Đơn thuốc có giá trị mua và lĩnh trong bao nhiêu ngày kể từ khi kê?

Theo quy định tại Thông tư 55/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, đơn thuốc có giá trị mua và lĩnh trong thời hạn tối đa là 05 (năm) ngày, kể từ ngày kê đơn thuốc. Sau khoảng thời gian 05 ngày này, đơn thuốc không còn giá trị pháp lý để người bệnh nhận thuốc tại khoa dược bệnh viện hoặc mua tại các cơ sở bán lẻ thuốc trên toàn quốc.

Quy định về thời hạn đơn thuốc có giá trị mua và lĩnh hiện nay

Quy chuẩn thời hạn sử dụng đơn thuốc được quy định rõ tại khoản 1 Điều 11 Thông tư 55/2025/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành. Quy định này thiết lập khung thời gian bắt buộc áp dụng thống nhất cho cả việc mua thuốc tự chi trả và lĩnh thuốc theo chế độ tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

"Đơn thuốc có giá trị mua, lĩnh thuốc trong thời hạn tối đa là 05 (năm) ngày, kể từ ngày kê đơn thuốc." (theo khoản 1 Điều 11)

Khung giới hạn tối đa 05 ngày là quy chuẩn cố định theo khoản 1 Điều 11, không có điều khoản cho phép gia hạn hay kéo dài thời gian sau khi bác sĩ đã hoàn tất việc kê đơn. Mục tiêu nhằm bảo đảm tính thời điểm của chỉ định y khoa, phản ánh đúng tình trạng sức khỏe của người bệnh tại thời điểm khám.

Phạm vi áp dụng đối với các nhóm thuốc và hình thức điều trị

Quy định thời hạn 05 ngày theo khoản 1 Điều 11 gắn liền với phạm vi áp dụng được nêu tại khoản 1 Điều 1. Cụ thể, thông tư điều chỉnh hoạt động kê đơn thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu và việc kê đơn kết hợp giữa thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu với thuốc hóa dược.

Về phương thức tổ chức khám chữa bệnh, theo khoản 1 Điều 1, hiệu lực của đơn thuốc được áp dụng bình đẳng trong cả ba nhóm hình thức điều trị tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh:

• Điều trị nội trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (theo khoản 1 Điều 1);
• Điều trị ban ngày tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (theo khoản 1 Điều 1);
• Điều trị ngoại trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (theo khoản 1 Điều 1).

Về chủ thể thi hành, theo khoản 2 Điều 1, quy định bắt buộc tuân thủ đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, người hành nghề y dược và toàn bộ các cá nhân, tổ chức tham gia vào quy trình cung ứng, cấp phát thuốc.

So sánh giá trị sử dụng và trách nhiệm quản lý đơn thuốc

Bên cạnh quyền mua và lĩnh thuốc của người bệnh trong thời hạn 05 ngày theo khoản 1 Điều 11, các cơ sở y tế còn phải thực hiện nghĩa vụ lưu trữ chứng từ chuyên môn. Sự khác biệt giữa giá trị lưu hành và trách nhiệm lưu trữ hồ sơ được xác định rõ qua các căn cứ pháp lý:

Tình huống minh họa về cách tính thời hạn đơn thuốc

Một người bệnh đến khám ngoại trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và được bác sĩ kê đơn thuốc kết hợp thuốc cổ truyền với thuốc hóa dược vào ngày 01 của tháng. Áp dụng quy chuẩn theo khoản 1 Điều 11, thời hạn tối đa 05 ngày tính từ ngày kê đơn đồng nghĩa đơn thuốc có giá trị mua hoặc lĩnh thuốc từ ngày 01 đến hết ngày 05 của tháng đó.

Nếu người bệnh đến cơ sở bán lẻ thuốc vào ngày 06 của tháng (tức ngày thứ 6 kể từ ngày kê đơn), đơn thuốc đã vượt quá thời hạn 05 ngày quy định theo khoản 1 Điều 11. Dược sĩ tại quầy thuốc không có cơ sở pháp lý để thực hiện bán thuốc theo đơn này. Người bệnh buộc phải quay lại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để được bác sĩ đánh giá lại tình trạng sức khỏe.

Ai bị ảnh hưởng và các bước cần thực hiện

Quy định tại Thông tư 55/2025/TT-BYT tác động trực tiếp lên hai nhóm đối tượng chính trong quy trình khám chữa bệnh và lưu thông dược phẩm:

• Người bệnh và người nhà người bệnh: Phải kiểm tra ngày ghi trên đơn thuốc ngay khi nhận kết quả khám; sắp xếp mua thuốc hoặc lĩnh thuốc tại khoa dược trong vòng 05 ngày theo khoản 1 Điều 11; không sử dụng đơn thuốc đã quá hạn 05 ngày.
• Người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: Bác sĩ kê đơn theo đúng phạm vi chuyên môn quy định tại khoản 1 Điều 1; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện lưu đơn thuốc theo điểm a khoản 2 Điều 1 Thông tư số 33/2025/TT-BYT được viện dẫn tại khoản 2 Điều 11.
• Cơ sở bán lẻ thuốc và dược sĩ cấp phát: Phải kiểm tra, đối chiếu ngày kê đơn trên đơn thuốc trước khi giao thuốc; từ chối bán hoặc cấp phát đối với các đơn thuốc đã vượt quá thời hạn 05 ngày quy định tại khoản 1 Điều 11.

Câu hỏi thường gặp về thời hạn sử dụng đơn thuốc

Đơn thuốc điều trị ngoại trú có giá trị mua và lĩnh trong bao lâu?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 11 và khoản 1 Điều 1 Thông tư 55/2025/TT-BYT, đơn thuốc kê cho người bệnh điều trị ngoại trú có giá trị mua hoặc lĩnh trong thời hạn tối đa là 05 (năm) ngày, kể từ ngày kê đơn thuốc.

Đơn thuốc kết hợp thuốc cổ truyền và thuốc hóa dược có áp dụng mốc 05 ngày không?

Có. Khoản 1 Điều 1 xác định phạm vi thông tư bao gồm kê đơn kết hợp thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu với thuốc hóa dược. Do đó, loại đơn thuốc này chịu sự điều chỉnh của khoản 1 Điều 11 với thời hạn giá trị tối đa là 05 ngày kể từ ngày kê đơn.

Việc lưu trữ đơn thuốc tại cơ sở khám chữa bệnh thực hiện theo văn bản nào?

Theo khoản 2 Điều 11 Thông tư 55/2025/TT-BYT, thời hạn lưu đơn thuốc thực hiện theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 1 Thông tư số 33/2025/TT-BYT ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định thời hạn lưu trữ hồ sơ, tài liệu ngành y tế.

Kiểm tra hiệu lực và đối chiếu văn bản

Mốc thời gian tối đa 05 ngày quy định tại khoản 1 Điều 11 Thông tư 55/2025/TT-BYT là căn cứ pháp lý duy nhất xác định giá trị mua và nhận thuốc của người bệnh. Người bệnh cần chủ động đối chiếu ngày kê đơn thuốc trên hồ sơ bệnh án; nhân sự y tế và các cơ sở bán lẻ thuốc có trách nhiệm kiểm tra đối chiếu trực tiếp văn bản Thông tư 55/2025/TT-BYT cùng Thông tư 33/2025/TT-BYT để thực hiện việc cấp phát, lưu trữ hồ sơ theo đúng quy định.