Làm sao để cá nhân có đóng góp vùng dân tộc thiểu số được ghi nhận?

Để được ghi nhận các cống hiến cho cộng đồng, cá nhân tiêu biểu là người dân tộc thiểu số phải được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận bằng văn bản về những hoạt động cụ thể theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG. Đây là điều kiện pháp lý bắt buộc nhằm khẳng định công sức đóng góp vùng dân tộc thiểu số của từng cá nhân ở cơ sở.

Đối tượng áp dụng cơ chế xác nhận cống hiến ở cơ sở

Căn cứ theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG, các cá nhân được xem xét ghi nhận phải đáp ứng tiêu chuẩn chung là người dân tộc thiểu số giữ những vai trò chủ chốt hoặc có tầm ảnh hưởng lớn trong đời sống thôn bản. Quy định này khoanh vùng rõ ràng các nhóm nhân sự trực tiếp lăn lộn với phong trào tại địa phương.

Cụ thể, những người thuộc diện xem xét bao gồm: Bí thư chi bộ, trưởng thôn, nông dân sản xuất giỏi, cùng đội ngũ chức sắc, chức việc tôn giáo. Những chủ thể này thường xuyên gắn bó, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân và đóng vai trò nòng cốt trong các phong trào thi đua tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc giới hạn rõ ràng nhóm đối tượng thụ hưởng nhằm hướng sự quan tâm đến những lực lượng tuyến đầu, nơi tiếng nói và hành động thực tế của người đứng đầu chi bộ, thôn xóm, chức sắc tôn giáo và nông dân tiêu biểu tạo ra sự lan tỏa trực tiếp và bền vững nhất.

Tiêu chí ghi nhận qua hoạt động sản xuất và hỗ trợ vật chất

Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG, sự đóng góp được xem xét thông qua các hành động thiết thực phục vụ phát triển kinh tế hộ gia đình và kinh tế địa phương. Cá nhân có thể đóng góp bằng tài sản riêng, ngày công lao động hoặc sáng kiến sản xuất.

Quy chuẩn đánh giá tại điểm a khoản 1 Điều 3 nêu rõ các căn cứ cụ thể gồm:

• Tài sản và sức lao động: Trực tiếp ủng hộ đất đai, hoa màu, tiền mặt, phương tiện hoặc ngày công để phục vụ các công trình dân sinh, hạ tầng thôn bản.
• Giải pháp nâng cao sản xuất: Đưa ra các sáng kiến kỹ thuật, phương pháp canh tác, giải pháp cụ thể giúp tối ưu hóa hiệu quả trồng trọt, chăn nuôi, kinh doanh dịch vụ.
• Tạo sinh kế cộng đồng: Trực tiếp mở mang ngành nghề, giải quyết việc làm tại chỗ, hỗ trợ bà con lân cận tăng thu nhập ổn định và từng bước thoát nghèo.

Nông dân sản xuất giỏi nếu áp dụng mô hình hiệu quả, chia sẻ kỹ thuật và hỗ trợ các hộ gia đình khác vươn lên phát triển kinh tế sẽ là đối tượng điển hình được áp dụng tiêu chuẩn này.

Hoạt động xã hội, bảo tồn văn hóa và giữ gìn trật tự

Bên cạnh yếu tố vật chất và sinh kế, Thông tư 11/2025/TT-BDTTG mở rộng diện ghi nhận sang các lĩnh vực an sinh xã hội, văn hóa tinh thần và giữ gìn an ninh trật tự cơ sở theo các điểm b, c và d khoản 1 Điều 3.

Theo điểm b khoản 1 Điều 3, các đóng góp tình nguyện bao gồm hoạt động giúp đỡ người nghèo, hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, chăm sóc người yếu thế, tham gia xây dựng cộng đồng, bảo vệ môi trường sinh thái, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân và nâng cao dân trí vùng sâu, vùng xa.

Theo điểm c khoản 1 Điều 3, cống hiến được thể hiện qua công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc; bài trừ hủ tục; xây dựng nếp sống văn minh; nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân địa phương.

Theo điểm d khoản 1 Điều 3, đối với việc giữ vững an ninh chính trị, cống hiến thể hiện ở hoạt động thực hiện dân chủ ở cơ sở; tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy định địa phương, góp phần bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Bảng tổng hợp các tiêu chí đánh giá đóng góp vùng dân tộc thiểu số

Việc đối chiếu các tiêu chuẩn được quy định rõ tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG như sau:

Quy trình xác nhận và trách nhiệm của chính quyền địa phương

Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG, trách nhiệm thẩm tra và cấp xác nhận thuộc về Ủy ban nhân dân cấp xã. Đây là cơ quan hành chính sát sườn, có thẩm quyền trực tiếp xác minh thực tế các việc làm, mô hình của cá nhân trên địa bàn quản lý.

Văn bản xác nhận của chính quyền cấp xã đóng vai trò là chứng thư pháp lý xác thực. Nếu không có văn bản này, các hoạt động dù có quy mô lớn hoặc mang lại giá trị thiết thực đều chưa đủ điều kiện để cơ quan cấp trên hoàn tất hồ sơ ghi nhận hoặc thực hiện các chế độ thăm hỏi, động viên theo quy định.

Tình huống thực tế về việc lập hồ sơ đề nghị công nhận

Tại một địa phương, một nông dân sản xuất giỏi là người dân tộc thiểu số đã tự nguyện bỏ tài sản và ngày công lao động để hướng dẫn kỹ thuật canh tác cho bà con trong thôn. Nhờ giải pháp cải tiến sản xuất, nhiều hộ gia đình đã có việc làm ổn định và tăng thu nhập rõ rệt so với trước đây.

Hành vi này đáp ứng trực tiếp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG. Để quyền lợi và cống hiến được công nhận, cá nhân này cần báo cáo cụ thể về kết quả nâng cao hiệu quả kinh tế và giải quyết việc làm cho chính quyền địa phương. Sau khi kiểm tra, Ủy ban nhân dân cấp xã tiến hành ban hành văn bản xác nhận theo khoản 2 Điều 3, hoàn tất điều kiện pháp lý cần thiết.

Nhóm đối tượng chịu tác động và hành động cần triển khai

• Bí thư chi bộ, trưởng thôn: Cần rà soát các phong trào vận động nhân dân, giữ gìn trật tự và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở; chủ động lập báo cáo để được chính quyền xã xem xét ban hành văn bản xác nhận theo điểm d khoản 1 và khoản 2 Điều 3.
• Nông dân sản xuất giỏi: Tập hợp số liệu cụ thể về tài sản đầu tư, ngày công hỗ trợ hoặc danh sách lao động được giải quyết việc làm nhờ giải pháp sản xuất mới, đề nghị xã lập văn bản xác nhận theo điểm a khoản 1 Điều 3.
• Chức sắc, chức việc tôn giáo: Ghi nhận lại các hoạt động thiện nguyện, bảo trợ xã hội, bảo tồn bản sắc văn hóa để đối chiếu với điểm b, điểm c khoản 1 Điều 3 làm việc cùng Ủy ban nhân dân cấp xã.
• Ủy ban nhân dân cấp xã: Thiết lập quy trình tiếp nhận, kiểm tra thực địa, bảo đảm ban hành văn bản xác nhận kịp thời, minh bạch, đúng thực tế và đúng đối tượng theo khoản 2 Điều 3.

Câu hỏi thường gặp

Người Kinh sinh sống tại vùng sâu vùng xa có thuộc diện xác nhận này không?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG, quy định này áp dụng riêng cho các cá nhân là người dân tộc thiểu số đảm nhiệm các vai trò như bí thư chi bộ, trưởng thôn, nông dân sản xuất giỏi hoặc chức sắc, chức việc tôn giáo.

Có bắt buộc phải đạt toàn bộ 4 nhóm tiêu chí mới được xác nhận không?

Khoản 1 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG quy định cá nhân chỉ cần đáp ứng "một trong những đóng góp" được nêu tại các điểm a, b, c hoặc d là đã đủ điều kiện được xem xét.

Cơ quan nào có thẩm quyền ban hành văn bản xác nhận?

Căn cứ theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 11/2025/TT-BDTTG, cơ quan duy nhất có thẩm quyền ban hành văn bản xác nhận là Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cá nhân thực hiện đóng góp.

Khuyến nghị pháp lý cho người dân ở cơ sở

Việc luật hóa các tiêu chuẩn ghi nhận cống hiến tạo hành lang pháp lý minh bạch cho những cá nhân tiêu biểu tại thôn bản. Các cá nhân thuộc diện điều chỉnh của Thông tư 11/2025/TT-BDTTG cần chủ động đối chiếu điều kiện thực tế của bản thân với từng nhóm tiêu chí quy định tại Điều 3.

Người dân nên liên hệ trực tiếp với bộ phận chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã để nắm rõ các yêu cầu về biểu mẫu văn bản, cung cấp thông tin minh bạch nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng theo đúng các quy định pháp luật đang có hiệu lực.