Thuộc nhiều nhóm đối tượng, người dân được lập danh sách BHYT thế nào?

Người thuộc nhiều diện thụ hưởng chính sách an sinh sẽ được xác định quyền lợi thế nào khi cơ quan chức năng tiến hành rà soát chế độ? Theo quy định tại Thông tư 28/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ, người thuộc nhiều đối tượng tham gia sẽ được thực hiện lập danh sách BHYT theo nhóm đối tượng có mức hưởng cao nhất, bảo đảm tối đa quyền lợi khám bệnh, chữa bệnh.

Nguyên tắc xử lý khi người dân thuộc nhiều nhóm thụ hưởng

Trùng lặp đối tượng là tình huống phổ biến trong công tác quản lý an sinh, đặc biệt đối với các nhóm chính sách thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ theo Quyết định số 170/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, điểm a khoản 4 Điều 71 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP và Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế. Khi một công dân đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn của từ hai nhóm đối tượng trở lên, cơ quan lập danh sách không được tùy tiện lựa chọn hoặc áp đặt diện tham gia có mức chi trả thấp hơn.

Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, người thuộc nhiều đối tượng quy định tại Điều 2 Thông tư này thì lập danh sách theo đối tượng có mức hưởng bảo hiểm y tế cao nhất. Quy định này bảo đảm quyền lợi tối đa cho người thụ hưởng, tránh tình trạng áp dụng sai lệch chính sách của Nhà nước.

Hệ quả pháp lý trực tiếp của nguyên tắc này là quyền lợi khám chữa bệnh của công dân luôn được xếp vào mức ưu tiên cao nhất mà họ đủ điều kiện thụ hưởng theo hồ sơ pháp lý hiện có. Cán bộ nghiệp vụ tại địa phương có trách nhiệm tra cứu, đối chiếu mức hưởng tương ứng với từng nhóm để ghi nhận chính xác vào hồ sơ quản lý chung.

Yêu cầu tính duy nhất về thông tin đối tượng

Bên cạnh việc bảo đảm mức quyền lợi cao nhất, công tác quản lý dữ liệu đối tượng phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung, tránh trùng lặp thông tin giữa các cơ sở dữ liệu. Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, mỗi người chỉ được xác lập 01 (một) thông tin đối tượng tham gia bảo hiểm y tế.

Quy định về tính duy nhất này nhằm triệt tiêu hoàn toàn nguy cơ trùng lặp thông tin, loại bỏ việc phân tán dữ liệu quản lý giữa các nhóm người tham gia, ngăn ngừa tình trạng cấp chồng chéo thẻ bảo hiểm y tế gây lãng phí nguồn lực an sinh. Cơ sở dữ liệu chỉ ghi nhận một tư cách đối tượng đại diện có quyền lợi tối ưu nhất của công dân.

Hệ quả thực tế là cơ quan bảo hiểm y tế và cơ quan quản lý nhà nước có một đầu mối dữ liệu đồng bộ, rõ ràng. Người tham gia không phải theo dõi hay sử dụng nhiều mã định danh đối tượng khác nhau cho cùng một người trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh.

Điều kiện hồ sơ, giấy tờ làm căn cứ hợp pháp

Mức hưởng cao nhất không được xác định tùy tiện dựa trên lời khai thông thường mà bắt buộc phải gắn liền với tài liệu chứng minh tính hợp pháp. Theo khoản 3 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, việc xác định, lập danh sách đối tượng tham gia bảo hiểm y tế phải căn cứ vào giấy tờ, hồ sơ theo quy định tại Điều 5 Thông tư này đã được cơ quan có thẩm quyền cấp.

Điều kiện bắt buộc là mọi giấy tờ, hồ sơ làm căn cứ phải do cơ quan có thẩm quyền cấp hợp lệ theo quy định tại Điều 5 Thông tư 28/2026/TT-BNV. Cơ quan tiếp nhận và lập danh sách không có thẩm quyền tự ý công nhận bất kỳ trường hợp nào nếu thiếu các giấy tờ chứng minh này.

Điều này đồng nghĩa với việc nếu một người thực tế thuộc diện có mức hưởng cao hơn nhưng không cung cấp được giấy tờ, hồ sơ hợp pháp đã được cấp theo Điều 5 Thông tư 28/2026/TT-BNV, cơ quan thực hiện chưa đủ căn cứ pháp lý để xếp họ vào nhóm mức hưởng cao đó. Trách nhiệm chuẩn bị hồ sơ hợp lệ thuộc về người tham gia hoặc người đại diện theo quy định.

Quy trình kiểm tra Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư trước khi phê duyệt

Khâu kiểm soát tính chính xác của dữ liệu nhân thân là điều kiện bắt buộc trước khi ban hành danh sách chính thức. Theo khoản 4 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, trước khi phê duyệt danh sách, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền phải thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin của người tham gia trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư.

Việc kiểm tra, đối chiếu thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư trước khi phê duyệt danh sách giúp loại bỏ các lỗi sai sót cơ bản về họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân và thông tin cư trú. Thao tác đối soát kỹ thuật này ngăn chặn các trường hợp sai lệch định danh nhân thân hoặc trùng lặp dữ liệu trên toàn hệ thống.

Nếu thông tin của người tham gia chưa khớp đúng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư, danh sách sẽ không đủ điều kiện để cơ quan, đơn vị có thẩm quyền phê duyệt. Việc này đòi hỏi quy trình phối hợp rà soát chặt chẽ giữa cán bộ lập danh sách và dữ liệu dân cư trước khi chuyển hồ sơ cho cơ quan bảo hiểm y tế.

Tình huống thực tế minh họa quy trình xác định

Một công dân thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ theo Điều 1 Thông tư 28/2026/TT-BNV đồng thời thỏa mãn hai tiêu chuẩn đối tượng khác nhau được quy định tại Điều 2 Thông tư 28/2026/TT-BNV. Trong đó, một diện đối tượng có mức hưởng theo quy định thông thường và một diện đối tượng người có công có mức hưởng bảo hiểm y tế cao hơn.

Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, cơ quan thực hiện phải lập danh sách người này theo đối tượng có mức hưởng bảo hiểm y tế cao nhất. Theo khoản 3 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, điều kiện để được ghi nhận vào nhóm có mức hưởng cao nhất là công dân phải có đầy đủ giấy tờ, hồ sơ theo quy định tại Điều 5 Thông tư 28/2026/TT-BNV do cơ quan có thẩm quyền cấp để chứng minh diện đối tượng đó.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, cán bộ xử lý chỉ xác lập 01 thông tin đối tượng duy nhất mang mã mức hưởng cao nhất cho công dân này. Trước khi phê duyệt danh sách chính thức, theo khoản 4 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, cơ quan có thẩm quyền bắt buộc phải kiểm tra, đối chiếu toàn bộ thông tin của công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư để bảo đảm sự trùng khớp tuyệt đối.

Ai bị ảnh hưởng và trách nhiệm thực hiện lập danh sách BHYT

Các quy định tại Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV tác động trực tiếp đến hai nhóm chủ thể chính tham gia vào quy trình an sinh xã hội:

• Người tham gia bảo hiểm y tế: Những cá nhân thuộc các nhóm đối tượng quy định tại Điều 1 và Điều 2 Thông tư 28/2026/TT-BNV (bao gồm đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nội vụ theo Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế, điểm a khoản 4 Điều 71 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP và Quyết định số 170/2008/QĐ-TTg). Trách nhiệm của người tham gia là cung cấp đầy đủ giấy tờ, hồ sơ hợp pháp theo Điều 5 Thông tư 28/2026/TT-BNV đã được cơ quan có thẩm quyền cấp để làm căn cứ xác định quyền lợi mức cao nhất.
• Cơ quan, đơn vị có thẩm quyền lập và phê duyệt danh sách: Cán bộ nghiệp vụ có trách nhiệm rà soát, so sánh để chọn đúng nhóm có mức hưởng cao nhất cho người thuộc nhiều diện theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV; chỉ xác lập 01 thông tin đối tượng duy nhất theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV; kiểm tra tính hợp pháp của giấy tờ hồ sơ theo Điều 5 Thông tư 28/2026/TT-BNV; và bắt buộc kiểm tra, đối chiếu thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư trước khi phê duyệt theo khoản 4 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV.

Câu hỏi thường gặp

Một người có được lập danh sách theo hai mã đối tượng khác nhau không?

Không. Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, mỗi người chỉ được xác lập 01 (một) thông tin đối tượng tham gia bảo hiểm y tế.

Căn cứ nào để ghi nhận người tham gia vào nhóm đối tượng cụ thể?

Theo khoản 3 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, việc xác định, lập danh sách đối tượng tham gia bảo hiểm y tế phải căn cứ vào giấy tờ, hồ sơ theo quy định tại Điều 5 Thông tư này đã được cơ quan có thẩm quyền cấp.

Nếu một người thuộc nhiều nhóm đối tượng thì chọn nhóm nào?

Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, người thuộc nhiều đối tượng quy định tại Điều 2 Thông tư này thì lập danh sách theo đối tượng có mức hưởng bảo hiểm y tế cao nhất.

Việc đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư diễn ra ở thời điểm nào?

Theo khoản 4 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, việc kiểm tra, đối chiếu thông tin của người tham gia trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư phải được cơ quan, đơn vị có thẩm quyền thực hiện trước khi phê duyệt danh sách.

Trách nhiệm theo dõi và hoàn thiện hồ sơ

Người dân thuộc đối tượng áp dụng cần chủ động kiểm tra các giấy tờ, hồ sơ chứng minh diện thụ hưởng đã được cơ quan có thẩm quyền cấp theo Điều 5 Thông tư 28/2026/TT-BNV để bảo đảm được xếp vào nhóm có mức hưởng cao nhất. Việc cung cấp hồ sơ đầy đủ, kịp thời là yếu tố quyết định quyền lợi trực tiếp khi lập danh sách.

Các cơ quan, đơn vị thực hiện công tác lập danh sách cần tuân thủ quy trình kiểm tra đối chiếu dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư trước khi phê duyệt theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Thông tư 28/2026/TT-BNV, bảo đảm mọi thông tin đối tượng được xác lập chuẩn xác, duy nhất và đúng thẩm quyền quản lý.