Theo dự thảo: Cơ quan nào tư vấn mức lương tối thiểu vùng theo tháng và giờ?

Theo dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hội đồng tiền lương quốc gia, cơ quan này tiếp tục đảm nhận trọng trách tham mưu chính sách tiền lương cho người lao động. Đối với cộng đồng doanh nghiệp và người lao động, các đề xuất mới xác định rõ đơn vị nghiên cứu, tính toán và đề xuất mức lương tối thiểu vùng trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Cơ quan tư vấn mức lương tối thiểu vùng cho Chính phủ

Căn cứ theo Điều 4 của dự thảo, Hội đồng tiền lương quốc gia thực hiện chức năng tư vấn cho Chính phủ về mức lương tối thiểu và chính sách tiền lương đối với người lao động theo quy định của Bộ luật Lao động. Nội dung tư vấn bao gồm hai cấu phần then chốt: mức lương tối thiểu vùng theo tháng và bổ sung mức lương tối thiểu vùng theo giờ.

Chức năng tư vấn này mang tính chất bản lề, bảo đảm mức sàn thu nhập của người lao động được cân nhắc toàn diện dựa trên bức tranh kinh tế, nhu cầu sống tối thiểu và khả năng chi trả thực tế của doanh nghiệp trên từng địa bàn.

Trách nhiệm xây dựng phương án và tổ chức thương lượng

Không chỉ dừng lại ở vai trò tham mưu chung, dự thảo đã cụ thể hóa các công việc chuyên môn của Hội đồng tiền lương quốc gia. Căn cứ theo Điều 5 của dự thảo, tổ chức này có nhiệm vụ:

• Thực hiện các nghiên cứu, khảo sát, thu thập thông tin, phân tích, đánh giá và xây dựng các báo cáo nghiên cứu về các yếu tố xác định mức lương tối thiểu theo quy định của Bộ luật Lao động.
• Xây dựng phương án mức lương tối thiểu theo tháng, mức lương tối thiểu theo giờ và phân vùng địa bàn áp dụng.
• Tổ chức thương lượng trên cơ sở đó khuyến nghị với Chính phủ việc điều chỉnh mức lương tối thiểu theo tháng và theo giờ.
• Tư vấn, khuyến nghị về chính sách tiền lương áp dụng chung đối với người lao động theo quy định của Bộ luật Lao động.

Việc trực tiếp đứng ra xây dựng phương án kỹ thuật và chủ trì tiến trình đối thoại giữa các bên giúp các khuyến nghị gửi tới Chính phủ phản ánh khách quan tương quan giữa đại diện giới chủ và tổ chức đại diện người lao động.

Thành phần và cơ cấu nhân sự của Hội đồng

Nhằm duy trì tính khách quan trong việc hoạch định chính sách, cơ cấu nhân sự của Hội đồng tiền lương quốc gia được thiết kế theo nguyên tắc ba bên cùng sự tham gia của các nhà khoa học độc lập. Căn cứ theo Điều 3 và theo Điều 6 của dự thảo, cơ cấu 17 thành viên làm việc theo chế độ kiêm nhiệm được phân bổ cụ thể như sau:

Bên cạnh các thành viên chính thức, Hội đồng còn có Bộ phận kỹ thuật gồm các chuyên gia am hiểu chuyên môn và Bộ phận thường trực giúp việc. Đáng chú ý, thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các thành viên Hội đồng được phân cấp cho Bộ trưởng Bộ Nội vụ thực hiện trên cơ sở đề nghị của các cơ quan, thay vì trình Thủ tướng Chính phủ như trước đây theo Điều 6 của dự thảo.

Khuyến nghị tuân thủ đối với đơn vị sử dụng lao động

Dù các quy định vẫn đang ở dạng văn bản đề xuất, quá trình thương lượng và tư vấn điều chỉnh lương tối thiểu thường diễn ra định kỳ hằng năm. Để giảm thiểu rủi ro pháp lý và áp lực tài chính đột ngột khi các chính sách mới được thông qua, tổ chức sử dụng lao động nên chủ động các bước chuẩn bị sau:

1. Rà soát toàn bộ hợp đồng lao động đang áp dụng mức sàn theo giờ và theo tháng đối với các vị trí công việc giản đơn nhất trong đơn vị.
2. Đánh giá chi phí nhân công dự phòng theo từng kịch bản biến động tiền lương, nhất là đối với doanh nghiệp hoạt động trên nhiều địa bàn có phân vùng khác nhau.
3. Thường xuyên kiểm tra hiệu lực văn bản, đối chiếu với các quyết định ban hành chính thức của Thủ tướng Chính phủ và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu trước khi thực hiện các cam kết tiền lương mới.