thủ tục bắt buộc không bị thay thế

Một điểm mấu chốt mang tính nguyên tắc được khẳng định tại khoản 4 Điều 1 là việc đưa diện tích 23,88 ha ra khỏi Quy hoạch 1626 không đồng nghĩa với việc xóa bỏ hay miễn trừ các nghĩa vụ pháp lý hiện hành. Việc bóc tách quy hoạch ngành không thay thế cho 5 nhóm thủ tục căn bản:

• Thủ tục xác định loại, nhóm khoáng sản: Theo khoản 4 Điều 1, việc đưa ra khỏi quy hoạch vật liệu xây dựng đòi hỏi cơ quan chuyên môn phải đánh giá, phân loại chính xác lại tính chất khoáng sản tồn tại trong khu vực theo pháp luật về địa chất và khoáng sản.
• Thủ tục thăm dò, công nhận kết quả thăm dò khoáng sản: Theo khoản 4 Điều 1, dữ liệu địa chất không thể suy diễn mặc nhiên mà phải thực hiện đầy đủ các bước khảo sát, báo cáo và phê duyệt trữ lượng theo quy trình chuyên ngành.
• Thủ tục khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản: Theo khoản 4 Điều 1, trường hợp khu vực đáp ứng các tiêu chí luật định để không đấu giá, cơ quan có thẩm quyền vẫn phải tiến hành lập hồ sơ khoanh định riêng biệt, không được coi quyết định điều chỉnh quy hoạch là văn bản thay thế.
• Thủ tục cấp giấy phép khai thác khoáng sản: Doanh nghiệp muốn tận thu hay khai thác tài nguyên tại thực địa vẫn phải lập hồ sơ xin cấp phép khai thác theo đúng thẩm quyền và trình tự pháp luật quy định tại khoản 4 Điều 1.
• Các thủ tục về đất đai, đầu tư, bảo vệ môi trường: Theo khoản 4 Điều 1, việc giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, chấp thuận chủ trương đầu tư cùng báo cáo đánh giá tác động môi trường hoàn toàn vận hành độc lập theo quy định của pháp luật liên quan.

Tình huống minh họa thực thi pháp lý tại địa phương

Xét tình huống cơ quan chức năng hoặc doanh nghiệp dự định triển khai một dự án phát triển cơ sở hạ tầng hoặc sử dụng đất tại phần diện tích 23,88 ha phía Đông Nam mỏ Núi Han thuộc phường Nhị Chiểu, thành phố Hải Phòng:

Trước ngày 06 tháng 11 năm 2026, khu đất này bị ràng buộc bởi Quy hoạch 1626 của Thủ tướng Chính phủ, dành riêng cho mục tiêu thăm dò, khai thác đá vôi làm vật liệu xây dựng. Mọi dự án phi khoáng sản hoặc việc cấp phép trái công năng quy hoạch tại đây đều gặp rào cản pháp lý do chồng lấn quy hoạch khoáng sản quốc gia.

Kể từ ngày 06 tháng 11 năm 2026, khi quyết định điều chỉnh có hiệu lực thi hành theo Điều 3, diện tích 23,88 ha từ bề mặt đến mức cao +5 m chính thức thoát ly khỏi Quy hoạch 1626 theo khoản 1 Điều 1. Tuy nhiên, căn cứ khoản 4 Điều 1, chủ đầu tư dự án và UBND thành phố Hải Phòng không thể đương nhiên san lấp hay sử dụng đất ngay lập tức. Đơn vị liên quan bắt buộc phải rà soát xem trong phạm vi từ cốt địa hình đến mức cao +5 m có tồn tại khoáng sản cần xác định loại, nhóm hay không; thực hiện thủ tục thăm dò, công nhận kết quả thăm dò khoáng sản; tiến hành cấp phép khai thác nếu có hoạt động thu hồi khoáng sản; và hoàn thiện đầy đủ hồ sơ thẩm định đất đai, phê duyệt đầu tư và thẩm định môi trường.

Đối tượng chịu tác động và các bước triển khai cấp thiết

Quyết định điều chỉnh quy hoạch tác động trực tiếp và phân tầng trách nhiệm cụ thể đối với hai nhóm chủ thể chính trên thực địa:

1. Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng và các cơ quan chuyên môn:
   • Cập nhật hiện trạng 23,88 ha tại phường Nhị Chiểu vào quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch đô thị, xây dựng của thành phố theo phân cấp địa giới hành chính ghi nhận tại khoản 1 Điều 1.
   • Tiếp nhận, đối chiếu tọa độ các điểm khép góc tại Phụ lục I kèm theo quyết định để quản lý chặt chẽ cốt cao trình từ bề mặt đến mức cao +5 m trên thực địa.
   • Chủ trì, phối hợp kiểm soát nghiêm ngặt 5 nhóm thủ tục hành chính về phân loại khoáng sản, thăm dò, khoanh định khu vực không đấu giá, cấp phép khai thác và các hồ sơ đất đai, môi trường, đầu tư theo đúng chỉ dẫn tại khoản 4 Điều 1.
   • Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng:
     • Rà soát lại diện tích cấp phép, ranh giới mỏ và phương án khai thác đã lập để loại trừ phần diện tích 23,88 ha phía Đông Nam đã bị đưa ra khỏi quy hoạch theo khoản 1 Điều 1.
     • Hiệu chỉnh số liệu tài nguyên, trữ lượng được phép huy động theo bảng cân đối mới tại Phụ lục II ban hành kèm theo quyết định, bảo đảm tuân thủ khoản 2 Điều 1.
     • Tuân thủ nguyên tắc không được phép tổ chức khai thác hoặc tận thu tại phần diện tích 23,88 ha khi chưa hoàn thành đầy đủ giấy phép khai thác và thủ tục pháp lý đất đai, bảo vệ môi trường theo khoản 4 Điều 1.

Câu hỏi thường gặp

Quyết định điều chỉnh quy hoạch mỏ đá vôi Núi Han có hiệu lực từ thời điểm nào?

Theo Điều 3, quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, tức ngày 06 tháng 11 năm 2026. Đến nay văn bản đã chính thức phát sinh hiệu lực đầy đủ trên thực tế, không có thời gian hoãn thi hành.

Phạm vi 23,88 ha đưa ra khỏi quy hoạch được giới hạn chiều sâu thế nào?

Căn cứ khoản 1 Điều 1, phạm vi đưa ra khỏi quy hoạch được giới hạn từ bề mặt địa hình đến mức cao +5 m. Ranh giới và tọa độ các điểm góc khu vực được quy định chi tiết tại Phụ lục I kèm theo quyết định.

Doanh nghiệp có được miễn trừ thủ tục môi trường và cấp phép khai thác trên diện tích 23,88 ha không?

Căn cứ khoản 4 Điều 1, việc đưa diện tích 23,88 ha ra khỏi Quy hoạch 1626 hoàn toàn không thay thế các thủ tục xác định loại khoáng sản, thăm dò, công nhận kết quả thăm dò, khoanh định khu vực không đấu giá, cấp giấy phép khai thác khoáng sản cũng như các thủ tục về đất đai, đầu tư và bảo vệ môi trường.

Khuyến nghị cho tổ chức, cá nhân liên quan

Việc ban hành quyết định điều chỉnh Quy hoạch 1626 đối với khu vực 23,88 ha phía Đông Nam mỏ đá vôi Núi Han là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm cơ cấu lại nguồn lực đất đai và tài nguyên khoáng sản tại thành phố Hải Phòng. Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp liên quan cần khẩn trương kiểm tra tính đồng bộ của hồ sơ dự án, đối chiếu trực tiếp với các tọa độ mốc giới tại Phụ lục I và số liệu trữ lượng tại Phụ lục II của quyết định gốc. Đồng thời, các đơn vị cần tham vấn ý kiến pháp lý chuyên sâu để thực hiện đầy đủ các trình tự về môi trường, đất đai và cấp phép khoáng sản, phòng ngừa mọi rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình khai thác và sử dụng đất.