Học sinh, sinh viên được khám sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng định kỳ thế nào?

Học sinh, sinh viên được bảo đảm quyền lợi theo dõi thể chất khi cơ sở giáo dục thực hiện việc kiểm tra sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng định kỳ dưới sự chỉ đạo, giám sát thường xuyên của cơ quan quản lý giáo dục theo Quyết định 2154/QĐ-TTg ban hành ngày 09/11/2026 và hiện đang áp dụng.

Trách nhiệm theo dõi sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng định kỳ trong trường học

Theo Mục VII khoản 3 điểm c, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiệm vụ chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra các cơ sở giáo dục thực hiện tổ chức khám sức khỏe định kỳ, tư vấn chế độ ăn uống, phòng ngừa tình trạng suy dinh dưỡng cũng như nguy cơ thừa cân, béo phì ở người học. Hoạt động này diễn ra đồng bộ từ cấp học mầm non, phổ thông đến đại học và giáo dục thường xuyên theo Mục VII khoản 3 điểm a.

Bên cạnh kiểm tra thể chất, cơ sở giáo dục phải thực hiện phòng, chống tác hại của thuốc lá, rượu bia, ma túy; phối hợp tổ chức các giải thể thao học đường, hội khỏe, ngày chạy Olympic nhằm nâng cao tỷ lệ vận động thể chất theo Mục VII khoản 3 điểm c. Về mặt phối hợp liên ngành, Mục VII khoản 3 điểm d nêu rõ việc kết hợp cùng Bộ Y tế nhằm thiết lập mô hình trường học khỏe, hoàn thiện mạng lưới y tế học đường và đội tư vấn sức khỏe học đường.

Bố trí không gian công cộng và khu tập luyện ngoài trời gần trường học

Nhằm tạo điều kiện cho người học rèn luyện thân thể liên tục, Mục 3 điểm d quy định rõ nhiệm vụ bố trí các không gian công cộng gồm công viên, khu tập luyện ngoài trời đặt tại vị trí gần các cụm trường học. Giải pháp này giúp học sinh, sinh viên dễ dàng tiếp cận tiện ích tập luyện ngay sau giờ học chính khóa.

Đồng thời, theo Mục 3 điểm a, các địa phương tiến hành rà soát quỹ đất, ưu tiên nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị tập luyện ngoài trời tại vườn hoa, công viên bảo đảm đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Hoạt động này được ưu tiên hỗ trợ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa và khu vực đặc biệt khó khăn theo Mục 3 điểm d.

Xây dựng bộ chỉ số thể lực và mức độ vận động hoàn thành năm 2027

Theo Phụ lục II, Mục I.1, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì xây dựng bộ chỉ số về thể lực, mức độ vận động và khả năng tiếp cận thể dục, thể thao đối với trẻ em, học sinh, người lao động và người cao tuổi. Thời hạn hoàn thành nhiệm vụ này được ấn định vào tháng 6 năm 2027.

Theo Mục IV khoản 1 điểm d, bộ chỉ số chuẩn hóa là căn cứ thực tế để nhận diện những nhóm dân cư và địa bàn còn hạn chế về vận động thể chất, từ đó bố trí hạ tầng kỹ thuật và giải pháp can thiệp y tế học đường phù hợp.

Phân công trách nhiệm của các cơ quan liên quan

Công tác chăm sóc sức khỏe và nâng cao thể chất người học đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều cơ quan chức năng:

Đối tượng chịu tác động và hành động cần thực hiện

• Cơ sở giáo dục: Tiếp nhận chỉ đạo, lập kế hoạch kiểm tra sức khỏe hằng năm, bố trí đội tư vấn chuyên trách, lồng ghép giáo dục thể chất với dinh dưỡng hợp lý theo Mục VII khoản 3 điểm a, c.
• Học sinh, sinh viên: Chủ động tham gia khám thể lực định kỳ tại trường học, tích cực khai thác công viên và khu tập luyện ngoài trời lân cận theo Mục 3 điểm d.
• Phụ huynh học sinh: Phối hợp cùng nhà trường tiếp nhận kết quả kiểm tra dinh dưỡng, theo dõi cảnh báo nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc béo phì để điều chỉnh sinh hoạt gia đình theo Mục 4 điểm c.

Tình huống minh họa triển khai chỉ số thể lực

Tại một cụm trường học, công tác kiểm tra y tế ghi nhận tỷ lệ thừa cân gia tăng ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Để xử lý nguy cơ này, nhà trường áp dụng giải pháp kép: phối hợp đơn vị y tế tư vấn khẩu phần ăn uống cân đối, đồng thời hướng dẫn học sinh sử dụng khu tập luyện ngoài trời đặt tại công viên liền kề trường học theo Mục 3 điểm d. Đến thời điểm tháng 6 năm 2027 theo Phụ lục II, Mục I.1, toàn bộ số liệu vận động của học sinh tại đây sẽ được đối chiếu trực tiếp với bộ chỉ số thể lực quốc gia để xác định mức độ cải thiện tầm vóc.

Câu hỏi thường gặp

Nhà trường có bắt buộc tổ chức kiểm tra sức khỏe người học không?

Có. Theo Mục VII khoản 3 điểm c, cơ sở giáo dục chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra trực tiếp từ Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ và kiểm soát thể trạng học sinh.

Không gian vận động ngoài trời của học sinh được bố trí ở đâu?

Theo Mục 3 điểm d, các không gian công cộng như công viên, khu tập luyện ngoài trời được quy hoạch bố trí gần cụm trường học nhằm bảo đảm cự ly thuận tiện cho người học tham gia rèn luyện thể chất.

Thời hạn ban hành bộ chỉ số thể lực học sinh là khi nào?

Theo Phụ lục II, Mục I.1, bộ chỉ số về thể lực, mức độ vận động và khả năng tiếp cận thể dục, thể thao dự kiến hoàn thành xây dựng vào tháng 6 năm 2027.

Khuyến nghị thực hiện và đối chiếu pháp lý

Quyết định 2154/QĐ-TTg là khung chính sách quan trọng gắn kết giữa y tế học đường, chế độ dinh dưỡng và hạ tầng thể thao công cộng. Cơ sở giáo dục, cán bộ y tế trường học và phụ huynh cần chủ động đối chiếu văn bản gốc để thực hiện đúng hướng dẫn chuyên môn, bảo đảm điều kiện phát triển thể chất toàn diện cho người học.