Hậu kiểm dữ liệu thu phí không dừng và giám sát vận hành dự án PPP đường bộ

Hoạt động vận hành dự án BOT và PPP giao thông bước vào giai đoạn siết chặt tính minh bạch thông tin tài chính và dữ liệu kỹ thuật. Doanh nghiệp dự án và các đơn vị thu phí cần nắm rõ phạm vi giám sát của cơ quan nhà nước để chủ động chuẩn bị hệ thống dữ liệu, quy trình kỹ thuật và hồ sơ vận hành theo đúng quy định hiện hành.

Phạm vi hậu kiểm dữ liệu thu phí và kỹ thuật hệ thống

Trọng tâm giám sát trong giai đoạn kinh doanh khai thác tập trung vào tính toàn vẹn của nguồn thu và lưu lượng xe thực tế lưu thông qua tuyến. Cơ quan quản lý định kỳ rà soát sâu vào hạ tầng kỹ thuật thay vì chỉ đối chiếu báo cáo tài vụ đơn thuần.

Theo Điểm b Khoản 2 Chương II Phần II, cơ quan ký kết hợp đồng thực hiện nhiệm vụ:

Kiểm tra, giám sát việc tổ chức thu phí sử dụng dịch vụ đường bộ; hậu kiểm, đối soát dữ liệu thu phí điện tử không dừng, doanh thu, lưu lượng xe, dữ liệu sao lưu, nhật ký hệ thống và các thông tin có liên quan;

Quy định này đặt ra yêu cầu toàn bộ dữ liệu giao dịch thu phí điện tử không dừng (ETC) phải được lưu trữ hoàn chỉnh. Hệ thống kỹ thuật tại trạm thu phí và trung tâm điều hành phải đảm bảo khả năng trích xuất nhật ký hệ thống (system log), các bản ghi sao lưu định kỳ khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm tra, đối soát độc lập.

Giám sát toàn diện chu trình vận hành dự án PPP đường bộ

Bên cạnh việc kiểm soát dòng tiền thu phí, trách nhiệm kỹ thuật và công tác duy tu bảo dưỡng tuyến đường cũng nằm trong diện kiểm tra định kỳ của cơ quan chức năng.

Theo Điểm c Khoản 2 Chương II Phần II, cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghĩa vụ quản lý, vận hành, bảo trì công trình của nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP. Đồng thời, công tác theo dõi chất lượng dịch vụ công và trạm dừng nghỉ cũng được triển khai đồng bộ.

Theo Điểm e Khoản 2 Chương II Phần II, cơ quan ký kết hợp đồng chịu trách nhiệm:

Chuẩn bị và tổ chức thực hiện việc chuyển giao công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng, tài sản và các quyền, nghĩa vụ có liên quan khi kết thúc hợp đồng;

Quy định này ràng buộc doanh nghiệp phải duy trì chất lượng hạ tầng đạt chuẩn trong suốt vòng đời dự án, bảo đảm tài sản đủ điều kiện chuyển giao nguyên trạng cho Nhà nước khi kết thúc thời hạn hợp đồng PPP.

Chi phí giám sát và cơ chế thuê tư vấn độc lập

Nhằm phục vụ công tác thanh tra, hậu kiểm, cơ quan quản lý nhà nước lập dự toán ngân sách hàng năm cho các hoạt động nghiệp vụ hiện trường và kiểm định chuyên sâu.

Theo Điểm a và Điểm c Khoản 3.2 Chương II Phần II, ngân sách được bố trí cho chi phí đi công tác để kiểm tra, giám sát, làm việc tại hiện trường; đồng thời bao gồm chi phí thuê chuyên gia, tổ chức tư vấn, kiểm định, đánh giá, thuê dịch vụ chuyên môn và các dịch vụ cần thiết khác. Điều này đồng nghĩa cơ quan nhà nước hoàn toàn có thể chỉ định các đơn vị tư vấn độc lập kiểm định chuyên sâu số liệu thu phí và chất lượng công trình.

Doanh nghiệp dự án và đơn vị vận hành cần rà soát lại hệ thống cơ sở dữ liệu nội bộ, đối chiếu văn bản quy định để chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật, số liệu đối soát doanh thu, tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý nhằm đảm bảo tính tuân thủ trong quá trình thực hiện hợp đồng dự án PPP đường bộ.