Ban tổ chức triển lãm mỹ thuật có phải hoàn trả tác phẩm cho tác giả không?

Ban tổ chức triển lãm mỹ thuật có bắt buộc phải hoàn trả tác phẩm cho tác giả sau khi kết thúc sự kiện. Theo điểm i khoản 1 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (văn bản ban hành ngày 30/12/2024, hiện đang có hiệu lực áp dụng), công tác tổ chức tháo dỡ, hạ giải và trả lại hiện vật cho các nghệ sĩ là khâu bắt buộc nằm trong quy trình cung cấp dịch vụ tổ chức triển lãm sử dụng ngân sách nhà nước.

Quy định bắt buộc về việc hoàn trả tác phẩm sau trưng bày

Theo khoản 1 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL, quy trình tổ chức một cuộc triển lãm gồm 10 bước công việc thành phần cụ thể:

• Bước a: Xây dựng nhiệm vụ, Đề án, Kế hoạch để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Bước b: Tổ chức khảo sát và thuê địa điểm tổ chức cuộc triển lãm.
• Bước c: Tổ chức truyền thông (phát động, họp báo; tuyên truyền trên truyền hình, báo chí, mạng xã hội; giới thiệu trang thông tin điện tử; gửi thể lệ; chuẩn bị kịch bản, bài phát biểu, giấy mời, khánh tiết, phóng sự, triển lãm trực tuyến).
• Bước d: Tổ chức thu nhận tác phẩm theo danh sách và thư mời.
• Bước đ: Tổ chức tuyển chọn tác phẩm.
• Bước e: Tổ chức thiết kế và in ấn các ấn phẩm, bằng chứng nhận, kỷ niệm chương, sân khấu, khánh tiết.
• Bước g: Tổ chức trưng bày triển lãm (tập kết, đóng khung, bố trí bục bệ, vách ngăn, ánh sáng, phòng video art, an ninh, vệ sinh).
• Bước h: Tổ chức lễ khai mạc triển lãm và mở cửa phục vụ công chúng.
• Bước i: Theo điểm i khoản 1 Phụ lục II, thực hiện "Tổ chức tháo dỡ, hạ giải và hoàn trả tác phẩm;".
• Bước k: Lập báo cáo tổng kết.

Như vậy, việc tháo dỡ hiện vật trưng bày và bàn giao lại tác phẩm không phải là thỏa thuận tùy nghi mà là trách nhiệm pháp lý gắn liền với quy trình chuyên môn của đơn vị tổ chức.

Hình thức tiếp nhận tác phẩm trước khi triển lãm

Theo điểm d khoản 1 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL, khâu thu nhận tác phẩm được thực hiện thông qua việc lập danh sách và mời tác giả gửi tác phẩm tham gia triển lãm. Đơn vị tổ chức cuộc triển lãm được "lựa chọn hình thức thu nhận tác phẩm phù hợp (thu nhận qua email; thu nhận qua website; thu nhận ảnh tác phẩm, tác phẩm thực tế)" tùy điều kiện thực tế và loại hình tác phẩm.

Trường hợp tác giả nộp tác phẩm thực tế để phục vụ công tác tuyển chọn và trưng bày, đơn vị tổ chức có nghĩa vụ bảo quản trong suốt quá trình triển lãm và thực hiện hạ giải để trả lại tác giả theo điểm i khoản 1 Phụ lục II.

Định mức hao phí kỹ thuật phục vụ tổ chức triển lãm

Theo khoản 2 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL, định mức kinh tế - kỹ thuật cho 01 cuộc triển lãm quy mô chuẩn 100 tác phẩm được xác định chi tiết theo bảng sau:

Tình huống minh họa tính định mức khi thay đổi quy mô

Theo ghi chú tại khoản 2 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL, khi quy mô cuộc triển lãm tăng thêm a tác phẩm, các định mức hao phí thay đổi theo các hệ số:

• Nhân công Viên chức hạng A1 bậc 1/9: tăng hoặc giảm 0,16 x a công.
• Nhân công Viên chức hạng A1 bậc 2/9: tăng hoặc giảm 0,02 x a công.
• Nhân công Viên chức hạng A1 bậc 3/9: tăng hoặc giảm 0,16 x a công.
• Nhân công Viên chức hạng A1 bậc 4/9: tăng hoặc giảm 0,03 x a công.
• Máy vi tính: tăng hoặc giảm 0,0725 x a ca.
• Máy in: tăng hoặc giảm 0,0001 x a ca.
• Giấy A4: tăng hoặc giảm 0,001 x a gram.
• Mực in: tăng hoặc giảm 0,00033 x a hộp.

Ví dụ: Khi tổ chức một cuộc triển lãm tăng thêm a = 10 tác phẩm so với quy mô chuẩn 100 tác phẩm, số công nhân công trực tiếp điều chỉnh tăng thêm gồm: Viên chức hạng A1 bậc 1/9 tăng 0,16 x 10 = 1,6 công; Viên chức hạng A1 bậc 2/9 tăng 0,02 x 10 = 0,2 công; Viên chức hạng A1 bậc 3/9 tăng 0,16 x 10 = 1,6 công; Viên chức hạng A1 bậc 4/9 tăng 0,03 x 10 = 0,3 công.

Các đối tượng chịu tác động và trách nhiệm thực hiện

• Họa sĩ và nghệ sĩ nhiếp ảnh: Có quyền gửi tác phẩm qua email, website, nộp ảnh tác phẩm hoặc nộp tác phẩm thực tế theo yêu cầu tuyển chọn; có quyền nhận lại hiện vật gốc sau khi ban tổ chức tiến hành hạ giải triển lãm.
• Đơn vị tổ chức triển lãm: Lập phương án, thông báo thể lệ, tiếp nhận hồ sơ, bố trí nhân sự từ Viên chức hạng A1 bậc 1/9 đến bậc 4/9, chuẩn bị trang thiết bị máy móc, vật liệu và tổ chức tháo dỡ, trao trả hiện vật cho tác giả.
• Cơ quan quản lý và phê duyệt ngân sách: Căn cứ định mức hao phí tại Phụ lục II để thẩm định, phân bổ kinh phí tổ chức triển lãm và giám sát việc thực hiện đúng quy trình chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp về quản lý và bàn giao tác phẩm triển lãm

Ban tổ chức có được giữ lại tác phẩm thực tế sau triển lãm không?

Không. Căn cứ điểm i khoản 1 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL, ban tổ chức có nhiệm vụ tổ chức tháo dỡ, hạ giải và bàn giao lại tác phẩm cho tác giả sau khi cuộc triển lãm kết thúc.

Tác giả có thể gửi tác phẩm tham gia bằng những phương thức nào?

Theo điểm d khoản 1 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL, tùy điều kiện thực tế và loại hình tác phẩm, tác giả có thể gửi qua email, qua website, gửi ảnh tác phẩm hoặc gửi tác phẩm thực tế theo thông báo của ban tổ chức.

Các chi phí ngoài bảng định mức kinh tế - kỹ thuật được thanh toán thế nào?

Theo ghi chú tại khoản 2 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL, chi phí công tác phí và hội nghị thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Các chi phí thuê mướn dịch vụ khác không quy định trong bảng định mức được chi trả theo chi phí thực tế theo quy định pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về đấu thầu nếu thuộc hạn mức phải đấu thầu.

Khuyến nghị cho nghệ sĩ và đơn vị tổ chức

Các nghệ sĩ, tác giả khi nộp tác phẩm thực tế cần kiểm tra thông báo thể lệ, biên bản giao nhận và xác định rõ phương thức bàn giao hiện vật sau triển lãm. Đơn vị tổ chức cần căn cứ đầy đủ quy trình 10 bước tại Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 16/2024/TT-BVHTTDL để xây dựng đề án, dự toán hao phí nhân công, thiết bị và thực hiện hạ giải, bàn giao hiện vật đúng quy định.