Người mang hộ chiếu Hồng Kông, Ma Cao có được miễn thị thực du lịch?

Người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông và Ma Cao không được áp dụng chính sách thí điểm miễn thị thực du lịch theo đoàn trọn gói khi đến Việt Nam. Căn cứ theo Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP được Chính phủ ban hành ngày 12 tháng 10 năm 2026, cơ chế thí điểm chỉ dành riêng cho công dân nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa mang hộ chiếu phổ thông có giá trị của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, đồng thời văn bản khẳng định rõ ràng nội dung không bao gồm người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông, Ma Cao.

Quy định loại trừ đối với hộ chiếu Hồng Kông và Ma Cao

Tại Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP, khi đặt ra cơ chế ưu đãi nhập cảnh trong Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027, cơ quan có thẩm quyền đã xác lập điều khoản loại trừ trực tiếp: "(không bao gồm người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông, Ma Cao)". Việc đưa trực tiếp quy định loại trừ vào ngay sau định nghĩa đối tượng thụ hưởng nhằm phân định rõ ràng giữa hộ chiếu phổ thông của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa phát hành tại Trung Quốc đại lục với các loại giấy tờ xuất nhập cảnh do chính quyền hai Đặc khu hành chính cấp phát.

Về phương diện pháp lý, người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông và người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Ma Cao chịu sự điều chỉnh của các khung chính sách xuất nhập cảnh riêng biệt. Theo Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP, sự loại trừ này mang tính chất tuyệt đối trong khuôn khổ chương trình thí điểm. Điều đó có nghĩa là dù cá nhân tham gia vào đoàn khách đông người, mua trọn gói dịch vụ từ công ty lữ hành quốc tế của Việt Nam, hay đáp ứng toàn bộ các tiêu chí về điểm đến và đường bay, chỉ cần sử dụng hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông hoặc Ma Cao thì không thể làm thủ tục nhập cảnh diện miễn thị thực theo nghị quyết này.

Hệ quả thực tế tại cửa khẩu là các cơ quan kiểm soát xuất nhập cảnh sẽ kiểm tra loại hộ chiếu thực tế của từng thành viên trong danh sách đoàn. Trường hợp thành viên mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông hoặc Ma Cao mà không có thị thực hợp lệ hoặc giấy tờ có giá trị thay thế thị thực theo quy định chung của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam thì sẽ bị từ chối nhập cảnh tại cửa khẩu, gây gián đoạn toàn bộ lịch trình chuyến đi của cả cá nhân và đoàn du lịch.

Phạm vi áp dụng chính sách thí điểm miễn thị thực du lịch

Chính sách thí điểm ưu đãi nhập cảnh được xác lập theo Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP không áp dụng đại trà cho mọi hành khách đến từ Trung Quốc mà đi kèm chuỗi điều kiện mang tính ràng buộc chặt chẽ về đối tượng, mô hình tổ chức, phạm vi di chuyển và phương thức vận chuyển:

• Về tư cách pháp nhân và loại giấy tờ: Chỉ áp dụng đối với công dân nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa mang hộ chiếu phổ thông có giá trị của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa (theo Điều 1). Hộ chiếu phải còn giá trị sử dụng theo quy định của pháp luật xuất nhập cảnh.
• Về quy mô và hình thức tổ chức tour: Khách bắt buộc phải đi với mục đích du lịch theo đoàn, số lượng từ 02 người trở lên, tham gia chương trình du lịch trọn gói do doanh nghiệp lữ hành quốc tế của Việt Nam tổ chức trong Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027 (theo Điều 1). Khách đi lẻ từng cá nhân tự túc hoàn toàn không thuộc diện này.
• Về địa bàn và phạm vi hoạt động du lịch: Điểm đến và toàn bộ phạm vi tham quan du lịch chỉ giới hạn tại Tỉnh Khánh Hòa (theo Điều 1). Du khách trong đoàn không được tự ý tách đoàn để di chuyển sang các địa phương khác ngoài tỉnh Khánh Hòa.
• Về cửa khẩu nhập cảnh và xuất cảnh: Quy định bắt buộc cửa khẩu thực hiện thủ tục là Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, đồng thời khách phải nhập cảnh và xuất cảnh qua cùng một cửa khẩu này (theo Điều 1). Việc nhập cảnh ở Cam Ranh rồi xuất cảnh ở cửa khẩu hàng không hoặc đường bộ khác là không hợp lệ.
• Về hành trình đường bay: Đoàn khách phải bay thẳng từ Trung Quốc đại lục đến Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh (theo Điều 1). Những chuyến bay quá cảnh qua nước thứ ba hoặc khởi hành từ các vùng lãnh thổ ngoài Trung Quốc đại lục không đáp ứng điều kiện thí điểm.

So sánh điều kiện nhập cảnh giữa các nhóm đối tượng

Để các đơn vị lữ hành và du khách nắm rõ sự khác biệt giữa các diện nhập cảnh theo Nghị quyết 325/NQ-CP và các quy định pháp luật hiện hành, bảng so sánh dưới đây phân tích các tiêu chí cụ thể được quy định tại Điều 1 của nghị quyết:

Hiệu lực thi hành và thời gian áp dụng thực tế

Căn cứ theo Điều 2 Nghị quyết 325/NQ-CP, chính sách miễn thị thực khi nhập cảnh Việt Nam cho công dân Trung Quốc mang hộ chiếu phổ thông nêu tại Điều 1 được thực hiện kể từ ngày ký ban hành (ngày 12 tháng 10 năm 2026) đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2027. Do hôm nay là ngày 11 tháng 11 năm 2026, nghị quyết này đã chính thức có hiệu lực và đang được các cơ quan chức năng triển khai trên thực tế tại Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh.

Khoảng thời gian áp dụng kéo dài đến ngày 31 tháng 12 năm 2027 gắn liền với các hoạt động trong khuôn khổ Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027 được nêu tại Điều 1. Do đó, toàn bộ các quy định về việc miễn thị thực cho khách Trung Quốc đại lục cũng như việc loại trừ người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông và Ma Cao đều đang có hiệu lực ràng buộc đầy đủ đối với mọi tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động vận chuyển, đón tiếp và quản lý du lịch.

Ai bị ảnh hưởng và các biện pháp cần triển khai ngay

Quy định tại Nghị quyết 325/NQ-CP tác động trực tiếp đến ba nhóm chủ thể chính trong chuỗi cung ứng dịch vụ và quản lý xuất nhập cảnh. Mỗi bên cần thực hiện các trách nhiệm pháp lý cụ thể:

1. Du khách mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông, Ma Cao:
   • Cần kiểm tra kỹ loại hộ chiếu mình đang nắm giữ trước khi đăng ký tour hoặc lên lịch trình bay đến Việt Nam.
   • Nhận thức rõ ràng việc không thuộc diện miễn thị thực theo Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP để chủ động xin cấp thị thực hợp lệ theo quy định của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam trước chuyến đi.
   • Không nhầm lẫn chính sách thí điểm dành cho công dân Trung Quốc đại lục mang hộ chiếu phổ thông với quy chế áp dụng cho cư dân hai đặc khu hành chính.
   • Doanh nghiệp lữ hành quốc tế của Việt Nam:
     • Khi xây dựng và bán chương trình du lịch trọn gói theo Điều 1, phải rà soát, phân loại danh sách đoàn khách ngay từ khâu nhận hồ sơ.
     • Tách riêng các trường hợp mang hộ chiếu Hồng Kông và Ma Cao để hướng dẫn thực hiện thủ tục xin thị thực riêng biệt, tránh để khách nhầm lẫn rằng được miễn thị thực chung với đoàn.
     • Tuân thủ nghiêm ngặt địa bàn tổ chức du lịch chỉ trong Tỉnh Khánh Hòa, đảm bảo toàn bộ hành trình nhập cảnh và xuất cảnh cùng qua Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh trên chuyến bay thẳng từ Trung Quốc đại lục theo đúng Điều 1.
     • Cơ quan quản lý và kiểm soát xuất nhập cảnh:
       • Thực hiện kiểm tra chặt chẽ giấy tờ xuất nhập cảnh tại Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, đối chiếu danh sách đoàn trọn gói do doanh nghiệp lữ hành quốc tế Việt Nam cung cấp theo Điều 1.
       • Xác minh nguồn gốc chuyến bay thẳng từ Trung Quốc đại lục và tính hợp lệ của hộ chiếu phổ thông nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, kiên quyết từ chối áp dụng cơ chế thí điểm cho các trường hợp mang hộ chiếu Hồng Kông, Ma Cao chưa có thị thực hợp lệ.

Tình huống minh họa thực tế

Một doanh nghiệp lữ hành quốc tế của Việt Nam tổ chức chương trình du lịch trọn gói trong Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027. Doanh nghiệp tiếp nhận một đoàn khách gồm 04 người đăng ký tham quan Tỉnh Khánh Hòa, bay thẳng từ Trung Quốc đại lục đến Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh và xuất cảnh cùng qua sân bay này. Trong danh sách đoàn có 02 công dân Trung Quốc mang hộ chiếu phổ thông có giá trị của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa và 02 khách mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông.

Căn cứ theo Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP:

• Nhóm 02 công dân Trung Quốc mang hộ chiếu phổ thông đáp ứng đầy đủ điều kiện: đi theo đoàn từ 02 người trở lên, mua tour trọn gói của doanh nghiệp lữ hành quốc tế Việt Nam, bay thẳng từ Trung Quốc đại lục, nhập cảnh và xuất cảnh cùng qua Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, tham quan trong phạm vi Tỉnh Khánh Hòa. Do đó, 02 khách này được áp dụng chính sách miễn thị thực thí điểm.
• Ngược lại, 02 khách mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông bị loại trừ dứt khoát theo quy định tại Điều 1: "(không bao gồm người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông, Ma Cao)". Do đó, 02 cá nhân này không được hưởng chính sách miễn thị thực thí điểm theo đoàn. Doanh nghiệp lữ hành phải hướng dẫn 02 khách Hồng Kông làm thủ tục xin thị thực Việt Nam theo quy định thông thường của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam trước khi lên máy bay.

Câu hỏi thường gặp

Người mang hộ chiếu Hồng Kông có được nhập cảnh Khánh Hòa cùng đoàn miễn thị thực không?

Người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông có thể đi cùng chuyến bay hoặc tham gia cùng đoàn du lịch, nhưng bản thân họ không được miễn thị thực theo Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP. Để được nhập cảnh hợp pháp tại Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, cá nhân mang hộ chiếu Hồng Kông bắt buộc phải có thị thực Việt Nam hợp lệ theo quy định của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.

Người mang hộ chiếu Ma Cao có được hưởng chính sách nếu bay thẳng từ Trung Quốc đại lục không?

Không. Dù chuyến bay xuất phát thẳng từ Trung Quốc đại lục đến Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP đã quy định loại trừ trực tiếp đối với người mang hộ chiếu Đặc khu hành chính Ma Cao. Việc đáp ứng yếu tố chặng bay không làm thay đổi quy định loại trừ về loại hộ chiếu.

Chính sách thí điểm này áp dụng trong khoảng thời gian nào?

Theo Điều 2 Nghị quyết 325/NQ-CP, chính sách được thực hiện kể từ ngày ký ban hành (12 tháng 10 năm 2026) đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2027. Hiện tại quy định đang có hiệu lực thi hành đối với các đoàn khách đáp ứng đủ điều kiện tại Điều 1.

Đoàn khách mang hộ chiếu phổ thông Trung Quốc có được đi du lịch ngoài tỉnh Khánh Hòa không?

Theo Điều 1 Nghị quyết 325/NQ-CP, địa điểm và phạm vi du lịch của chính sách thí điểm này chỉ giới hạn trong phạm vi Tỉnh Khánh Hòa. Đoàn khách không được di chuyển tham quan ngoài địa bàn quy định nếu nhập cảnh theo diện miễn thị thực này.

Khuyến nghị dành cho hành khách và doanh nghiệp lữ hành

Nghị quyết 325/NQ-CP đã tạo cơ chế thí điểm thông thoáng cho du khách mang hộ chiếu phổ thông Trung Quốc đại lục tham gia tour trọn gói tại Khánh Hòa, song cũng thiết lập ranh giới pháp lý rất minh bạch đối với hộ chiếu Đặc khu hành chính Hồng Kông và Ma Cao. Việc nắm bắt chính xác quy định loại trừ tại Điều 1 giúp các bên chủ động tránh được những rủi ro pháp lý và thiệt hại kinh tế không đáng có tại cửa khẩu.

Các doanh nghiệp lữ hành quốc tế của Việt Nam khi khai thác thị trường cần đối chiếu kỹ văn bản gốc Nghị quyết 325/NQ-CP, phổ biến rõ cho đối tác và khách hàng về tính chất loại trừ của văn bản đối với hộ chiếu Hồng Kông, Ma Cao. Hành khách và các công ty du lịch cần thường xuyên kiểm tra hiệu lực văn bản, tham khảo tư vấn pháp lý từ cơ quan quản lý xuất nhập cảnh khi chuẩn bị hồ sơ đoàn nhằm đảm bảo hành trình du lịch diễn ra đúng pháp luật.