Luật 59/2024/QH15
Quốc hội
luật Tư pháp người chưa thành niên.
Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 01/01/2026. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.
Tổng quan
- Số hiệu
- 59/2024/QH15
- Loại văn bản
- Luật
- Cơ quan ban hành
- Quốc hội
- Ngày ban hành
- 30/11/2024
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/01/2026
- Tình trạng
- Đã có hiệu lực theo nguồn
- Lĩnh vực
- Chưa xác minh
- Người ký
- Trần Thanh Mẫn
Tệp PDF, 977 KB, tải trực tiếp từ nguồn phát hành; Góc Luật chỉ lưu nội dung chữ đã bóc tách. Nguồn: congbao.chinhphu.vn.
Phân tích văn bản
Luật số 59/2024/QH15 quy định toàn diện chế định tư pháp người chưa thành niên gồm xử lý chuyển hướng, hình phạt, thủ tục tố tụng thân thiện, thi hành án phạt tù và tái hòa nhập cộng đồng. Đối tượng áp dụng là người chưa thành niên từ đủ 14 đến dưới 18 tuổi (người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng), cơ quan tố tụng, chính quyền địa phương, người làm công tác xã hội và gia đình. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.
Vì sao đáng chú ý: Đạo luật mới ban hành thiết lập khuôn khổ tư pháp chuyên biệt đầu tiên cho người dưới 18 tuổi, sửa đổi căn bản chính sách hình phạt và tố tụng trên toàn quốc.
Vấn đề chính
- Cấm phạt tù chung thân hoặc tử hình, giới hạn mức phạt tù tối đa
Không áp dụng hình phạt tù chung thân, tử hình và hình phạt bổ sung với người chưa thành niên phạm tội. Mức phạt tù có thời hạn cao nhất không quá 18 năm với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi, không quá 12 năm với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi. Tù có thời hạn chỉ áp dụng khi biện pháp khác không hiệu quả. (Điều 12, Điều 115, Điều 119)
- Thiết lập 12 biện pháp xử lý chuyển hướng thay thế chế tài hình sự
Quy định 12 biện pháp chuyển hướng gồm khiển trách, xin lỗi, bồi thường, giáo dục tại xã, quản thúc tại gia đình, hạn chế đi lại, cấm tiếp xúc, cấm đến địa điểm, học tập dạy nghề, tư vấn tâm lý, phục vụ cộng đồng và giáo dục tại trường giáo dưỡng. Áp dụng khi có đủ chứng cứ, đối tượng tự nhận tội và có văn bản đồng ý. (Điều 11, Điều 36, Điều 39)
- Giảm một nửa thời hạn tố tụng, bổ sung biện pháp giám sát điện tử
Thời hạn điều tra, truy tố, xét xử và tạm giam rút ngắn không quá 1/2 thời hạn tố tụng thông thường. Tạm giữ tối đa 03 ngày, gia hạn 01 lần không quá 03 ngày. Bổ sung biện pháp giám sát điện tử giao UBND cấp xã theo dõi để giảm áp dụng biện pháp tạm giam. (Điều 15, Điều 129, Điều 135, Điều 137, Điều 139)
- Bắt buộc người bào chữa và bắt buộc tách vụ án hình sự
Người chưa thành niên bị buộc tội bắt buộc phải có người bào chữa, được trợ giúp pháp lý miễn phí kể cả khi từ chối luật sư chỉ định. Vụ án có đồng phạm gồm người thành niên và người chưa thành niên bắt buộc phải tách vụ án để giải quyết độc lập đối với đối tượng chưa thành niên. (Điều 14, Điều 130, Điều 143)
- Chuẩn hóa mô hình tố tụng thân thiện và chế định nhân viên xã hội
Phòng xử án bố trí trên cùng mặt phẳng, cán bộ tố tụng không mặc đồng phục ngành khi làm việc trực tiếp, hỏi cung tối đa 02 lần/ngày và mỗi lần không quá 02 giờ. Bắt buộc có người làm công tác xã hội tham gia lập báo cáo điều tra xã hội và kế hoạch can thiệp chuyển hướng. (Điều 32, Điều 144, Điều 148, Điều 149)
- Bảo vệ đặc thù cho người chưa thành niên là bị hại, người làm chứng
Nghiêm cấm tuyệt đối tiết lộ danh tính, hình ảnh, đời tư; không dẫn giải đối với bị hại và người làm chứng. Phiên tòa xét xử bạo hành, xâm hại tình dục bắt buộc xử kín và cách ly bị cáo. Quy định trưng cầu giám định khẩn cấp trong 24 giờ và tạm ứng bồi thường cứu chữa từ Quỹ Bảo trợ trẻ em. (Điều 153, Điều 155, Điều 157, Điều 158, Điều 160)
- Quy định đương nhiên không có án tích và rút ngắn thời hạn xóa án
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi bị kết án đương nhiên xem như không có án tích. Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng do vô ý cũng đương nhiên không có án tích. Thời hạn xóa án tích cho các trường hợp còn lại giảm xuống từ 03 tháng đến 02 năm. (Điều 127)
Ai chịu ảnh hưởng
- Người chưa thành niên (bị buộc tội, bị hại, người làm chứng) và gia đìnhtích cựcRất cao (5/5)
Được giảm khung hình phạt, tăng cơ hội xử lý chuyển hướng, bảo vệ bí mật đời tư, giảm 50% thời hạn giam giữ và được trợ giúp pháp lý miễn phí.
- Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa ánhỗn hợpRất cao (5/5)
Phải rút ngắn thời hạn tố tụng, bắt buộc tách vụ án, thay đổi mô hình phòng xét xử, trang phục làm việc và phối hợp chặt chẽ với nhân viên công tác xã hội.
- Ủy ban nhân dân và Công an cấp xãhỗn hợpCao (4/5)
Chịu trách nhiệm trực tiếp thi hành các biện pháp chuyển hướng tại cộng đồng, vận hành giám sát điện tử và quản lý nhân sự giám sát tại cơ sở.
- Người làm công tác xã hộitích cựcTrung bình (3/5)
Xác lập vị trí tố tụng chính thức với trách nhiệm lập báo cáo điều tra xã hội, kế hoạch xử lý chuyển hướng và được bảo đảm kinh phí từ ngân sách.
Mốc thời gian
- Quốc hội khóa XV thông qua Luật Tư pháp người chưa thành niên tại kỳ họp thứ 8
Câu hỏi liên quan
Người chưa thành niên phạm tội giết người bị phạt tù tối đa bao nhiêu năm?
Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi bị phạt tối đa không quá 18 năm tù. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi bị phạt tối đa không quá 12 năm tù. Luật nghiêm cấm phạt tù chung thân hoặc tử hình.
Căn cứ: Khoản 3 Điều 12, Khoản 2 và Khoản 4 Điều 119
Người đang chấp hành biện pháp xử lý chuyển hướng mà phạm tội mới thì bị giải quyết ra sao?
Chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội mới. Hành vi phạm tội cũ đã áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng không bị truy cứu lại.
Căn cứ: Điều 57
Thời gian lấy lời khai người chưa thành niên bị giới hạn như thế nào?
Không quá 02 lần trong một ngày, mỗi lần không quá 02 giờ. Cấm lấy lời khai ban đêm trừ trường hợp khẩn cấp luật định; phải dừng ngay khi đối tượng có biểu hiện mệt mỏi.
Căn cứ: Khoản 5, Khoản 6 Điều 144, Khoản 4 Điều 156
Trường hợp nào người chưa thành niên bị kết án đương nhiên không có án tích?
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi; người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng hoặc tội rất nghiêm trọng do vô ý; hoặc người được miễn hình phạt.
Căn cứ: Khoản 1 Điều 127
Người chưa thành niên là bị hại hoặc người làm chứng có bị áp giải, dẫn giải không?
Không. Luật quy định rõ người chưa thành niên là bị hại và người làm chứng không bị áp dụng biện pháp dẫn giải.
Căn cứ: Khoản 6 Điều 153
Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 19/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.
Bản gốc và đối chiếu nguồn
Tệp PDF, 977 KB, tải trực tiếp từ nguồn phát hành; Góc Luật chỉ lưu nội dung chữ đã bóc tách. Nguồn: congbao.chinhphu.vn.
Xem bản gốc tại nguồn phát hành
Góc Luật cập nhật hồ sơ lúc 21:37 02/11/2026. Đây là thời điểm hệ thống ghi nhận, không phải ngày ban hành hay ngày hiệu lực.
Dữ liệu thu thập tại nguồn
- Loại văn bản
- Luật
- Số hiệu
- 59/2024/QH15
- Cơ quan ban hành
- Quốc hội
- Ngày ban hành
- 30/11/2024
- Trích yếu
- luật Tư pháp người chưa thành niên.
- Người ký
- Trần Thanh Mẫn
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/01/2026
Lịch sử cập nhật
Góc Luật ghi nhận hồ sơ từ nguồn.