Cấm dùng trí tuệ nhân tạo để vi phạm pháp luật tín ngưỡng, tôn giáo

Hành vi lợi dụng công nghệ cao nhằm xâm phạm các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ trong lĩnh vực niềm tin và tôn giáo đã bị đưa vào nhóm hành vi bị cấm tuyệt đối theo Luật 07/2026/QH16. Quy định này trực tiếp tác động tới mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, cá nhân cũng như các đơn vị phát triển, cung cấp giải pháp công nghệ trên không gian số.

Phạm vi cấm dùng trí tuệ nhân tạo xâm phạm trật tự tín ngưỡng tôn giáo

Quy định cấm này được thiết lập nhằm bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo theo khoản 1 Điều 1 và khoản 2 Điều 1. Đối tượng chịu sự điều chỉnh bao gồm toàn bộ cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư và cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến các hoạt động này.

Theo khoản 6 Điều 7, hành vi sử dụng không gian mạng, trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ để vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo bị nghiêm cấm hoàn toàn. Cấm đoán này không phân biệt công nghệ tự động, mô hình thuật toán hay công cụ do người vận hành trực tiếp thực hiện.

Chi tiết các hành vi bị nghiêm cấm theo quy định

Để nhận diện rõ hành vi vi phạm khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ, cần đối chiếu với danh mục các hành vi bị cấm chung tại Điều 7. Bảng đối chiếu các hành vi bị nghiêm cấm gồm:

Mọi việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để phục vụ cho các hành vi từ khoản 1 đến khoản 5 Điều 7 đều rơi vào trường hợp vi phạm quy định tại khoản 6 Điều 7.

Các hành vi hoạt động tôn giáo bị cấm khi ứng dụng công nghệ

Các hệ thống xử lý nội dung, thuật toán đề xuất hoặc công cụ tự động hóa không được triển khai nếu phục vụ cho các trường hợp hoạt động bị ngăn cấm. Theo điểm a, b, c và d khoản 4 Điều 7, các trường hợp này gồm:

• Xâm phạm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, môi trường theo điểm a khoản 4 Điều 7.
• Xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng, tài sản; trái đạo đức xã hội; xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác theo điểm b khoản 4 Điều 7.
• Cản trở việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân theo điểm c khoản 4 Điều 7.
• Chia rẽ dân tộc; chia rẽ tôn giáo; chia rẽ giữa người theo tín ngưỡng, tôn giáo với người không theo tín ngưỡng, tôn giáo, giữa những người theo các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau theo điểm d khoản 4 Điều 7.

Ngoài ra, theo khoản 5 Điều 7, việc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo nhằm mục đích trục lợi trên môi trường mạng hoặc thông qua các mô hình công nghệ trí tuệ nhân tạo cũng bị nghiêm cấm tuyệt đối.

Trách nhiệm và đối tượng bị ảnh hưởng

Quy định áp dụng đối với các nhóm chủ thể rõ rệt trong việc tạo lập và vận hành công nghệ:

• Doanh nghiệp công nghệ và nhà phát triển: Kiểm soát thuật toán, dữ liệu huấn luyện và các mô hình sinh nội dung; loại trừ nguy cơ xúc phạm, kỳ thị hay tạo nội dung chia rẽ tôn giáo theo khoản 1, khoản 3 và điểm d khoản 4 Điều 7.
• Tổ chức tôn giáo, chức sắc, chức việc, nhà tu hành: Chức sắc theo khoản 8 Điều 2, chức việc theo khoản 9 Điều 2 và nhà tu hành theo khoản 7 Điều 2 khi vận hành các kênh thông tin tôn giáo cần tuân thủ giới hạn truyền thông số, không dùng công cụ mạng để thực hiện hành vi trái quy định.
• Cá nhân và cộng đồng người dùng mạng: Tuyệt đối không tạo dựng, chia sẻ, tán phát sản phẩm từ trí tuệ nhân tạo mang nội dung xuyên tạc, phân biệt đối xử hoặc mua chuộc, ép buộc người khác về mặt niềm tin theo khoản 1 và khoản 2 Điều 7.

Tình huống minh họa vi phạm thực tế

Tình huống: Một cá nhân lập trình mô hình trí tuệ nhân tạo để tự động tạo và phát tán nội dung trên không gian mạng nhằm chia rẽ người theo tín ngưỡng, tôn giáo với người không theo tín ngưỡng, tôn giáo.

Hệ quả pháp lý: Hành vi này vi phạm quy định tại điểm d khoản 4 Điều 7 về chia rẽ tôn giáo, đồng thời cấu thành hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 6 Điều 7 về việc sử dụng không gian mạng, trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ để vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo.

Câu hỏi thường gặp

Trí tuệ nhân tạo tạo nội dung xúc phạm tôn giáo có phạm luật không?

Có. Hành vi này vi phạm khoản 3 Điều 7 về xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo và khoản 6 Điều 7 về sử dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ để vi phạm pháp luật.

Dùng mạng xã hội ép buộc người khác bỏ tín ngưỡng bị xử lý thế nào?

Hành vi này thuộc diện bị nghiêm cấm theo khoản 2 Điều 7 do ép buộc người khác theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo, kết hợp vi phạm khoản 6 Điều 7 khi dùng không gian mạng để thực hiện.

Doanh nghiệp công nghệ có thuộc diện điều chỉnh của luật không?

Có. Theo khoản 2 Điều 1, luật áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; do đó tổ chức phát triển hoặc ứng dụng công nghệ vi phạm khoản 6 Điều 7 đều chịu sự điều chỉnh của luật.

Kết luận và khuyến nghị thực thi

Quy định tại khoản 6 Điều 7 Luật 07/2026/QH16 siết chặt việc giám sát hoạt động công nghệ liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo. Các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp cần rà soát lại các giải pháp kỹ thuật, hệ thống trí tuệ nhân tạo, đối chiếu văn bản gốc và tham khảo tư vấn pháp lý chuyên môn khi cần thiết để bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật.