Bộ Xây dựng phải báo cáo xử lý bất cập thu phí đường bộ trước 15/11/2026

Vấn đề chi phí phát sinh và quyền tự chủ lựa chọn phương thức thanh toán của người điều khiển phương tiện giao thông đang đứng trước yêu cầu chấn chỉnh cấp thiết. Theo Đoạn 1, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã có ý kiến chỉ đạo sau khi xem xét báo cáo của Bộ Xây dựng tại văn bản số 16786/BXD-CĐBVN ngày 21 tháng 10 năm 2026 về kết quả kiểm tra, rà soát việc thu phí sử dụng ví điện tử khi liên kết với tài khoản giao thông. Yêu cầu đặt ra là các cơ quan quản lý phải khẩn trương hoàn thành phương án xử lý bất cập thu phí đường bộ nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người tham gia giao thông và tính minh bạch của thị trường thanh toán.

Trách nhiệm chủ trì và cơ chế phối hợp liên ngành

Theo Đoạn 2, Bộ Xây dựng được giao trọng trách chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan liên quan gồm Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Việc phân định rõ đầu mối chịu trách nhiệm trực tiếp giúp xác định cơ chế điều hành tập trung, tránh tình trạng đùn đẩy giữa đơn vị quản lý hạ tầng giao thông và các đơn vị quản lý trung gian thanh toán, thương mại điện tử hay quy chuẩn kỹ thuật.

Theo Đoạn 2, mỗi cơ quan phối hợp nắm giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng dịch vụ. Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính giữ vai trò giám sát hoạt động ví điện tử cùng các luồng luân chuyển tiền tệ; Bộ Công Thương quản lý khía cạnh bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hoạt động thương mại dịch vụ; Bộ Tư pháp thẩm định tính hợp hiến, hợp pháp của giải pháp; còn Bộ Khoa học và Công nghệ theo dõi các quy chuẩn, tiêu chuẩn công nghệ kết nối kỹ thuật.

Ba nguyên tắc cốt lõi trong giải pháp xử lý vướng mắc

Theo Đoạn 2, các giải pháp phù hợp được đưa ra để tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động thu phí sử dụng đường bộ phải bám sát ba nguyên tắc then chốt mà lãnh đạo Chính phủ đã chỉ đạo.

Theo Đoạn 2, nguyên tắc đầu tiên khẳng định vị thế trung tâm của người tiêu dùng. Chủ phương tiện không thể bị ép buộc sử dụng một trung gian thanh toán đơn lẻ hay một ví điện tử chỉ định sẵn. Việc kết nối giữa tài khoản giao thông và các phương tiện thanh toán cần giữ được sự linh hoạt, cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

Theo Đoạn 2, nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đòi hỏi tính ổn định và tính kế thừa của các thỏa thuận kinh tế đã được xác lập hợp pháp. Việc điều chỉnh mô hình kết nối ví điện tử không được đơn phương phá vỡ thỏa thuận sẵn có, trừ khi các nội dung đó trái quy định pháp luật. Đồng thời, nguyên tắc không làm tăng mức phí bảo đảm người dân không phải gánh thêm chi phí trung gian vô lý khi lưu thông trên các tuyến đường thu phí.

Tình huống thực tế liên quan đến liên kết tài khoản

Xét tình huống thực tế phát sinh tại thời điểm ngày 21 tháng 10 năm 2026, Bộ Xây dựng đã có văn bản số 16786/BXD-CĐBVN báo cáo kết quả kiểm tra, rà soát việc thu phí sử dụng ví điện tử khi liên kết với tài khoản giao thông theo Đoạn 1. Sự xuất hiện của khoản thu phát sinh từ khâu liên kết ví điện tử với tài khoản giao thông đã tạo ra băn khoăn về tính tương thích với hợp đồng dịch vụ đã ký.

Áp dụng yêu cầu chỉ đạo theo Đoạn 2, mọi phát sinh phí từ bên trung gian ví điện tử dẫn tới việc làm tăng gánh nặng tài chính của chủ phương tiện khi nộp phí sử dụng đường bộ đều thuộc diện phải rà soát và xử lý dứt điểm. Giải pháp khắc phục phải bảo đảm chủ phương tiện được quyền chuyển đổi hoặc chọn kênh thanh toán khác mà không phát sinh thêm chi phí ngoài định mức.

Nhóm chủ thể chịu tác động và hành động cần triển khai

• Chủ phương tiện giao thông: Tiếp tục thực hiện các quyền theo hợp đồng đã ký kết; kiểm tra kỹ biến động số dư khi liên kết tài khoản giao thông với ví điện tử để bảo đảm không bị thu tăng mức phí theo Đoạn 2.
• Doanh nghiệp cung ứng dịch vụ ví điện tử và thanh toán: Rà soát quy trình liên kết tài khoản giao thông; duy trì điều kiện kỹ thuật kết nối; không tự ý đặt ra phụ phí làm gia tăng chi phí thanh toán đường bộ của khách hàng theo Đoạn 2.
• Đơn vị thu phí và quản lý hệ thống tài khoản giao thông: Rà soát các điều khoản hợp đồng đã ký kết; phối hợp cùng các bộ, ngành triển khai các phương án kỹ thuật đảm bảo quyền lựa chọn của chủ xe theo Đoạn 2.
• Cơ quan quản lý nhà nước liên quan: Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ động đóng góp ý kiến chuyên môn, phối hợp xây dựng phương án khả thi để báo cáo đúng thời hạn theo Đoạn 2.

Mốc thời hạn hoàn thành và quy trình xử lý

Theo Đoạn 2, mốc thời hạn được ấn định cụ thể là phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15 tháng 11 năm 2026. Tính đến thời điểm hiện tại ngày 10 tháng 11 năm 2026, thời hạn này sắp diễn ra và các đơn vị chỉ còn khoảng 5 ngày để tổng hợp ý kiến, thống nhất giải pháp xử lý.

Quy trình thực hiện bao gồm việc các cơ quan phối hợp phản hồi ý kiến chuyên môn về cơ chế tài chính, tiêu chuẩn kết nối dữ liệu và cơ sở pháp lý của hợp đồng, giúp Bộ Xây dựng hoàn thiện tài liệu chính thức trình lên người đứng đầu Chính phủ theo Đoạn 2.

Câu hỏi thường gặp

Cơ quan nào giữ vai trò chủ trì xử lý vướng mắc thu phí điện tử?

Theo Đoạn 2, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan có liên quan để xử lý bất cập.

Chủ phương tiện có bắt buộc phải dùng một loại ví điện tử cụ thể không?

Theo Đoạn 2, không bắt buộc. Giải pháp xử lý phải bảo đảm nguyên tắc chủ phương tiện được quyền lựa chọn dịch vụ để thanh toán phí sử dụng đường bộ.

Thời hạn báo cáo kết quả lên Thủ tướng Chính phủ là khi nào?

Theo Đoạn 2, thời hạn báo cáo Thủ tướng Chính phủ là trước ngày 15 tháng 11 năm 2026.

Kết luận và các bước theo dõi tiếp theo

Yêu cầu trọng tâm từ chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ tại thời điểm này là bảo toàn quyền lựa chọn của người sử dụng phương tiện, giữ đúng cam kết hợp đồng và tuyệt đối không tạo thêm gánh nặng chi phí thanh toán theo Đoạn 2. Để chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, các doanh nghiệp dịch vụ và chủ phương tiện cần theo dõi sát kết luận chính thức sau thời hạn báo cáo ngày 15 tháng 11 năm 2026, đối chiếu lại điều khoản hợp đồng liên kết ví điện tử và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên môn khi xuất hiện các tranh chấp phát sinh từ thực tế.