Có được ép buộc hay cản trở người khác theo tôn giáo không?

Hành vi ép buộc hoặc cản trở người khác theo tôn giáo là vi phạm pháp luật. Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Luật 07/2026/QH16, Nhà nước nghiêm cấm hành vi ép buộc, mua chuộc hoặc cản trở người khác theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo. Mọi cá nhân, tổ chức đều có nghĩa vụ tôn trọng sự lựa chọn về niềm tin của người khác, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi công dân.

Quy định nghiêm cấm cản trở người khác theo tôn giáo theo Luật 07/2026/QH16

Khoản 2 Điều 7 Luật 07/2026/QH16 xác định rõ việc ép buộc, mua chuộc hoặc cản trở người khác theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo thuộc nhóm các hành vi bị nghiêm cấm. Quy định này bảo đảm ý chí độc lập của mỗi cá nhân trong việc xác lập, duy trì hoặc từ bỏ niềm tin tôn giáo mà không phải chịu bất kỳ sức ép vật chất hay tinh thần nào.

Bên cạnh việc cấm ép buộc và cản trở, pháp luật cũng bảo vệ quyền bình đẳng tôn giáo. Theo khoản 1 Điều 7 Luật 07/2026/QH16, hành vi phân biệt đối xử, kỳ thị vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo bị nghiêm cấm. Đồng thời, theo khoản 3 Điều 7 Luật 07/2026/QH16, hành vi xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo cũng là hành vi vi phạm pháp luật.

Căn cứ theo khoản 6 Điều 7 Luật 07/2026/QH16, việc sử dụng không gian mạng, trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ để vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo cũng là hành vi bị nghiêm cấm. Các hành vi cản trở, ép buộc hoặc xúc phạm tôn giáo nếu thực hiện qua môi trường mạng hoặc sử dụng công nghệ đều cấu thành vi phạm pháp luật.

Quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo của cá nhân theo quy định

Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được ghi nhận cụ thể tại Điều 9 Luật 07/2026/QH16. Theo khoản 1 Điều 9 Luật 07/2026/QH16, mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào. Quyền này trao cho mỗi công dân sự chủ động trong việc lựa chọn đức tin mà không cơ quan, tổ chức, cá nhân nào được can thiệp trái pháp luật.

Căn cứ theo khoản 2 Điều 9 Luật 07/2026/QH16, mỗi người có quyền:

• Bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo;
• Thực hành lễ nghi tín ngưỡng, tôn giáo;
• Tham gia lễ hội;
• Học tập và thực hành giáo lý, giáo luật tôn giáo.

Theo khoản 3 Điều 9 Luật 07/2026/QH16, mỗi người có quyền vào tu tại cơ sở tôn giáo, học tại cơ sở đào tạo tôn giáo, lớp bồi dưỡng về tôn giáo. Đối với người chưa thành niên, khi vào tu tại cơ sở tôn giáo, học tại cơ sở đào tạo tôn giáo, lớp bồi dưỡng về tôn giáo phải đáp ứng điều kiện trên cơ sở tự nguyện và được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý theo quy định tại khoản 3 Điều 9 Luật 07/2026/QH16.

Các giới hạn hoạt động tín ngưỡng tôn giáo để ngăn ngừa vi phạm

Quyền tự do tôn giáo được bảo đảm nhưng không phải là quyền tuyệt đối không có giới hạn. Theo khoản 4 Điều 7 Luật 07/2026/QH16, các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo bị nghiêm cấm nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Xâm phạm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, môi trường theo điểm a khoản 4 Điều 7 Luật 07/2026/QH16;
• Trái đạo đức xã hội; xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng, tài sản; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác theo điểm b khoản 4 Điều 7 Luật 07/2026/QH16;
• Cản trở việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân theo điểm c khoản 4 Điều 7 Luật 07/2026/QH16;
• Chia rẽ dân tộc; chia rẽ tôn giáo; chia rẽ giữa người theo tín ngưỡng, tôn giáo với người không theo tín ngưỡng, tôn giáo, giữa những người theo các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau theo điểm d khoản 4 Điều 7 Luật 07/2026/QH16.

Ngoài ra, theo khoản 5 Điều 7 Luật 07/2026/QH16, hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để thực hiện một trong các hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 Điều 7 cũng bị nghiêm cấm tuyệt đối.

Quyền tôn giáo đối với các nhóm đối tượng đặc thù

Luật 07/2026/QH16 quy định rõ quyền và trách nhiệm của từng nhóm chủ thể trong hoạt động tôn giáo:

Căn cứ theo khoản 4 Điều 9 Luật 07/2026/QH16, chức sắc, chức việc, nhà tu hành có quyền thực hiện lễ nghi tôn giáo, giảng đạo, truyền đạo tại cơ sở tôn giáo hoặc địa điểm hợp pháp khác. Việc giảng đạo, truyền đạo phải diễn ra đúng địa điểm hợp pháp và tuân thủ các quy định cấm của pháp luật.

Đối với người bị hạn chế quyền tự do thân thể, theo khoản 5 Điều 9 Luật 07/2026/QH16, người bị tạm giữ, người bị tạm giam, người đang chấp hành hình phạt tù, người đang chấp hành biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện ma túy có quyền sử dụng kinh sách, bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo. Cơ quan giam giữ, quản lý không được cản trở việc thực hiện quyền này của người chấp hành án.

Tình huống thực tế về hành vi cản trở người khác theo tôn giáo

Trong thực tế phát sinh tình huống: Một thành viên trong gia đình tự nguyện tìm hiểu giáo lý và muốn thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo theo khoản 1 Điều 9 Luật 07/2026/QH16. Tuy nhiên, các thành viên khác lại có hành vi cấm đoán, đe dọa, cản trở người này đến cơ sở tôn giáo hoặc buộc người này phải từ bỏ việc theo tôn giáo.

Hành vi ngăn chặn này trực tiếp vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 7 Luật 07/2026/QH16 về việc cản trở người khác theo tín ngưỡng, tôn giáo. Đồng thời, nếu hành vi đó đi kèm với việc miệt thị, cô lập thì còn vi phạm quy định về phân biệt đối xử, kỳ thị vì lý do tôn giáo theo khoản 1 Điều 7 hoặc xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo theo khoản 3 Điều 7 Luật 07/2026/QH16.

Ngược lại, nếu một cá nhân bị người khác dùng lợi ích vật chất để mua chuộc nhằm lôi kéo theo tôn giáo, hoặc dùng sức ép để ép buộc vào tu tại cơ sở đào tạo tôn giáo mà không có sự tự nguyện thì hành vi này cũng bị nghiêm cấm theo khoản 2 Điều 7 Luật 07/2026/QH16.

Đối tượng chịu ảnh hưởng và yêu cầu thực hiện

Căn cứ theo Điều 1 Luật 07/2026/QH16, luật áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, cá nhân trong việc bảo đảm và thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Các chủ thể cần thực hiện các trách nhiệm sau:

• Đối với cá nhân: Tôn trọng quyền tự do tôn giáo của người khác; không ép buộc, mua chuộc, cản trở người thân hoặc người xung quanh theo hoặc không theo tôn giáo; không phân biệt đối xử theo quy định tại Điều 7 Luật 07/2026/QH16.
• Đối với chức sắc, chức việc, nhà tu hành: Thực hiện lễ nghi, giảng đạo, truyền đạo tại cơ sở tôn giáo hoặc địa điểm hợp pháp khác theo khoản 4 Điều 9 Luật 07/2026/QH16; không lợi dụng hoạt động tôn giáo để trục lợi hoặc chia rẽ dân tộc theo khoản 4 và khoản 5 Điều 7 Luật 07/2026/QH16.
• Đối với cơ sở giam giữ, cai nghiện, giáo dưỡng: Tạo điều kiện để người bị tạm giữ, tạm giam, người chấp hành án được sử dụng kinh sách, bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo theo khoản 5 Điều 9 Luật 07/2026/QH16.
• Đối với người đại diện của người chưa thành niên: Xem xét, thể hiện sự đồng ý trên cơ sở tôn trọng sự tự nguyện của người chưa thành niên khi vào tu hoặc học tại cơ sở tôn giáo theo khoản 3 Điều 9 Luật 07/2026/QH16.

Câu hỏi thường gặp

Người đang chấp hành hình phạt tù có được đọc kinh sách tôn giáo không?

Có. Căn cứ theo khoản 5 Điều 9 Luật 07/2026/QH16, người đang chấp hành hình phạt tù có quyền sử dụng kinh sách và bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo tại nơi giam giữ.

Có được dùng tiền hoặc lợi ích vật chất để rủ rê người khác theo tôn giáo không?

Không. Căn cứ theo khoản 2 Điều 7 Luật 07/2026/QH16, hành vi mua chuộc người khác theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo là hành vi bị nghiêm cấm.

Cha mẹ có quyền ép buộc con chưa thành niên đi tu tại cơ sở tôn giáo không?

Không. Căn cứ theo khoản 3 Điều 9 Luật 07/2026/QH16, người chưa thành niên khi vào tu tại cơ sở tôn giáo hoặc học tại cơ sở đào tạo tôn giáo phải bảo đảm trên cơ sở tự nguyện và có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

Hành vi xúc phạm tôn giáo trên mạng xã hội bị xử lý như thế nào?

Căn cứ theo khoản 3 và khoản 6 Điều 7 Luật 07/2026/QH16, hành vi xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo và hành vi sử dụng không gian mạng, công nghệ để vi phạm pháp luật tín ngưỡng, tôn giáo đều thuộc các hành vi bị nghiêm cấm.

Kết luận về việc thực hiện quyền tự do tôn giáo

Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo là quyền cơ bản được pháp luật công nhận và bảo hộ chặt chẽ. Mọi hành vi ép buộc, mua chuộc hoặc cản trở người khác theo hoặc không theo tôn giáo đều là hành vi vi phạm điều cấm của Luật 07/2026/QH16. Các cá nhân, tổ chức cần chủ động đối chiếu văn bản Luật 07/2026/QH16, nâng cao hiểu biết pháp luật và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý từ cơ quan chuyên môn khi phát sinh tranh chấp hoặc vướng mắc trong thực tế.